VOV4.Xơ Đăng - Ôm hyô tung tơdroăng ki ai pơxúa ‘na hyôh kong prâi, Tơnêi tơníu - kong kế lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông cho môi tung 3 tơdroăng ki xiâm dêi ivá cheăng kâ dêi kong pơlê Dak Nông. Xua mê, tung pơla mơjiâng tíu ôm hyô a Tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông hiăng châ mơjiâng pro 3 rôh ôm hyô tiô kơ rêm tơdroăng, mê cho: “Rơngê rơngối dêi têa ƀă on”, “Tơdrá rơ-eăng ro dêi tơdroăng rêh hơ’lêh nếo” và “Idrâp chuât ing dế tơnêi”. Tung tơdroăng mê, tơmối kô troh ƀă hên hĭn kế tơmeăm mơhno túa lĕm tro ƀă ki lĕm dêi pơlê pơla lối 40 hdroâng kuăn ngo nhŏng o. Pin rơtế tăng ‘nâi ‘na ki ai hlâu ‘na ôm hyô dêi Dak Nông ƀă Tíu ôm hyô Tơnêi tơníu - kong kế lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông tung hơnăm nếo 2022 kố.

Ƀon Pi Nao, cheăm Nhân Đạo, tơring Dak RLâp cho môi tung 10 to thôn,  pơlê châ Vi ƀan kong pơlê Dak Nông rah pro tíu lăm ôm hyô ngăn tung kuăn pơlê. Xua tíu kố ối ‘măn rak mâu khôi túa, vêa vong ki lĕm phá tơviah dêi mơngế M’nông. Túa ki kố vâ kum ăm tơmối ôm hyô tung pơla tí tăng hriăn plĕng ‘na Kŏng viên Tơnêi tơníu tung lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông châ ‘nâi mâu khôi túa vêa vong ki lĕm tro dêi mâu kuăn pơlê akố. Ing mê, khu râ kơvâ cheăng kô mơjiâng Khu hnê mơhno ăm tíu ối, kâ ôu, xah pơtê; Khu mơđah tŏn chêng, khu xuâng, rơngêi ting ting tiô tơdrá ton nah; Khu teăn hmôu jiâ ếo pơtâk, khu teăn tơmeăm xúa, khu pế drôu xiâm ƀă hên ko ê.

Pôa Điểu K’Bang – Kăn bon Pi Nao phiu niu ăm ‘nâi tơdroăng mê:

“Tung ƀon Pi Nao ngin ai troăng rơhlâ dêi kong pơlê Dak Nông cho pro ôm hyô tung kuăn pơlê. Mâu vâi nâ o tung pơlê hiăng mơjiâng khu pêi cheăng tơrŭm teăn hmôu, jiâ vâ pơtối râk khôi túa lĕm tro ton nah. Nôkố, ai môi Tôh tơrŭm cheăng vâ kum ăm vâi nâ o ai cheăng pêi tăng tơ’nôm kơxô̆ liăn pê lo ăm dêi rơpŏng hngêi. Pakĭng mê, xuân châ hnê tơdroăng lĕm tro roh ton nah, mơhno khôi túa vêa vong dêi kuăn ngo M’nông tơná”.

Hneăng hôp tơpui ‘na khoa hok “Mơjiâng túa mơnhông mơdêk ôm hyô tung kuăn pơlê rơtế ƀă mâu tơdroăng ki pơxúa krê dêi kŏng viên tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi dêi kong pơlê Dak Nông- Tơdroăng ki pá ƀă troăng rơhlâ pêi pro”

Tíu ôm hyô “Rơngê rơngối dêi têa ƀă on” tung tơdroăng tí tăng ‘nâi plĕng ‘na Kŏng viên Tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông, tơmối troh ôm hyô ing pơlê kong kơdrâm Gia Nghiã troh krông Nô - cho tíu ai mâu kiâp hmốu ngo lo on ki kân má môi  a Đông Nam Á. Tung mê, tíu pơtê chêng ki lĕm tơviah xuân cho a pơlê dêi mơngế M’nông ƀă mâu tơdroăng ki kơniá ‘na mơhno túa lĕm tro ton nah.

Ing mê cho “ Tíu xiâm hmuâ ối dêi kăch măng a Nâm Nung”. Tíu kố xuân hiăng châ Khu xiâm ngăn ‘na mơhno túa lĕm tro -Tơ’noăng ivá ƀă Ôm hyô kong pơlê Dak Nông rah pro tíu mơnúa po ôm hyô tung kuăn pơlê.  Mơngế M’nông a cheăm Nâm Nung phiu ro drêng tâ tối pơlê pơxiâm vâ po chiâng tíu ‘mot tơmối ôm hyô. Xua ing mê, tơmối tung tơnêi têa ƀă kong têa ê kô hlê mâu tơdroăng ki kơnía lĕm tro, tơviah lĕm krê dêi kuăn ngo tơná. Ƀă xuân ing mê, kuăn pơlê kô rêh ƀă tơdroăng cheăng ôm hyô - mơdró tơmeăm.

Vâ ai tiah mê, tiô nâ H’Thuynh ối a bon R’Cập, cheăm Nâm Nung, tơring Krông Nô, kal thế hriâm cheăng vâ rêm ngế kuăn pơlê cho môi ngế ki hlê hnê mơhno ăm tơmối ki troh ôm hyô:

“A pơlê ngin xuân ai hên ngế ‘nâi teăn hmôu, jiâ, tŏn chêng, rơngêi ting ting tiô tơdrá roh ton nah. Tâng ai lâm hnê, a rơhêng vâ hriâm vâ ‘nâi ƀă vâ hlối vâ tơbleăng ăm tơmối ki troh ôm hyô ‘nâi ‘na khôi túa vêa vong ki lĕm tro dêi hdroâng kuăn ngo. Ing mê tơmối tung tơnêi têa ƀă kong têa ê kô ‘nâi khôi túa tơlá lĕm tro a pơlê tơná. A púi vâ, ai po môi lâm hnê hriâm ‘nôi mê vâ  rêm ngế rơtế ‘nâi hlê vâ tơbleăng nếo ăm mâu ki ê ‘nâi khôi túa ki lĕm tro vêa vong dêi mơngế M’nông tơná”.

Tơmeăm khoăng mơhno túa lê̆m tro tung Kŏng viên tơnêi tơníu Dak Nông

Jâ Tôn Thị Ngọc Hạnh, Kăn phŏ hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Nông ăm ‘nâi, drêng Kŏng viên tơnêi tơníu Dak Nông châ mot tung khu lâp plâi tơnêi, hiăng ai hên khu ki ‘no liăn cheăng mơjiâng tơmeăm khoăng tơmâng vâ ‘nâi. Khu râ kăn pơkuâ cheăng a kong pơlê  hiăng ƀă dế ai hên tơdroăng pêi pro vâ pơtối rak vế ki kơnía git dêi 40 hdroâng kuăn ngo nhŏng o, mê cho tơmeăm pê lo tê mơdró ‘na ôm hyô ki tơviah”.

“Ki hlê plĕng châ tối cho kal khât ƀă ki kal tung tơdroăng pơtối rak vế ki kơnía git dêi tơmeăm khoăng tung kơpong Kŏng viên tơnêi tơníu Dak nông, tung hơnăm hdrối nah, Khu Rak ngăn Kŏng viên Tơnêi tơníu Dak Nông hiăng tơrŭm ƀă mâu kơvâ cheăng ƀă mâu kong pơlê vâ tơbleăng hên rôh hnê tối, hnê hriâm tâp vâ mơdêk ki hlê plĕng ‘na tơmeăm khoăng tơnêi tơníu ƀă kŏng viên Tơnêi tơníu, kring vế ki kơnía dêi tơmeăm khoăng troh kuăn pơlê, malối cho khu rơxông nê nôkố.

2 Khu rak ngăn xuân tơrŭm ƀă Khu xiâm ngăn hnê hriâm ƀă hnê mơjiâng tuăn ngôa rơkê, Đoân droh rơtăm vâ tơrŭm pêi tơpéa tơdroăng hnê tối a tung mâu môn hriâm, mâu rôh xah hêi ‘na tơdroăng hriâm tơtro vâ mơdêk hlê plĕng, kring vế ki kơnía git tơmeăm khoăng khôi túa, vêa vong dêi pơlê’’.

Khế 10/2021 kố nah, Hok viê̆n Chính trị Kuô̆k ya Hồ Chí Minh hiăng tơkŭm po hneăng hôp tơpui ‘na khoa hok “ mơjiâng túa mơnhông mơdêk ôm hyô tung kuăn pơlê rơtế ƀă mâu tơdroăng ki pơxúa krê dêi kŏng viên tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi dêi kong pơlê Dak nông - Tơdroăng ki pá ƀă troăng rơhlâ pêi pro”.

Hneăng hôp tối: tơdroăng tí tăng ‘nâi plĕng mơjiâng túa mơnhông mơdêk ôm hyô tung kuăn pơlê rơtế ƀă mâu tơdroăng ki pơxúa krê dêi kŏng viên tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi dêi kong pơlê Dak Nông ngăn a tơdroăng pơkâ pơtối rak vế ƀă mơnhông  krá tơniăn, kum tung mơnhông cheăng kâ - rêh ối dêi kong pơlê cho tơdroăng pơkâ kal pêi tơdrêng.

Tung tơdroăng cheăng dêi Khu kăn Đảng kong pơlê Dak Nông tung hơnăm 2021 kố nah xuân ai tối nhên: Mơnhông mơdêk ôm hyô rơtế ƀă Kŏng viên tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông pơla hơnăm 2021-2025 cho môi tung mâu tơdroăng ki kal vâ pêi tơdroăng Pơkâ hneăng hôp mâu kăn Đảng bô̆ kong pơlê rôh má 12.

Quốc Học – Y Sưng chêh

Gương tơplôu ƀă tơbleăng