Reăng Đà Lạt po khŏa kŏng ngê̆ vâ mơdêk tơbriât cheăng
Thứ sáu, 05:00, 07/02/2025 Quang Sáng/Tơplôu: Gương/VOV Tây Nguyên Quang Sáng/Tơplôu: Gương/VOV Tây Nguyên
VOV4.Xơ Đăng - Đà Lạt - Lâm Đồng cho tíu ki rơdêi ‘na tơdroăng ki pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok chal nếo, tung mê ai hên hdrê reăng Đà Lạt hiăng chiâng inâi ki châ ô eăng lâp lu tung lâp tơnêi têa. Laga, ‘na tơdroăng ki mot tơrŭm cheăng ƀă tê mơdró ƀă lâp plâi tơnêi, cheăng pêt a kong pơlê kố dế trâm tơdroăng ki tơbriât ó kân ‘nâng, yă tê ôh tá tơniăn, mâu hdrê reăng châ tê ôh tá tơniăn ƀă kơdroh ivá tơbriât tá tung mâu kơchơ tê mơdró tung tơnêi têa. Vâ reăng chiâng kơvâ cheăng xiâm krá tơniăn, ai ivá rơdêi châ tơbriât tê tung lâp plâi tơnêi, kong pơlê Lâm Đồng dế chêh pro túa, troăng tơmiât ‘na tơdroăng ki tơkŭm pêt ƀă “po khoă” kơmăi kơmok ăm kơvâ cheăng ki kố, mơ-eăm ăm reăng châ tê ngi kong têa ê châ tơdế, ôh ta xê tê bu châ iâ, ai 11% môi tiah dế pơla kố.

Kơdrum reăng Chi An  a bêng 12, pơlê kong kơdrâm Đà Lạt, kong pơlê Lâm Đồng nôkố hiăng chiâng tíu ki lăm troh, hriâm tâp dêi hên khu tơrŭm cheăng, mâu ngế ki pêt reăng tung kong pơlê. Tâi tâng tung pơla mơjiâng pro hdrê reăng ƀă rĕng akố  xuân châ pro  tiê ƀă kơmăi vâ pro rak ngăn ƀă phần mềm kŏng ngê̆. Ing mê, hlối tơniăn tung pêi pêt hlối mơdêk ki pơxúa kơnâ dêi reăng, vâ tê tung tơnêi têa ƀă tê ăm kong têa ê. Pôa  Hồ Vũ Quốc Hùng, Ngế pơkuâ kơdrum reăng Chi An ăm ‘nâi:

“Kŏng ngê̆ cho khuă ôh tá xê to mơdêk tơ’mot mơngế troh a Đà Lạt mê ối po troăng vâ mơdêk cheăng tiô túa nếo, pêt mâu túa reăng ki nếo .... Ing mê pin kô tơbleăng ƀă tê ăm mâu kơchô vâ rôe”.

Ƀă tơnêi pêt reăng lối 10.000 ha, reăng pêt hơnăm 2024 châ 4,4 rơtal tơkâng reăng, Đà Lạt - Lâm Đồng  ối má môi tung lâp tơnêi têa ‘na kơvâ pêt reăng. Nôkố pơlê kong kơdrâm ai 400 túa reăng  ƀă rơpâu hdrê reăng ƀă pơtối châ tơ’nôm hdrê reăng nếo ƀă troăng hơlâ rôe reăng ki hiăng chêh inâi ăm phêp.

Tiô pôa Phan Thanh Sang, Kăn xiâm hnê ngăn Khu  ngăn  Reăng Đà Lạt, rơtế ƀă hyôh kong prâi, tơnêi tơníu tơtro ăm tơnêi pêt hên túa reăng  ki pêt plâ hơnăm, tơdroăng xúa mâu kŏng ngê̆ tiô túa nếo, môi tiah hdrê reăng, tơmeăm pêi hdrê phon, tơmeăm hbrâ vâ pêi  ƀă xúa mâu kơmăi ki dâi lĕm, rơkê tung pêi pêt rak ngăn hiăng mơnhông tơdroăng cheăng pêt reăng Đà Lạt - Lâm Đồng mơnhông tơdâng ƀă mâu kong têa tung kơpong. Laga, kơxô̆ reăng Đà Lạt tê ăm kong têa ê nếo dâng 11% , ƀă kơvâ pêt reăng dêi Đà Lạt - Lâm Đồng dế trâm pá  tung tơbriêt tê reăng xua reăng dêi mâu kong têa tê hên, tung pơla mê mơngế ki rôe reăng tung lâp plâi tơnêi rế chu. Pôa Phan Thanh Sang tối, pakĭng xúa khoa hok kơmăi kơmok tung pêt - xo tê reăng, hdrê reăng cho ki xiâm vâ mơdêk  châ tơbriêt tê reăng dêi Đà Lạt:  

“Tơrŭm pêi cheăng ƀă mâu khu mơdró pêt mâu reăng pro hdrê ki lĕm má môi lâp plâi tơnêi vâ tơrŭm  pêt hdrê reăng tê a  Việt Nam. Pakĭng mê, mâu túa reăng, mâu reăng ki hiăng châ pôe tê ai pơxúa krê dêi Đà Lạt- Lâm Đồng mê xuân pơtối mơdêk pêt”.

Tiô Tiê̆n sih Phạm S, Phŏ kăn hnê ngăn Vi ƀan kuăn pơlê kong pơlê Lâm Đồng  tối,  mâu  pơloăng mơnúa dế hlo nôkố kong pơlê kô pơkâ troăng hơlâ mơnhông kơvâ pêt reăng Đà Lạt - Lâm Đồng  krá tơniăn, tơƀrê, tá a kơchô mơdró tung tơnêi têa ƀă a kơchô mơdró kong têa ê. Ki xiâm pơkâ troh hơnăm 2030, mơdêk kơxô̆ reăng tê tung lâp kong pơlê châ 5,4 rơtal  tơkâng ƀă 0,5 rơtal kơlo reăng tŭm túa; ki pơxúa dêi reăng tê mê châ lối 15 rơpâu rơtal liăn, ki pơxúa ing xo dêi reăng tâng riên châ 3,7 rơtal  liăn/ha, ƀă tê  reăng ăm kong têa ê châ lối 217 rơtuh dollar. Troh hơnăm 2050, vâ tối tâi tâng reăng Đà Lạt châ tê ing kơchô  logistics  nếo nôkố, ƀă lối 50% túa reăng châ tê ăm kong têa ê.

Pêi pro tiô troăng hơlâ mê, Khu ngăn reăng Đà Lạt cho tíu pêi cheăng ki apoăng châ kong pơlê hnê mơhno pêi pro  tiô pơkâ 57, hâi lơ 22/12/2024 dêi Khu xiâm kal kí ‘na ki tơƀrê mơnhông khoa hok, kơmăi kơmok, pơ’lêh nếo ƀă pơ’lêh kơxô̆  dêi tơnêi têa. Tung mê, troăng hơlâ khoa hok - kơmăi kơmok cho ki xiâm, tơƀrê  hên má môi vâ mơnhông kơvâ pêt reăng ƀă mơdêk kơxô̆ reăng tê ăm kong têa ê. Pôa Phạm S, tối:

“Tơkŭm pêi pêt nếo, ‘no liăn pêi tiô khoa hok ƀă kŏng ngê̆, ƀă  tăng ‘nâi rơkê tung rah xo hdrê. Malối, pin thế mơdâ pêt mâu hdrê, tăng mâu gen ki hên túa sinh hok dêi kong pơlê Lâm Đồng vâ rah xo mâu hdrê ki lĕm krê xêh dêi Đà Lạt- Lâm Đồng ai pơxúa hên, kơnâ liăn. Vâ pin ai tŭm túa reăng tơbleăng um méa veăng mơhno ki pơxúa mê ăm tung lâp plâi tơnêi ‘nâi”.

Kơvâ pêt reăng Đà Lạt Lâm Đồng dế trâm hên ‘na  tơdroăng pá pơloăng mơnúa tung tơdroăng tơrŭm cheăng ƀă tơbriêt tê tơmeăm ƀă lâp plâi tơnêi rế kơtăng ó. Laga, ƀă mâu troăng hơlâ nhên khât, xúa rơkê ƀeăn ‘na khoa hok kŏng ngê̆ ƀă mâu tơdroăng pơ’lêh tung pêi pêt hdrê reăng, Đà Lạt ôh tá xê to pơtối rak ivá rơdêi tung tơbriêt tê, mê ối mơnhông krá ton hơnăm, mơdêk mơhno ki rơdêi dé tơná ăm mâu kơchô lâp plâi tơnêi ‘nâi.

 

Quang Sáng/Tơplôu: Gương/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC