VOV4.Xơ Đăng - Măng tĭng hdrối, rơtế ƀă lâp tơnêi têa, mâu kong pơlê tung kơpong Tây Nguyên hiăng ăm hok tro vêh hriâm tơdrêng tung tơdroăng ki tiah hmâ nếo, rak tơniăn hbrâ mơdât pơreăng COVID-19. Maluâ tiah mê, nôu pâ dêi mâu vâi o hok tro xuân tá tâi tơdroăng ki tô tuăn drêng ăm dêi kuăn ‘nĕng troh hngêi trung.

Vâ nôu pâ ƀă hok tro hmiân tuăn, mâu hngêi trung hiăng rah xo kơpong krê vâ tơdah mâu vâi o tiô rêm lâm, tŏng kum, hnê mơhno hok tro mâu troăng hbrâ, mơdât pơreăng. Cô yăo Phạm Thị Thanh Thủy, Cô pơkuâ hngêi trung râ má môi Ngô Quyền, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’Krê ƀă hok tro lâm 1, hngêi trung hiăng rah khu thái cô pơkuâ, mâu cô kô ối tâng a bo hngêi trung vâ tơdah mâu vâi o. Klêi kơ’nâi khăm ki tô tung châ ăm mâu vâi o ối môi tíu klâ kơtăn 1 met mâu vâi o mot tung lâm. Ngăn tơdjuôm kơxo kố lối 90% mâu vâi o troh hngêi trung’’.

Chôu hriâm Lâm hlá 1 – Hngêi trung mâm non Hoa Hồng – Plei Ku

Mơhé hiăng ai tơdroăng hbrâ hiâm mơno drêng ăm kuăn vêh hriâm a hngêi trung laga nôu pâ xuân tô tuăn xua vâi hdrêng râ mâm non, râ má môi tá hâi châ pâk vaccine, tá hâi ‘nâi rak ối klâ kơtăn xua mê cho pá vâ mâu kuăn tiô tơtro pơkâ hbrâ mơdât pơreăng. Nâ Hoàng Thị Kim Loan, ngế nôu chiân dêi kuăn troh hngêi trung mâm non Tân Thành, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’Á xuân tô tuăn drêng ai pơreăng xông tâ tú kố ối ai F0 hên, ăm kuăn lăm hriâm mê nôu ƀă rơpŏng xuân tô tuăn laga troh drêng kuăn thế troh hriâm a hngêi trung vâ troh hơnăm ah mot lâm 1. Thế hbrâ kong kếo têa krê ăm kuăn, ki pâng rơkong môh, kên xut ngiâ krê vâ kuăn bâu ngiâ, lơ kŏng kơchoh têa mê thế xut’’.

Drêng Hngêi trung Mâm non Hoa Hồng, pơlê kong kơdrâm Plei Ku, kong pơlê Gia Lai lôu péa vêh hriâm, nâ Huỳnh Thị Thu Hà chiân dêi 2 ngế kuăn tơná troh hngêi trung. Rêm kơxo má, nâ ăm mâu kuăn păm têa po klêi mê kơbui, khăm ki tô tung châ, truâ ki pâng rơkong môh ƀă kơƀin têa krê troh lâm. Tiô nâ Hà, sap hâi vêh hriâm a hngêi trung, mâu muăn hiăng phiu ro, sôk ro tâ; nôu pâ xuân kơdroh ki tơbrêi tơbrêh rak ngăn vâi hdrêng:

‘’Á hlo a hngêi trung mâm non, tơdroăng mơgrúa, mê mâu cô pêi hôm ‘nâng. Ahdrối mâu kuăn troh lâm, mâu cô hiăng mơgrúa krúa lĕm lâm hriâm. Rêm hâi, mâu cô ăm mâu kuăn đi đo ô têa, xếo kŏng. Á hlo rêm ngế pơrá châ pâk vaccine tâi tâng, nôu pâ thế ăm ô tơ’nôm vitamin, calci vâ mâu kuăn mơdêk ivá kâi hbrâ mơdât pơreăng. 2 ngế kuăn hngêi á sap ing lăm hriâm, vêh phiu ro păng ‘nâng’’.

Hok tro a Dak Lak khăm ngăn ki tô tung châ apoăng vâ mot lâm hriâm

Jâ Trần Thị Thủy, Cô pơkuâ hngêi trung Mâm non Hoa Hồng pơlê kong kơdrâm Plei Ku, kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi, drêng tơkŭm po hriâm tơkŭm, hngêi trung hiăng pêi pro tŭm mâu troăng tơniăn hbrâ, mơdât pơreăng COVID-19 tiô troăng hnê mơhno dêi kơvâ khăm pơlât ƀă kơvâ hnê hriâm. Tơdroăng tơdah ƀă chiân vâi hdrêng châ xing xoăng troăng sap ing kơpong bo cheăng hngêi trung. Tung lâm hriâm, hok tro pâng rơkong môh ƀă ối klâ kơtăn tung mâu roh xah hêi.

‘’Hbrâ ăm tơniăn tiah hmâ nếo tung tơdroăng pêi cheăng pơtối, mê hngêi trung kô pêi tơtro tơdroăng pơtâng tối ƀă nôu pâ. Ki rơhêng vâ tối cho ƀă vâi hdrêng 5 hơnăm, vâ hbrâ hiâm mơno, tơdroăng ki kal ăm mâu kuăn ‘nĕng mot lâm 1 krá tơniăn má môi mê thế pêi tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng rế rak ngăn, hnê hriâm vâi hdrêng, kal tơdroăng ki rơtế pơla nôu pâ hok tro ƀă hngêi trung’’.

Lâp kong pơlê Gia Lai hiăng ai 253/257 tíu tơkŭm po ăm vâi hdrêng mâm non hriâm tơkŭm. Klêi kơ’nâi vâ chê 1 măng tĭng, hiăng ai 87% vâi hdrêng troh hngêi trung. Ngăn tơdjuôm, a mâu tơring, pơlê kong krâm, kơxô̆ vâi hdrêng mâm non vêh hriâm a lâm cho hên. Krê a pơlê kong kơdrâm Plei Ku, nếo bu ai lối ¼ tung kơxô̆ lối 14 rơpâu ngế vâi hdrêng vêh hriâm a 36 tíu hnê hriâm. Ƀă tơdroăng hnê hriâm tơniăn, kơxô̆ vâi hdrêng vêh hriâm dế châ mơdêk rêm hâi. Tiô jâ Bùi Khoa Nghi – Kăn phŏ pơkuâ Khu pơkuâ hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng kong pơlê Gia Lai, tơdroăng ăm vâi hdrêng rĕng vêh hriâm a lâm cho kal khât:

‘’Kơvâ hnê hriâm hiăng hnê mơhno mâu tơdroăng xiâm kal tơtrŏng drêng vâi hdrêng vêh hriâm a hngêi trung, tơniăn hbrâ, mơdât pơreăng drêng păn roăng, rak ngăn, hnê hriâm vâi hdrêng mâm non; hnê mơhno mâu tíu hnê hriâm hbrâ tơplâ mơdât drêng ai pơreăng xông tâ tú. Kơvâ hnê hriâm khŏm mơ-eăm ôh tá chiâng tơngôu vâ djâ ăm hok tro vêh hriâm a hngêi trung, pro tơ’lêi hlâu má môi ăm vâi hdrêng veăng mâu tơdroăng hnê hriâm’’.

Vâ tơkŭm po hnê hriâm tơdrêng tơniăn ƀă châ tơƀrê, hdrối mê Khu pơkuâ hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng kong pơlê Dak Lak xuân hiăng tơkŭm po mâu khu râ kăn séa ngăn nhên mâu hngêi trung, pơkâ tơniăn mâu pơkâ, troăng pêi ki tơtro má môi tung tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng. Hơnăm 2021 – 2022, kong pơlê Dak Lak ai lối 1 rơpâu hngêi trung ƀă lối 450 rơpâu ngế hok tro a mâu râ. Nôkố tâi tâng kăn ƀô̆, thái cô, mâu ngế pêi cheăng tung kơvâ hnê hriâm Dak Lak hiăng châ pâk ki vâ iâ péa trum vaccine hbrâ mơdât COVID-19 ƀă ai lối 20% hiăng châ pâk trum má 3.

VOV Tây Nguyên chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng