VOV4.Xơ Đăng - Rêm rơpo\ng pơtăng ối krê tung mot tung môi toăng hngêi cho ăm mâu ngế ki tro F0 ối, xúa hngêi mơhno túa le\m tro pơlê pơla pro tíu ki tơku\m vâ khăm pơlât mơngế tro tâ pơreăng COVID-19 mê cho túa ki vâi krâ-nho\ng o hdroâng kuăn ngo a tơring }ư\ Jut, kong pơlê Dak Nông kho\m mơ-eăm tơkâ luâ xahpá ‘na kế tơmeăm vâ hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng COVID-19 ki dế tâ tú. Mâu túa pêi pro kố dế châ pêi tơ[rê khât vâ pơlât mâu ngế ki tro tâ pơreăng COVID-19 a pơlê pơla, kơdroh ki xahpá ăm kơvâ khăm pơlât a tơring }ư\ Jut, tơring tíu tơkăng kong ki ai troh 48% pơ’leăng mâ mơngế cho hdroâng kuăn ngo.

Tung môi toăng hngêi ki kân rơdâ, krá kâk cho tíu ối dêi 3 ngế kuăn pâ, cho pôa Y Thanh {krông, ối a [uôn Nui, cheăm Tâm Thắng, tơring }ư\ Jut, dế klâ ối krê vâ pơlât châi tamo xua tâ pơreăng COVID-19. Pôa tối ăm ‘nâi, drêng pôa tâ pơreăng, pôa tro kơ-o, tơngê, pôa hiăng mơhno\ng lăm troh a hngêi pơkeăng vâ khăm ngăn, cho ‘nâng, hiăng tro yương t^nh pơreăng COVID-19. Klêi kơ’nâi khăm ngăn tâi tâng mơngế tung rơpo\ng, hlo ai 3 ngế tâ pơreăng COVID-19, hiăng châ kăn [o# ngăn ‘na pơkeăng hnê tối, ăm klâ ối krê dêi a hngêi. Krê kơdrâi pôa ôh tá tro tâ pơreăng, mê ăm ga ối a hngêi dêi rơpo\ng ki ê. Klêi kơ’nâi 1 pơla măng t^ng ăm klâ ối krê, [ă hnối pơlât, kuăn kơnốu hiăng mo le\m, pôa [ă kuăn kơdrâi ivá xuân hiăng chía tâ iâ.

Pôa Y Thanh tối ăm ‘nâi:

‘’Á cho ngế ki tro F0. Má kuăn á ối tung hngêi. Kơdrâi á ối a hngêi nâ ki pa tá. Má kuăn á hmiân tuăn rak vế ivá châ chăn, [ă hnối pêi pro tiô 5K. Tơniăn ‘na ivá tung pơla klâ ối krê, ôh tá ai ki klâi xâu préa kơ tuăn hên. Á rơkâu vâi ngoh nâ o tâng ôh tá mơhúa tro tâ pơreăng COVID-19 kơdo mơ-eăm rak vế 5K, xếo ko\ng [ă pơkeăng [ă ôh tá lo pá gong’’.

Kuăn pâ pôa Y Thanh {krông dế klâ ối krê pơlât dêi a hngêi

{ok thái pơkeăng Quảng Xuân Huân, Kăn pơkuâ ngăn hngêi pơkeăng cheăm  Tâm Thắng, tối ăm ‘nâi, sap ing mơ’nui hơnăm nah troh nôkố, lâp cheăm Tâm Thắng ai lối 800 ngế tro tâ pơreăng COVID-19. Dế nôkố, tâi tâng hiăng tâi pơreăng, bu ối 233 ngế ki pơlât krê xêh a hngêi tơná. A mâu thôn pơlê xuân pơtối rak vế khu ngăn ‘na COVID pơlê pơla, tơru\m cheăng [ă kăn [o# ngăn ‘na pơkeăng, pêi pro tro tơdroăng ki séa ngăn, hnê tối, rak ngăn mâu ngế ki tro F0 ki ôh ta tơngê, kơ-o lơ tơngê iâ a pơlê cheăm.

‘’Rêm thôn kô mơjiâng hên tôh. Drêng hiăng hlo ai môi ngế tâ F0 [ă pơlât dêi a hngêi, hngêi pơkeăng kô hnê ‘na túa rak ngăn, khăm pơlât, ôu pơkeăng tiah lâi vâ khu ki hnê ngăn ‘na khăm pơlât COVID-19 tí tăng ‘nâi [ă hnối hbru pơkeăng ăm kuăn pơlê ki tamo. Klêi mê, ai khu [ok thái pơkeăng thôn, kăn [o# thôn, pơkâ thế klâ ối krê, ăm mâu rơpo\ng ki tro tamo châi ối krê, ôh tá ăm lo tơdế pá gong ah lơ pro tâ tú mâu vâi krâ-nho\ng o ki ê nếo’’.

A tíu tơkăng kong [ă pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, kuăn pơlê rêh ối tơku\m hên drô tiô troăng kân kơxo# 14, ai môi kơpong hngêi pêi cheăng kơmăi kơmok dêi kong pơlê Dak Nông, cheăm Tâm Thắng ai tơdroăng ki tơru\m tê mơdró kâ kân, xuân ing mê râ, tơ’lêi pro pơreăng COVID-19 re\ng tâ tú.

Pôa Trần Thế Quang, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Tâm Thắng tối ăm ‘nâi, cheăm ai lối 15 rơpâu 300 pơ’leăng mâ mơngế, tung mê, mâu ngế hdroâng kuăn ngo châ 30%. Tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê ối trâm hên xahpá, cho môi tung mâu tơdroăng ki pá tung hbrâ, tơpâ, mơdât tâ tú ing pơreăng COVID-19. Roh ki pơreăng xông tâ tú hên nah, ai hiâ ki ‘nâ, tung môi pơlê dêi hdroâng kuăn ngo ai troh 60 ngế tâ pơreăng.

Drêng hên kuăn pơlê tâ pơreăng, rêm hngêi rơpo\ng kơpong hdroâng kuăn ngo a }ư\ Jut kô ăm mâu vâi ki tro F0 ối krê môi toăng hngêi

Mơ-eăm tơkâ luâ mâu tơdroăng xahpá ‘na kế tơmeăm, mê cheăm hiăng mơhnhôk tâi tâng pơlê pơla veăng tơdjoâm ivá ai troăng hơlâ kum, rak ngăn, păn roăng mơngế F0 ki tơngê, kơ-o iâ lơ ôh tá tơngê. Tiah mê, rêm rơpo\ng rah môi toăng hngêi ki ăm mơngế tamo F0 ối tơdjoâm tung mê; lơ F1 lăm ối a hơpăm chêk, kum hngêi trăng ki mê ai tu\m kế tơmeăm vâ khu F0 klâ ối krê xêh a tíu mê. Drêng F0 hiăng lối kơdrâm, cheăm hiăng xúa hngêi mơhno túa le\m tro vâ pro tíu ki tơku\m ối pơlât mơngế châi tamo.

Pôa Trần Thế Quang tối ăm ‘nâi, tơdroăng ki kum hmê kơchâi kâ ăm mâu ngế tamo hmiân tuăn vâ pơlât xuân ngăn tiô kơ pơlê pơla [ă tơdroăng tơlo, veăng kum dêi lâp pơlê pơla.

‘’Mâu tíu ki pơlât a hngêi mơhno túa le\m tro mê ngin hiăng mơhnhôk hên khu râ, kơvâ cheăng, pơlê pơla veăng kum phái [ă mâu kơchâi, plâi, pôm ki kal, hnối hnê vâ mâu ngế tamo châi F0 tung mê chiâng vâ pơchên xêh hmê kơchâi kâ. {ă mâu rơpo\ng mê xuân kơnôm ing mê cho khu ngế ki vâ to\ng kum dêi rơpo\ng hngêi, xuân cho mâu ngế ki veăng pêi viâ ăm pơlê pơla, mâu ngế F1 kô pơtroh mâu kế kâ, phái ăm F0. Tâng tung1 rơpo\ng ai hên mơngế F0 mê kô hnê vâi chiâng pơlât, păn roăng, rak ngăn dêi pó; pơlê cheăm bu kum to mâu kế tơmeăm ki kal. Ai mâu roh 1 toăng hngêi mơhno túa le\m tro mê ngin hiăng pro tíu khăm pơlât ăm 20 troh 25 ngế môi khu rơpo\ng ki vâ iâ hlái ai dâng 6 ngế; mê cho mâu pơlê dêi hdroâng kuăn ngo, tâng [ă mơngế Xuăn mê kế tơmeăm ga chía tơniăn’’.

Xuân môi tiah a cheăm Tâm Thắng, túa pơlât mơngế tamo châi ki tro tâ pơreăng COVID-19 a mâu pơlê pơla dêi hdroâng kuăn ngo hiăng pêi pro châ tơ-[rê tung lâp tơring }ư Jut, kong pơlê Dak Nông. Tiô {ok thái pơkeăng Bùi Thị Minh Nghĩa, Kăn pơkuâ xiâm ngăn ‘na pơkeăng dêi tơring }ư\ Jut tối, mâu túa pơlât kố tơtro [ă khôi túa vêa vong dêi mơngế kuăn ngo, xuân kum mơdêk tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê. Tơdroăng pơlât mơngế tamo châi tro tâ pơreăng COVID-19 a pơlê pơla hiăng kơdroh hên tơdroăng ki pá puât ăm kơvâ ngăn ’na pơkeăng.

Riân troh nôkố, lâp tơring hiăng vêh mơnhến ai vâ chê 7 rơpâu ngế tro tâ pơreăng COVID-19, tung mê, ki hên hiăng prêi le\m, nôkố, bu ối vâ chê 100 ngế ki pơlât a hngêi pơkeăng, lối 2 rơpâu ngế ki pơlât dêi tung hngêi trăng.

Mâu hâi achê kố, tâng vâ riân rêm hâi }ư\ Jut châ hlo ai dâng 200 ngế ki nếo tâ. Tơdroăng ki phiu ro akố, mơngế tamo ki pơlât a hngêi pơkeăng bu iâ. {ok thái pơkeăng Bùi Thị Minh Nghĩa tối ăm ‘nâi, tơdroăng hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng ai tơdroăng ki tơ’lêi xua lâp tơring hiăng pâk 3 hdroh vaccine ăm mơngế sap 18 hơnăm tơngi klêng, vâi krâ-nho\ng o hiăng hlê ple\ng tung tơdroăng hbrâ, mơdât pơreăng COVID-19. Maluâ tiah mê, tơring xuân hiăng hbrâ mâu kế tơmeăm ki vâ kâi chiâng  pơlât tơdrêng ai 300 ngế a kơlo ki krâ kơvâ [ă kô bê [ok thái pơkeăng, tơmeăm, pơkeăng khăm pơlât drêng ai kuăn pơlê tamo châi.

‘’Mâu [ok thái pơkeăng xuân hiăng ai mâu ngế ki tro tâ pơreăng, hnoăng cheăng tâk hên, pơla mê, mơngế pêi cheăng iâ, mê ngin đi đo athế xing xoăng kuăn mơngế pêi cheăng vâ kơ tơniăn ăm tơdroăng hbrâ mơdât pơreăng. Dế nôkố, ngin hiăng chêh inâi mâu kăn [o# ki hiăng pơtê cheăng, kăn [o# ngăn ‘na pơkeăng i pêi krê a mâu hngêi pơkeăng krê tung tơring, vâ drêng lơ kal ngin kô mơhnhôk mâu vâi ki mê veăng khăm pơlât’’.

{ă tơdroăng veăng tơdjoâm ivá dêi tâi pơlê pơla, khu râ kăn, mâu râ, kơvâ cheăng, rơtế [ă kơvâ ngăn ‘na pơkeăng, mê tơring }ư\ Jut, kong pơlê Dak Nông dế rơkê tung pơkâ túa hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng, teăm re\ng khăm pơlât ivá châ chăn kuăn pơlê ki tro tâ pơreăng COVID-19.

Minh Huệ chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng