Tơdroăng tơkêa pro tơdroăng pơkâ tơnêi têa mơnhông mơdêk cheăng kâ - rêh ối pơlê pơla kơpong kuăn ngo [ă kong ngo pơla hơnăm 2021-2030 kô veăng kum mơnhông cheăng kâ –rêh ối dêi hdroâng kuăn ngo [ă kong ngo hnối mơnhông mơdêk re\ng, krá tơniăn; tăng cheăng kâ, mơdêk châ xo tơ’mot liăn ăm kuăn pơlê; troăng hơlâ pơkâ ki kal tâ mâu tơdroăng ki tô tuăn dêi kuăn pơlê. La tiô pôa Phùng Quốc Hiển, Kăn xiâm pho\ hnê ngăn Kuo#k ho#i, mâu pơkâ kal thế tối nhên pêi pro tiô Tơdroăng vâ hơ’leh mâu tơdroăng ki lâi: Teăng ki hơ’leh tơdroăng rêh ối, pêi lo kế tơmeăm, cheăng kâ lơ pơlê pơla kơpong hdroâng kuăn ngo?

‘’Tiô á, troăng hơlâ pêi pro má môi cho pin thế tơku\m ivá, ivá a kố vâ tối tá tơmeăm [ă tá tuăn ngôa rơkê dêi khu cheăng kal kí pin vâ pêi pro kho\m châ kâi tơdroăng tơkêa bro mê. Hên drêng ‘nâ pin tơbleăng tơdroăng pơkâ ki kân la ôh tá tơku\m ivá ăm gá mê pá vâ châ pêi pro. {ă thế pêi pro a tơdroăng ki hlo nôkố ôh tá rơhéa tung pơla pin tơku\m pêi mâu tơdroăng cheăng tung mâu hơnăm hdrối mê hía nah’’.

Tung hneăng hôp tơpui tơno a tôh, hên mâu kăn vâ môi tuăn [ă hlá mơ-éa chêh pơtroh ăm Chin phuh [ă tối tơbleăng séa ngăn dêi Ho#i đong kuăn ngo la vâ pêi pro tơdroăng mê ăm tơ-[rê thế séa ngăn nếo mâu tơdroăng tơkêa bro, vâ pôi tá trâm môi tiah mê, pôi tá tơvâ tơvân, mơ’nhiê liăn ngân tơmeăm khoăng la ôh tá châ kum tro mơngế. Pôa Uông Chu Lưu, Kăn xiâm pho\ hnê ngăn Kuo#k ho#i, tối:

‘’Akố rah xo mâu tơdroăng klâ, khu tơdroăng ki lâi vâ djâ ‘mot tung khu tơdroăng tơkêa bro dêi Kuo#k ho#i mê a tơmiât thế tơpui tơno nhên hbrâ rơnáu tâ nếo, ing tơdroăng hlối ‘no liăn cheăng, hlối thế veăng kum, [ă thế mơhnhôk tăng liăn, khu râ veăng kum tơdrêng [ă tơdroăng mơdêk krá kâk, kring gak tơniăn pơlê pơla cheăm bêng tíu kăng kong tơnêi têa’’.

Pak^ng tơdroăng tơpui ‘na pơkâ hdró kơpong hdroâng kuăn ngo [ă kong ngo tiô tơdroăng pơkâ vâ mơnhông, Chin phuh [ă mâu kơ koan cheăng ‘na tơdroăng pơkâ hdró mâu ngế ki châ xúa tơmeăm to\ng kum, tiô Yăo sư Tie#n sih Trí Dõi, Ngế xiâm pơkuâ Tí tăng hriăn ple\ng [ă mơnhông mơdêk kuăn ngo [ă kong ngo, ai tối:

‘’Mâu kuăn ngo thế cho mâu ngế ki xiâm dêi tơdroăng hluăn ing kơtiê, [ă pin bú rak vế pêi pro hnoăng cheăng cho ngế ki veăng kum, [ă Chin phuh xuân bú cho ngế veăng kum pêi tơ-[rê hôm tro lơ ôh, tíu pin kôm veăng kum tro mơngế há lơ ôh?’’.

{ă tơdroăng kal vâ ‘no liăn to\ng kum hên tung pơla mê ivá mơngế pêi pro hôm kâi ai môi tiah mê há lơ ôh, mâu kăn tối thế Chin phuh tơmiât ngăn nhên hdrối mâu tơdroăng ki kal pêi tơdrêng, ki ối tô tuăn, rah xo tơdroăng ‘no liăn cheăng pêi pro tơmeăm khoăng ki kal, rah pêi tơdroăng ki xiâm tơdrêng [ă tăng troăng hơlâ pêi pro ti lâi ăm tơtro tơrêm hnneăng vâ châ pơxúa má môi. Pôa Đặng Ngọc Nghĩa, khu kăn kong pơlê Thừa Thiên Huế ai tối tiah kố ‘’thế tơhrâ [ă ivá tơmeăm khoăng’’:

‘’Tơdroăng tối mê gá tro yoh, liăn ngân, tơmeăm khoăng hên, la rêm hơnăm pêi ai to lâi mê pin oh tá ai ki vâ pơkâ pêi re\ng, tơdroăng pơka to lâi hr^ng rơpâu rơtăl liăn mê nôkố pro ti lâi? Vâ bro tơniăn ki tiah lâi, liăn ngân ôh tá ai, ‘no liăn mơjiâng pro tơmeăm khoăng ôh tá rơhéa chiâng mơdoh mơdon, ‘no liăn mơjiâng pro môi to troăng troh mơ’nui tro têa lân lu mơhiu lôi, mê túa pêi pro gá ti lâi? Tơku\m pêi a mâu kong pơlê ki lâi hdrối? Tâng ôh thế tơvêh xo nếo, a xâu má môi ôh tá ai ivá, ôh tá ai liăn’’.

Thu Hòa VOV4 chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng