“Rơnó Hơngui hơtô - Têt tuăn pâ”
Thứ hai, 05:00, 16/02/2026 Tơplôu: A Sa Ly - Gương/VOV Tây Nguyên Tơplôu: A Sa Ly - Gương/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Mâu hâi achê Têt Lo hơnăm nếo Bính Ngọ 2026, hên kong pơlê a kơpong Tây Nguyên, kơpong kong ngo tâ tung hiâm mơno phiu ro, hên mâu tơdroăng tŏng gum tung rêh ối ăm rơpŏng ai hnoăng tơnêi têa, rơpŏng kơtiê, kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo, mơhno hiâm mơno “Rơnó Hơngui hơtô – Têt tuăn pâ”.

*Mâu hâi achê Têt Lo hơnăm nếo Bính Ngọ 2026, tung kong pơlê Gia Lai đi đo ai mâu tơdroăng tŏng gum ‘na rêh ối ăm rơpŏng ai hnoăng tơnêi têa, rơpŏng kơtiê xahpá, kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo. A cheăm Ia Rbol, tíu ai dâng 93% pơ’leăng mâ cho hdrông Jarai, Ƀơrô Kan sát gâk ngăn troăng prôk, cheăng tung Kŏng an kong pơlê Gia Lai hiăng tơrŭm ƀă Vi ƀan cheăm Ia Rbol tơkŭm po tơdroăng “Rơnó Hơngui hơtô – Têt tuăn pâ’’. Khu tơkŭm po xuân hiăng diâp 200 kơxuô kế tơmeăm Têt, rêm kơxuô kơnâ 500.000 liăn, troh mâu rơpŏng ai hnoăng tơnêi têa, rơpŏng kơtiê, rơpŏng ai tơdroăng rêh ối pá puât. Pôa Nay Pol, Phŏ kăn pơkuâ Ƀơrô Khôi túa lĕm tro – Rêh ối pơlê pơla cheăm Ia Rbol, kong pơlê Gia Lai, tối ăm ‘nâi:

“Rêm roh Têt tiô khôi vâi krâ nah, cheăm Ia Rơbol đi đo tơmâng tŏng gum troh tơdroăng rêh ối kuăn pơlê, ƀă pói vâ rêm ngế pơrá châ tơdah Têt phiu ro, hơtô. A roh Têt, kong pơlê xuân ai kơxô̆ liăn tŏng gum pơtroh a cheăm vâ teăm tơdrêng tŏng gum, tơveăng kuăn pơlê ai tơmeăm kâ, koh tơdah Têt phâi tơtô tâ. Pakĭng mê, cheăm tơmâng troh mâu rơpŏng ai ngế châi tamo, ngế chó chêng tơvê kŏng ƀă mâu rơpŏng ai tơdroăng rêh ối pá puât, vâ tơniăn têt ôh tá ai tơdroăng ki ai rơpŏng ôh tá ai kế kâ, ếo xâp a tung roh Têt’’.

*Cheăm Đăk Tô (Quảng Ngãi) châ mơjiâng ing tơdroăng tơmot chiâng môi pơlê kân Đăk Tô ƀă mâu cheăm Tân Cảnh, Pô Kô, Diên Bình. Hơnăm 2025, tơdroăng cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla dêi cheăm pơtối rak tơtêk, hên tơdroăng pơkâ châ ƀă hluâ pơkâ pêi. Rơtế ƀă tơdroăng tŏng gum ‘na rêh ối, hbru kế tơmeăm ăm kuăn pơlê, rak tơniăn ăm rêm ngế kuăn pơlê tơdah Têt ai tŭm tơmeăm kâ, hơtô, cheăm Đăk Tô tơmâng tŏng gum mâu tơdroăng mơhno khôi túa lĕm tro, phiu ro rơnó hơngui djâ ăm khôi túa lĕm tro vâi krâ nah. Pôa Mai Huy Hưng – Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Đăk Tô tối ăm ‘nâi:

‘’ ‘Na tơdroăng mơhno khôi túa lĕm tro – rêh ối pơlê pơla mê ngin xuân tơtrŏng, ai mâu tơdroăng phiu ro rơnó Hơngui vâ kuăn pơlê tung cheăm tơdah Têt xuân môi tiah mâu tơdroăng pêi pro tơdjuôm tung pơlê pơla kuăn pơlê. Ki rơhêng vâ tối rêm hơnăm mê cheăm xuân tơkŭm po tơdroăng “Kơxxu kơƀăn tơxông’’, xing xoăng kơxô̆ liăn tŏng gum ƀă pêi pro kơxuô kơƀăn ‘nhiăn rơtế pế kâ tơdjuôm phiu ro tung tơdroăng hbrâ tơdah Têt, ki rơhêng vâ tối cho xing xoăng kơƀăn ăm mâu rơpŏng kơtiê, rơpŏng vâ chê kơtiê’’.

*Ing tơdroăng pơkâ xiâm tơnêi têa kơdroh kơtiê krá tơniăn, tơdroăng têa tah hngêi pơtân, hngêi xi kơchoh… hơnăm 2025, ai 10 rơpŏng kơtiê, pá puât a pơlê Groi 1, cheăm Đak Đoa, kong pơlê Gia Lai kơnôm châ Tơnêi têa tŏng gum mơjiâng hngêi ối. Rêm toăng hngêi ai tơnêi ki vâ iâ sap 30m2 tơngi klêng, tiô a kơxô̆ liăn ki tơná rơpŏng veăng mơ’no dêi tơ’nôm, krê tơnêi têa tŏng gum ôh tá xo tơvêh 60 rơtuh liăn/toăng hngêi. A hdrối Têt Lo hơnăm nếo, 10 toăng hngêi a pơlê Groi 1 hiăng mơjiâng pro klêi ƀă pơcháu ăm mâu ngế ki châ mot ối. Nâ Chon rơtế ƀă dêi mâi ƀă 2 ngế kuăn mot ối hngêi nếo tro klăng roh Têt, ôh tá kâi kơtôa dêi tơdroăng ki phiu ro:

‘’Têt troh, rơpŏng á xuân ôh tá tơkŭm po kân to lâi ôh, laga ai toăng hngêi nếo mê tung châ tâ phiu ro… Xuân kơnôm châ Tơnêi têa tŏng gum tơdế, rơpŏng veăng tơlo tơ’nôm tơdế nếo châ ai hngêi kân rơdâ môi tiah kố. Ai hngêi ối tơniăn rơpŏng á tơ’nôm ivá vâ pơtối mơnhông cheăng kâ, mơ’nui hơnăm kố nah á châ hluăn ing kơtiê. Tung la ngiâ, rơpŏng kô pơtối mơhnhôk dêi pó pêi cheăng kâ, pêt mơjiâng tơmeăm khoăng, mơnhông cheăng kâ ôh tá vâ vêh kơtiê xếo. Mơnê hên kơ Đảng, Tơnêi têa’’.

         

*Thôn Liêng Hung, cheăm Đam Rông 2, kong pơlê Lâm Đồng ai lối 282 rơpŏng kuăn pơlê ƀă lối 950 pơ’leăng mâ mơngế, ki hên cho kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo K’Ho ƀă M’Nông. Pôa Cil Ha Kròng (hdroâng kuăn ngo K’Ho) cho môi tung mâu kuăn pơlê ki kơhnâ rơkê pêi cheăng, ngế ki kuăn pơlê loi tơngah a thôn Liêng Hung, cheăm Đam Rông 2, kong pơlê Lâm Đồng. Xua khên tơnôu rak ngăn dêi kơdrum, pêt kơphế tơvât ƀă loăng plâi sầu riêng ƀă mâu loăng plâi kâ ki kơnâ liăn, hơnăm kố nah, rơpŏng pôa Cil Ha Kròng pêi lo châ vâ chê 2 rơtal liăn:

‘’Kơnôm ing tơdroăng tơmâng tŏng gum dêi mâu khu râ kăn pơkuâ, đi đo chu a thôn hnê mơhno kuăn pơlê troăng pêi kâ châ tơƀrê, xua mê rơpŏng á ƀă kuăn pơlê tung pơlê rế hía rế hlê plĕng tâ ‘na kih thuât pêt mơjiâng tơmeăm khoăng. Thế loi tiô Đảng, ôh tá tơmâng mâu ngế ki ‘mêi pơlông djâ, kơhnâ pêi kâ vâ pơlê tơniăn lĕm, tơdroăng rêh ối hôm tâ. Rơpŏng á rơtế kuăn pơlê tung pơlê tơdah Têt tơdjuôm vâ rak krá tơniăn tơdroăng tơrŭm môi tuăn. Kố cho roh vâ rêm ngế trâm dêi pó, tối ăm dêi pó túa ki rơkê tơtro pêi kâ ăm rơnó la ngiâ, cho drêng rơkong tó ro rih tung thôn pơlê’’.

         

*Klêi kơ’nâi krí, pôe xo tơmeăm khoăng, báu pêng tung hnôu, 106 rơpŏng kuăn pơlê mơngế Bơhnéa a pơlê Stơr, cheăm Ngế khên tơnô Tơ Tung, kong pơlê Gia Lai thâ hbrâ mâu xiâm drôu xiâm xăng ngeăm lĕm, pế kơƀăn tek, rôe hmân ếo, kơƀăn, mư̆t, kĕo… vâ rơpŏng rơtế phiu ro tung hâi apoăng rơnó hơngui. Nâ Đinh Thị Tranh, 27 hơnăm, ối a pơlê Stơr, hâi têt a rơpŏng hngêi đi đo ai drôu xiâm vâ rêm ngế tơkŭm dêi pó, tơpui tơno, mơhnhôk dêi pó mơ-eăm pêi cheăng, pêt mơjiâng tơmeăm khoăng, mơjiâng tơdroăng rêh ối phâi hơtô.

‘’Hngêi á xuân ôh tá tơkŭm po kân ki klâi ôh, hâi Têt á bu krếo môi péa ngế ki hmâ troh xah hêi, rơtế ôu kâ hâi têt. Ki xiâm cho hâi têt nhŏng o rơtế tơkŭm dêi pó, tơpui tơno, rơtế kâ ôu ƀă dêi pó môi xôh. Ôh tá tơkŭm po ôu kâ mơhrê ki klâi ôh’’.

* Cheăm Dam Rông 4, kong pơlê Lâm Đồng châ mơjiâng ing tơ’mot  tâi tâng tơnêi ƀă kơxô̆ kuăn pơlê dêi 3 to cheăm: Dà Tông, Dà Long ƀă Đưng K’Nớ. Cheăm ai tơnêi rơdâ ƀă lối 17.000 pơ’leăng mâ mơngế; tung mê, ki hên cho mâu kuăn ngo. Pôa Lơ Mu Ha Poh - Kăn hnê ngăn Đảng ủy cheăm Dam Rông 4, ăm ‘nâi, rêm rôh Têt troh râ ủi Đảng ƀă mâu kăn cheăm đi đo tơmâng khât troh tơdroăng rêh ối ƀă tuăn vâ dêi kuăn pơlê, malối cho mâu rơpŏng  kuăn pơlê, rơpŏng kơtiê ƀă mâu rơpŏng tơdjâk troh kong prâi pro ôh tá tơniăn. Tơdrêng ƀă liăn ngân kong pơlê, hiăng ai hên khu lo tŏng veăng kơjo kum lối 1.000 kơxu tơmeăm kum kuăn pơlê kuăn ngo:

“Tung rôh Têt vâ sôk ro ăm kuăn pơlê, mâu cheăm bêng tơkŭm po hên mơhno túa lĕm tro - hơdruê xuăng, xah hêi tiô chal krâ nah, tơ’noăng pơchên kế kâ, pế kơƀăn chưng, pĕng mlŏi reăng a kơmăng 30 Tết. Pakĭng mê, tơdroăng xoăng tơmeăm tiô tơdroăng pơkâ dêi Đảng ƀă Tơnêi têa, cheăm bêng ối kơjo kum tơ’nôm tơmeăm ăm mâu rơpŏng kơtiê, vâ chê kơtiê, rơpŏng ki tro tơdjâk troh ó ing kong mêi têa lân lu ton hâi mơ’nui hơnăm kố nah vâ ăm kuăn pơlê châ kâ Têt tơtô, hơniâp ro”.

 

 

*Ƀon Pi Nao, cheăm Nhân Cơ, kong pơlê Lâm Đồng cho tíu tơkŭm tŭm mâu tơmeăm túa lĕm tro ton nah dêi kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo Nam Tây Nguyên, mê cho M’Nông, Mạ, K’Ho. Hngêi dêi jâ H’Yon, Kăn hnê ngăn Chi ƀô̆ ƀon Pi Nao, cho tíu pêi cheăng dêi Tôh tơrŭm teăn hmôu. Pakĭng mê, xuân cho môi tung mâu tíu vâ hlo túa lĕm tro dêi kơpong Ôm hyô tung kuăn pơlê a ƀon Pi Nao, malối drêng troh Têt rơnó Hơngui.

“Kơpong ôm hyô tung kuăn pơlê a ƀon Pi Nao pơxiâm pêi cheăng, akố ngin ai veăng xuăng, hơdruê, veăng pro mơdĭng kâ báu nếo ƀă pế mâu kơchâi kâ tiô hmâ  ing nah. Tôh tơrŭm cheăng, ngin pế drôu xiâm, ai priât kong têng khăng, têng khăng vâ pế. Pakĭng mê, ai khu tŏn chêng. Khu veăng ‘no hnoăng pơtối rak vế túa lĕm tro, vêa vong kuăn ngo tơná, hlối vâ mâu rơxông ối nếo rơtế veăng vâ hlo ki hâk vâ. Pơtối rak túa lĕm tro dêi kuăn ngo tơná. Drêng troh Têt mê Đảng tơnêi têa pin mơhnhôk rêm ngế kuăn pơlê tung pơlê rơtế ƀă dêi rơpó tơkŭm kâ Têt ăm pơlê môi tiah kuăn ngo nhŏng o mơngế Xuăn, vâ rêm ngế ai rôh châ tơkŭm dêi rơpó, trâm mâ dêi rơpó. Hngêi ki lâi ai liăn kô châ tơkŭm po kân, hngêi ki lâi  ôh tá ai hên kô po kŭn”.

 

 

*Thôn Dak Hyă 1, cheăm Dục Nông (Quảng Ngãi) nôkố ai 152 rơpŏng ƀă 612 pơ’leăng mâ mơngế, tung mê kuăn ngo Rơteăng hên tâ. Tiô pôa A Thương, Kăn thôn Dak Hyă 1, kuăn pơlê môi tuăn dêi rơpó mơnhông cheăng kâ, tơkŭm pêi chiâk, troh nôkố, lâp tung thôn bú ối 9 rơpŏng kơtiê ƀă 2 rơpŏng vâ chê kơtiê. Hơnăm nah, yă mâu tơmeăm pê lo ing chiâk môi tiah kơphế, kơxu, pôm loăng , prá vâ tối tơniăn, kơxô̆ tơmeăm pêi lo hên, kum kuăn pơlê rế châ pơ’lêh tơdroăng rêh ối, ngiâ méa thôn pơlê hiăng tơ ê. Tơdah hơnăm nếo  tung hiâm mơno sôk ro châ hên tơmeăm, hlối ai yă, pôa A Thương pơtroh rơkong pơchân ăm vâi krâ nhŏng o pin:

“Tung rôh Têt á rơkâu jâ pôa , nôu pâ, nhŏng o vâi nâ no ivá mo lĕm, kâ Têt thế ‘nâi kdĭng, drôu biêr ôu iâ tê, rak vế dêi ivá tơná, ví tơdroăng châi tamo. Drêng prôk a troăng kân thế xo muâk râk ko vâ tơniăn ăm tơná ƀă mơngế rơtâ tá. Tiô pơkâ kơxô̆ 168 kuăn pơlê mơ-eăm rak vế pêi pro tro, malối tung rôh Têt. Ai hlá mơ-éa ƀâng vê rơxế ‘nôi mê nếo chiâng kơto rơxế kơtâu a troăng”.

*A cheăm Ia Dreh, hdrối Têt hơnăm nếo Bính Ngọ 2026, Tíu xiâm pêi cheăng ngăn mâu droh rơtăm mâu vâi o kong pơlê Gia Lai tơrŭm ƀă Đoân Droh rơtăm cheăm ƀă mâu khu ai tuăn hơ-ui hiăng tơkŭm po Tơdroăng “Hơngui hơ-ui pâ’’, vâ pro pơro. Akố, khu tơkŭm po hiăng diâp vâ chê 50 kơxu tơmeăm, phái, xup kơxŏng khăng ƀă mâu tơmeăm ki ê ăm kuăn pơlê hlối diâp 20 hnoăng liăn hriâm, 10 toăng rơxế mái ăm mâu vâi o hok tro ki xơpá. Jâ Ksor H’Un ối a Bôn Nông Siu, cheăm Ia Dreh, kong pơlê Gia Lai tối hlo ki tơmâng dêi Đảng ƀă Tơnêi têa rêm rôh Têt troh rơnó hơngui vêh .

“Mâu rơpŏng mơngế Jarai ối trâm xơpá tung cheăm xuân châ Tơnêi têa tơmâng, tŏng gum teăm tơdrêng. Drêng ‘nâ châ tơnêi têa xoăng hmân ếo, drêng ‘nâ châ kum ăm phái vâ ai hmê kâ tơniăn tung rêh ối. Mâu rơpŏng xơpá ‘na hngêi ối xuân châ tơmâng tŏng gum pro hngêi. Ƀă mâu rơpŏng ki ôh tá ai tơmeăm vâ pêi cheăng, Tơnêi têa ối kum ăm hdrê ro păn ăm ai kuăn, hlối kơjo kum môi iâ liăn vâ kum kuăn pơlê chôa lâng tơniăn tung rêh ối”.

*Tung mâu hâi ro Têt dêi mâu kuăn ngo tung kong pơlê Dak Lak, kuăn ngo Rơđế ối a kơpong peăng mâ Hâi lo dêi kong pơlê tơdah Têt tiô túa krê, rơtế ƀă tơdroăng hmâ pêi pro ing ton nah. Klêi rơnó pôe báu, Têt ôh ti xê to rôh pơtê mê ối cho rôh vâ kuăn pơlê tơkŭm dêi rơpó, tối ăm dêi rơpó tuăn loi. Nâ Kpă H’Thảo, ƀuôn Lê Diêm, cheăm Sông Hinh, kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi:

“A rôh Têt, mơngế Rơđế ối a Phú Yên hmâ tơdah Têt tiô rơnó pêi chiâk. Klêi pôe báu, kuăn pơlê tơkŭm kâ Têt, krếo nhŏng o hdrông hdrê ƀă kuăn pơlê ki ối tung pơlê troh veăng hêi ro. Ngăn tiô tơná ai, ai hngêi ki ‘nâ poh kơpôu, poh ro vâ tơdah Têt, rơpŏng hngêi ki kro pro kân tâ; mâu rơpŏng ki lâi xơpá bú pôh chu, pôh í, la Têt xuân  hơniâp ro tơtô”.

 

Tơplôu: A Sa Ly - Gương/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC