Lo ing pro mố đô#i vêh dêi ngi tơring, cheăm, ngoh Lưu Lập Đức a pơlê kân Liên Nghĩa, tơring Đức Trọng, kong pơlê Lâm Đồng ôh tá lo a pơlê kong kơdrâm tăng cheăng pêi mê ngoh pêi cheăng dêi a pơlê kân. Ngoh Đức tối, pơxiâm cheăng ôh tá ai liăn, kih thuât pêt tơmeăm xuân tá hâi teăm ‘nâi mê lối 1 ha tơnêi pêt kơchâi, kơphế xuân bê kâ tê. Mâu rôh kơchâi chu rơpâ, khu ki roê mê vâi ôh tá vâi roê mê tơdroăng pá rế trâm pá tâ. Ngoh Đức hiăng hơ’lêh pêt mâu hdrê kơchâi tiô troăng ki rak tơniăn tro tơhrâ krúa – tơniăn. Kơnôm mê, mâu kơchâi ngiât pêt troh dâng lâi mê tê tâi troh dâng mê, pro pêi lo liăn lối hr^ng rơtuh liăn rêm hơnăm.

Ngoh Đức chôu vế mâu tơdroăng ki xơpá drêng pơxiâm pêi cheăng:

‘’Xơpá hên tơdroăng, malối cho tơdroăng ki tê kơchâi, má péa cho kơxo# liăn xua pin ‘no roê tơmeăm sap ing rôh pơxiâm pêt tá troh pui xo mê gá ‘no liăn hên khât. {ă tơdroăng ki tơ’lêi hlâu á hiăng k^ tơkêa [ă mâu khu ki tơru\m môi tiah mâu ko\ng ti, siêu th^ mâu inâi kế tơmeăm hiăng chêh inâi [ă pêt tiô mâu tơdroăng ki pơkâ thế dêi peăng mâu khu ki roê mê pin hiăng ai tíu ki tê’’.

Khu tơru\m cheăng droh rơtăm kum dêi pó mơnhông cheăng kâ

Ôh ti xê to tiah mê, vâ kum hên droh rơtăm rơtế mơ-eăm pêi cheăng, hơnăm 2019, ngoh Đức hiăng tơnôu mơjiâng khu tơru\m mâu droh rơtăm vâ pro ai hên mâu kơchâi krúa châ tiô tơdroăng ki rơhêng vâ roê kâ dêi mâu ngế ki xúa. Kơnôm ing ki pơxúa dêi tơnêi, hyôh kong prâi [ă xúa khoa hok kih thuât tung pêt mê liăn tơkâ dêi Tôh tơru\m cheăng hlo châ mơdêk khât. Ngoh Vi Văn Chương, ngế ki cheăng tung khu tơru\m cheăng droh rơtăm ăm ‘nâi: Drêng veăng tung khu  tơru\m cheăng, châ tơdroăng to\ng kum dêi mâu ngế ki tơru\m mê mâu tơdroăng ki xơpá ‘na liăn, hdrê pêt, kih thuât rak ngăn [ă malối cho tơdroăng ki tê mâu kế tơmeăm hiăng châ pơkâ.

‘’Rôh hdrối nah 1 ha á ôh tá kâi pêt tâi. Nôkố mot tung khu tơru\m cheăng á pêt hơ’leh mâu tơmeăm mê yă tê tung kơchơ gá kơnâ khât tâng vâ pơchông [ă hdrối nah á pêi xêh. Mot tung khu tơru\m cheăng tơnêi ôh tá la lâi chúa lôi xo xo, á pêt đi đo mê pêi lo liăn tâk péa hdroh troh 3 hdroh sap ing 200 troh 300 rơtuh liăn rêm hơnăm’’.

Drêng nếo mơjiâng khu tơru\m pêi cheăng droh rơtăm ai 10 ngế veăng [ă kơxo# liăn lối 100 rơtuh liăn, troh nôkố khu hiăng ai 20 ngế [ă kơxo# liăn pơxiâm cheăng lối 2 rơtal liăn. Tâi tâng mâu ngế ki tơru\m cheăng pơrá châ ngoh Đức to\ng kum sap ing hdrê pêt, kih thuât rak ngăn tá troh tê kế tơmeăm. Nôkố, rêm khế khu tơru\m cheăng droh rơtăm dêi ngoh Đức tê ăm kơchơ châ lối 300 ta#n kơchâi drêh tu\m túa pro ai pơxúa ‘na yă lối 2 rơtal 500 rơtuh liăn.

Rơtế amê, khu tơru\m cheăng ối mơjiâng tíu ki uâ pro, ing mê tăng tơ’nôm cheăng pêi tơniăn sap ing 30 troh 50 ngế droh rơtăm a tơring [ă pêi lo liăn sap ing 5 troh 15 rơtuh liăn rêm khế.

Ngoh Phạm Việt Hùng, kăn pơkuâ ngăn Đoân droh rơtăm pơlê kân Liên Nghĩa ăm ‘nâi: Đoân droh rơtăm pơlê kân dế pơtối mơhnhôk mâu đoân viên, droh rơtăm pơtối veăng tung Khu tơru\m cheăng vâ to\ng kum dêi rơpó mơnhông cheăng kâ krá tơniăn, mơ-eăm pro kro mơdro\ng.

‘’Ngin hiăng pro tơ’lêi hlâu ăm ngoh Đức mung 100 rơtuh liăn sap ing Hngêi rak liăn to\ng kum rêh ối pơlê pơla [ă kơxo# liăn mung kơjo, ôh tá kok kế tơmeăm. Tung kơxo# liăn mơdró kâ ngoh hiăng khên tơnôu po rơdâ kơchơ k^ tơkêa [ă 20 ngế droh rơtăm veăng [ă tâi tâng [ăng tơnêi 20ha. Mâu kế tơmeăm vâ tê ăm khu tơru\m kố xua khu tơru\m cheăng xing xoăng tê rế rak tơniăn tơmeăm châ tê [ă yă tê tơniăn, xua mê, mâu ngế tung khu hmiân tuăn khât drêng veăng tung khu  tơru\m cheăng kố’’.

Ôh ti xê to rak tơniăn kế tơmeăm châ tê ăm mâu ngế ki tơru\m cheăng, ngoh Đức ối tơru\m tê mâu kơchâi, plâi pôm tiô pơkâ hnê mơhno dêi khu tơru\m cheăng ăm vâi krâ nho\ng o a pơlê kân, Pak^ng xoăng tê kơchâi, plâi pôm ăm mâu kơchơ kân, ai mâu siêu th^ tung tơnêi têa, ngoh Lưu Lập Đức rơtế [ă khu tơru\m cheăng dế tơmiât troh tơdroăng ki tăng tíu tê a kong têa ê.

Quang Sáng chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng