Hâi lơ 11/3/1945, tơdroăng xông tơplâ xâ Ba Tơ châ tơƀrê. Hâi lơ 12/3/1945, Khu Yu kĭt Ba Tơ châ mơjiâng ƀă rơkong tơkêa môi ihiâm mno: ‘’Pleăng ăm Tơnêi têa’’. ‘’On Ba Tơ’’ hiăng troh lâp lu kơpong peăng Tơdế tơnêi. Khu Du kích Vũ Hùng (ối a Quảng Nam), Khu ki gâk kring xêh on hơngế Diều Trì (a Bình Định) ƀă Khu ki gâk kring xêh tơplâ xâ dêi kŏng nhân đôn điên Cada a Dak Lak... chôa ‘lâng mơjiâng.
Cho ing mâu khu tơrŭm mê, khu lêng Kuân khu 5 hiăng mơjiâng, djâ tung châ tơná khôi túa vâi krâ nah khên tơnôu, ôh tá hêng thu, krá tơniăn xông prôk kơteăng. Ngế khên tơnôu khu lêng kuăn pơlê, Trung tươ̆ng Nguyễn Trung Thu, Phŏ Kăn xiâm tơbleăng tơdroăng cheăng lêng Khu lêng Kuăn pơlê Việt Nam, cho Kăn pơkuâ lêng Kuân khu 5 vêh pâ mâu hơnăm tơplâ xâ Mih:
“Kăn ƀô̆ mâu lêng ƀă kuăn pơlê Kuân khu 5 ai môi tơdroăng ki xiâm ƀă ihiâm mơno ôh tá xâu Mih, khŏm plâ Mih ƀă ƀlêi trâng Mih. Khu pơkuâ hnê ngăn Đảng ủi ƀă Khu xiâm pơkuâ Kuân khu 5 troăng hơlâ tơkŭm po ‘’Troăng pakĭng kơdê Mih’’. Kố cho môi troăng hơlâ ki tơmiât pêi rơkê, cho tơtro ƀă tơdroăng nôkố. A lâi ai lêng Mih cho ai ‘’Troăng pakĭng kơdê Mih’’. Ngin tơkŭm po khu tâi tâng gâk kring, plâ tơrăng a đông mâu lêng kong têa ê’’.
Klêi kơ’nâi tơnêi têa môi tuăn, khu lêng Kuân khu 5 hiăng rơtế tâi tâng Đảng, tâi tâng kuăn pơlê ƀă tâi tâng khu lêng tơkŭm rơnêu tơmeăm ki tơ’nhê xua tơplâ xâ, tah lôi ƀom min, muih chiâk deăng, chôa ‘lâng tơniăn tơdroăng rêh ối kuăn pơlê. Tung tơdroăng ki tơplâ nếo, pêi pro tơdroăng cheăng khu lêng tơplâ, khu lêng lăm pêi cheăng, khu lêng pêi chiâk deăng pêt mơjiâng tơmeăm, khu lêng Kuân khu 5 pơtối châ hên tơdroăng tơƀrê tung mơjiâng khu lêng kăch măng, chính quy, ƀeăn ƀĕng, chôa ‘lâng tiô rơxông nếo, pêi tiô túa ton, mơnhông khôi túa vâi krâ nah ƀă ki lĕm dêi ‘’Mô đô̆i Pôa Hồ’’, gum rơtế khu lêng ƀă kuăn pơlê lâp tơnêi têa tung tơdroăng mơjiâng ƀă gâk kring Tơnêi têa Việt Nam xah hô̆i chuh ngiah. Trung tươ̆ng Lê Ngọc Hải, Kăn pơkuâ lêng Kuân khu 5 mơnhên:
“Khu lêng Kuân khu 5 đi đo kân tŭm tơdroăng, hiăng hbrâ hlê plĕng pêi pro trâu hơngế troăng tơmiât dêi Đảng, dêi Tơnêi têa, Kuân ủi Tơnêi têa, Khu xiâm pơkuâ lêng, hbrâ ‘nâi tơdroăng, tơrŭm ƀă Khu râ kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng, Khu râ kăn pơkuâ pơlê tơkŭm po rơdâ pêi pro hnoăng cheăng lêng gâk kring tung pơlê kuân khu. Tơdroăng gâk kring tơnêi têa, tâi tâng kuăn pơlê veăng gâk kring ƀă tơdroăng gâk kring tơkăng kong tâi tâng kuăn pơlê thăm châ pêi pro krá tơniăn. Dâi lĕm hnê pơtâp, mơdêk ivá hbrâ rơnáu tơplâ, mơjiâng tơdroăng cheăng chính quy, pêi tiô pơkâ lĕm tro’’.\
Ulâi kuăn pơlê pá, amê ai Mô đô̆i. Kăn ƀô̆, mâu lêng Kuân khu 5 đi đo cho khu apoăng ai mâ a mâu kơpong kong prâi pro ôh tá tơniăn, kơpong ki rơ-iô. Mơhé tơhnâp tơnêi a mâu kơpong kong ngo Đà Nẵng, Quảng Ngãi lơ têa lân lu mâu kong pơlê Gia Lai, Dak Lak, Khánh Hòa, mô đô̆i pơrá teăm ai mâ tơdrêng ƀă plâ măng tŏng gum kuăn pơlê. Drêng mơhot, têa lân lu, kăn ƀô̆, mâu lêng pêi cheăng tung kong mêi, tơkâ hluâ khía, tŏng gum, tŏng xo mơngế hliăng tiâ, gum kuăn pơlê hbrâ ví, rơnêu kế tơmeăm khoăng xua kong prâi pro, pơreăng ƀă rĕng tơniăn tơdroăng rêh ối. Kăn ƀô̆ ƀă kuăn pơlê mâu kong pơlê kơpong tơbăng peăng Tơdế tơnêi têa tối ‘na hnoăng cheăng ƀă tuăn pâ dêi Mô đô̆i Kuân khu 5 môi tiah kố:
“Nhŏng o kăn ƀô̆ mâu lêng tơkŭm pêi hnoăng cheăng gum ăm rơpŏng. Á hlo tâ rơrêk tung ihiâm mơno, mơnê mâu tăm mô đô̆i’’.
Lối 80 hơnăm hiăng hluâ, rơkong tơkêa ‘’pleăng mơheăm chhá xua Tơnêi têa’’ dêi khu Yu kĭt Ba Tơ hâi mê nah pơtối cho on krip krih eăng, hnê pơcháu ăm, chếo troh tá ah tung plâi nuih ăm to lâi rơxông kăn ƀô̆ ƀă mâu lêng Kuân khu 5.
Viết bình luận