Ƀă kuăn pơlê mâu hdrông kuăn ngo, Têt Tơniăn krê ôh tá xê to rôh vêh tơbâ tơdroăng rôh ton nah, pâ mơnê mâu rơxông nôu pâ, jâ pôa mê ối cho ivá vâ tơrŭm môi tuăn, mơnhông pơlê xiâm. A Tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng rôh nah tơnêi têa Văng 722 – Dak Sak, kong pơlê Lâm Đồng, mâu hâi khế Tơheăm vêh tơbâ tơdroăng rôh ton nah ‘na mâu rôh tơplâ râ ó dêi lêng ƀă kuăn pơlê tung mâu hơnăm 1965 – 1975, ki má môi cho Tơdroăng tơplâ Đức Lập rơnó Hngê hơnăm 1968. Ƀă pôa Y Dơi, mô đô̆i hneăng hdrối nah mơngế M’Nông, a ƀok Dak Sak, pâ vế tơdroăng tơplâ u ối tung hiâm tuăn.
“Á lăm pro mô đô̆i sap ing 18 hơnăm, mâu hơnăm tơplâ xâ Mih, ngin rêh ối tung kong a Dak Pri, Nâm Nung, ai drêng 'nâ troh lăm ối a kong têa Kul. Nôkố mơhúa ối rêh, châ tơdah hâi mơjiâng tơnêi têa, ngăn pơlê hơ'lêh, kuăn cháu ai tơdroăng rêh ối lĕm tro tâ, á phiu ro 'nâng. Á châ Khu xiâm pơkuâ mô đô̆i mơjiâng pro hngêi kố, rêm khế châ tŏng kum 6 troh 7 rơtuh liăn nếo, khu pú mô đô̆i ôh tá châ hlo hâi tơleăng lĕm. Rêh ối tung hơniâp ro, á tâ kơnía ‘nâng ƀă rế pâ khu mô đô̆i hiăng hlâ.’’
Ing tơdroăng ki hơniâp ro hâi mơjiâng tơnêi têa, kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo Tây Nguyên rế hlo nhên tâ mâu tơdroăng ki hơ'lêh tung tơdroăng rêh ối. A cheăm Ia Tul, kong pơlê Gia Lai, hên tơmeăm khoăng dế châ pêi pro môi tiah troăng kân xiâm tơdjêp troăng kân tơnêi têa 25 ƀă tíu xiâm cheăm, troăng têa krúa a ƀuôn Biah A, troăng ƀê tong xơmong tung thôn troh kơpong pêi cheăng ƀuôn Tơ Khế. Mâu long, rơchôa hno têa, rơchoâ têa a mâu ƀuôn Tơ Khế, Ƀôn Biah A, Ƀôn Biah B xuân châ mơ'no liăn, veăng kum mơdât xía vâ tro têa lân lu, kum tung pêi chiâk. Pôa Nay Hao, ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah a ƀuôn Jư̆, cheăm Ia Tul, tối 'na ki pơxúa dêi hâi mơjiâng tơnêi têa:
"Hâi mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9, hâi Pôa Hồ pơchuât hlá mơ-éa tơbleăng Tơniăn krê, ƀă kố đi đo cho hâi leh kân ki krih tơviah dêi hdroâng mơngế pin. Ai tơniăn krê mê nếo ai tơdroăng rêh ối phâi tơtô, hơniâp ro ƀă hơniâp lĕm môi tiah hâi kố. Á hlo tơnêi têa pin dế mơnhông rơdêi, po rơdâ tơrŭm cheăng ƀă lâp plâi tơnêi. To lâi hơnăm achê kố, kơnôm ai hên troăng hơlâ tŏng kum tro, hiâm mơno tơrŭm tung pơlê pơla rế hía rế krá tơniăn. Vâi krâ nhŏng o ngế ki lâi xuân môi hiâm mơno prôk tiô troăng hơlâ dêi Đảng, rơtế dêi pó pêi cheăng kâ mơnhông mơdêk vâ mơjiâng pơlê cheăm thăm kro mơdrŏng lĕm".
A thôn KDang, cheăm Khên tơnôu KDang, kong pơlê Gia Lai, tíu ai 256 rơpŏng mơngế Bơhnéa, tơdroăng tơdah Hâi mơjiâng tơnêi têa hiăng hlo kơdrâm kơdrĕng, phiu ro.
Mâu hlá cơ Tơnêi têa châ chúa a rêm rơpŏng hngêi. Kuăn pơlê ối tơkŭm po tơdroăng tơ’noăng ivá, mơjiâng tơdroăng ki phiu ro, tơrŭm môi tuăn tung pơlê pơla. Pôa Xuin, kuăn pơlê pơlê KDăng, tối:
“Rôh leh hâi Mơjiâng tơnêi têa lơ 2/9, rơpŏng hngêi ƀă tâi pơlê pơrá chúa hlá cơ Tơnêi têa, tơkŭm po ôu kâ sôk ro hâi mơjiâng tơnêi têa. Hdrối hâi leh, rêm rơpŏng hngêi veăng tơlo môi iâ vâ rôe chu ƀă hbrâ pế hdrối drôu xiâm vâ phiu ro hâi leh kân kố, rế hơniâp ro, rế tơniăn ƀă tơrŭm pơlê pơla. Hơnăm kố pơlê tơkŭm po tơ'noăng kơtú ƀa long a pơlê tá khu kơtú ƀa long droh rơtăm ƀă vâi hdrêng cho hơniâp ro khât; pro tơdroăng ki hâk vâ, git khât tung mơhriâm tâp ăm mâu vâi muăn klêi mâu hâi leh’’
A ƀon Dak Mâm, cheăm Dak Sak, kong pơlê Lâm Đồng, tơdroăng koh phiu ro Hâi mơjiâng tơnêi têa châ pơxiâm sap ing mâu tơdroăng pêi pro ki nhên dêi đoân viên, droh rơtăm. Sap ing kơxo má, mâu vâi pú hơnăm ối nếo rơtế ƀă kuăn pơlê kơpuih văng troăng kân pơlê, po văng mâu kơpong troăng, chúa hlá cơ Tơnêi têa, 'mâi rơnêu pro rơnuâ lĕm ngiâ méa pơlê ăm krúa lĕm, bâ eăng tơdah Têt tơniăn krê. Ngoh Y Săn Byă, đoân viên droh rơtăm pơlê Dak Mâm, tối ăm 'nâi:
“Ngin mơnê mâu rơxông pâ pôa hiăng pleăng hnoăng cheăng, pleăng mơheăm chhá vâ tơnêi têa châ hơniâp lĕm, tơniăn krê môi tiah hâi kố. Xua mê, rơxông ối nếo ngin đi đo 'nâi pleăng hnoăng cheăng pơtối rak vế tơnêi têa, mơ-eăm hriâm tâp, pêi cheăng, tơrŭm môi tuăn, veăng mơ’no ivá kum mơjiâng ƀă kring vế pơlê cheăm. Tung mâu hâi ki kố, droh rơtăm ngin rơtế ƀă vâi krâ nhŏng o kơpuih văng troăng pơlê, kơtúa hlá cơ Tơnêi têa koh mơnê, sôk ro hâi mơjiâng tơnêi têa.’’
Viết bình luận