Cô Nguyễn Kim Anh, cho ngế ki hnê a Hngêi trung râ má pái Phan Huy Chú mơnhên tối, tuăn tơmiât Hriâm prôk tơdrêng [ă pêi pro ki Pôa Hồ mơjo pâ hiăng hnê djâ, cho ivá xiâm vâ rêm tie#t hnê tung plâ 30 hơnăm hnê dêi cô cho mâu tơdroăng ki hiăng rơkê păng ‘nâng tung hnê kơ mâu hok tro.

Ti xê to tuăn mơno ki [riê rơ-rêk, ki rơkê ple\ng [ă môi tiah dêi tơná dế rêh ối [ă mâu ngế ki châ chêh tung mâu [ai văn hok mê cho mâu tơdroăng ki trâu hơngế ó ‘nâng. Laga, klêi kơ’nâi rêm hdroh tung hnoăng cheăng hnê hriâm, pêi cheăng rêm hâi, rêm tơdroăng cheăng ki păng ‘nâng nếo châ mâu vâi o châ hlê ple\ng nhên tâ, vâ tơbêng tuăn hiâm rơkê ple\ng, rêh ối ‘nâi hơ-ui pâ, to\ng veăng [ă  mơjo kum dêi pó hên tâ.

‘’Hriâm athế tơdrêng [ă tơdroăng tơmiât, hriâm athế tơtro tơdrêng [ă ki ai khât, athế ai troăng hơlâ ki mơnúa [ă pêi pro păng ‘nâng. Hriâm [ă pêi athế pro tơdrêng’’-Túa cheăng hnê hriâm ki Pôa Hồ Chí Minh xua drêng Pôa hiăng hnê hriâm a hngêi trụng Dục Thanh, pơlê kong kơdrâm Phan Phiết cho ki xiâm vâ mâu hngêi trung [ă mâu thái cô dế nôkố vâ hriâm. {ă cô Kim Anh, hnê văn cho hnê vâ pro mơngế, hnê túa rêh kâ ối.

Xua ti mê, hriâm Pôa, ki tơ’lêi hlo má môi cho tơdroăng rêh ối, pêi pro rêm hâi, mê cho rêm tie#t hnê mê, athế cho păng ‘nâng dêi tơdroăng rêh ối, tơdroăng mơjo pâ, hiâm mơno ki trâu hơngế [ă tơdroăng ki pleăng dêi hnoăng cheăng tơná tung [ai hnê ai tơdjâk troh tơdroăng rêh ối păng ‘nâng:

‘’Lăm pôu ngăn ilâng, tơnâp Đăi tương Võ Nguyên Giáp, lăm pôu pơlê xiâm jâ pôa dêi Pôa Hồ Chí Minh [ă hên mâu tíu ki ê, mâu tơdroăng mê hiăng chiâng tơdroăng ki pêi pro vâ koh mơnê. Hên hơnăm kố hiăng pro ăm á hên tơdroăng ki á [riê rơ-rêk tung hiâm mơno. Ai drêng ‘nâ, pin hmâ hnê mơhriâm [ă dêi pó 100 [ai văn, 100 [ai lịch sử, la ôh tá tơ’mô [ă môi hneăng lăm pôu tiah mê. Mâu kơxo# ki mê, tơdroăng ki ai khât mê châ hlê ple\ng cho tơdroăng hơniâp le\m, la kơxo# ki mê hiăng ‘nâi ai hnoăng kân ke\ng ‘nâi to lâi. Á tơmiât môn hnê ki lâi xuân tiah mê, vâ hok tro hâk vâ mơhriâm mê athế ăm mâu vâi hok tro xuân châ hlo, châ ‘nâi tiah mê’’.

‘’Hriâm [ă pêi pro’’, ‘’tơpui leăng tơdjâk [ă tơdroăng ki ai păng ‘nâng’’ đi đo cho troăng hơlâ dêi hnê hriâm, hiăng châ Pôa Hồ Chí Minh hên hdroh hnê pơchân mâu thái cô, hok tro [ă tâi tâng kơvâ hnê hriâm. Tiô Pho# Yăo sư, Tie#n sih Nguyễn Chí Thành, kăn {ơrô Sư phăm, Hngêi trung Đăi hok Giáo dục, Đăi hok Kuo#k ya Hà Nội tối, Pôa Hồ Chí Minh tối mâu tơdroăng ki hmâ rêh, hmâ pêi la ga cho kơnía păng ‘nâng [ă ai tơdjâk troh tơdroăng pêi pro rêm hâi ki kal.

Pôa hiăng tối mơnhên: Hriâm athế pêi pro, tơpui leăng athế ai tá tơdroăng ki păng ‘nâng. [ă sinh viên, tơdroăng hriâm tâp kal athế pêi pro tơdrêng vâ la ngiâ ah kô châ hlê ple\ng nhên tơdroăng ki mê cho kal git, mê cho kum ăm kuăn pơlê. Pho\ Yăo sư, Tie#n sih Nguyễn Chí Thành ai tối tiah kố:

‘’Pôa Hồ tối tiah hmâ tâng tê, hriâm la athế pêi pro, hriâm cho hriâm mâu tơdroăng ki hnê mơhno la ga athế pêi pro tơdrêng hlối. Pêi pro akố cho pêi pro [ă mâu hnoăng cheăng ki ai păng ‘nâng dế nôkố, ti xê pin pêi pro tiô hlá mơ-éa ki hiăng hnê tối. Mê xuân cho môi tơdroăng ki kal. Pêi pro akố xuân ối vâ tối cho kơnôm ing tơdroăng pêi pro păng ‘nâng mê pin nếo ‘nâi, nếo châ hlo, nếo nhên, mê pin kô chiâng vâ pơtối pêi pro mâu tơdroăng ki trâu hơngế tâ nếo tung tơdroăng ki pin hiăng châ hriâm. Mê cho mâu hiâm mơno ki dế nôkố tung tơdroăng hnê hriâm  phôh thong hiăng chêh tối, mơhno tơbleăng nhên ‘nâng’’.

Tơdroăng hnê tối [ă hiâm mơno dêi Pôa Hồ ‘na hnoăng hnê mơjiâng kuăn mơngế ối châ mơhno tối nhên tung 23 kơtâ hlá kơthô ki Pôa ối rêh nah hiăng pơtroh ăm kơvâ hnê hriâm. Mê xuân cho hnoăng cheăng ki kal kân khât dêi mơngế thái cô. Tung hlá kơthô má mơ’nui Pôa ai pơtroh ăm kơvâ hnê hriâm a hơnăm 1968 nah, Pôa hiăng tối nhên: ‘’Hnoăng cheăng hơngăm hơngo [ă kơnía git dêi mơngế thái cô, mê cho: rak ngăn, hnê tối kuăn ‘ne\ng dêi kuăn pơlê chiâng mâu ngế ki rơkê, le\m tro, mơngế pêi cheăng le\m, mơngế lêng le\m, mơngế kăn [o# le\m dêi tơnêi têa’’; tơdrêng amê hnối mơnhên: ‘’Ngoh nâ o cho mâu ngế ki khên tơnôu tung tuăn  hiâm’’.

Troh nôkố, klêi kơ’nâi lối 50 hơnăm rak vế pêi pro Rơkong tối pơchân dêi Pôa Hồ, mâu tuăn tơmiât, tơdroăng hnê hriâm tung hiâm mơno dêi Pôa Hồ Chí Minh ‘na hnê hriâm xuân ối cho mâu troăng hơlâ ki kal pêi pro kân ‘nâng, mê cho troăng prôk ki xiâm ăm hneăng hơ’leh nếo [ă tu\m têk tung hnê hriâm dêi tơnêi têa.

Tiô pôa Vũ Đình Chuẩn, Ngế xiâm ngăn ‘na hnê hriâm râ phôh thong, cheăng tung Khu xiâm ngăn ‘na hnê hriâm [ă hnê tơdroăng rơkê dêi tơnêi têa tối, Pôa Hồ Chí Minh hiăng ai hnê tối tiah kố, ôh tá ai hnê hriâm kô ôh tá ai kăn [o#, mê xuân ôh tá tối ki klâi ‘na tơdroăng pêi cheăng kâ, pêi lo kế tơmeăm, mơhno túa le\m tro. Troh nôkố, rơkong tối dêi Pôa Hồ mê xuân ối kơnía git păng ‘nâng:

‘’Á tơmiât tiah kố, mê cho tơdroăng pơkâ ki tơtro păng ‘nâng. Kal athế mâu thái cô pôu râng hnoăng cheăng kân ke\ng, hơngăm hơngo, mâu thái cô ti xê to ki xiâm dêi tơdroăng rơkê môi tiah hdrối nah pin hmâ tối, mê mâu thái cô cho mâu ngế ki kal athế hlê ple\ng tu\m tơdroăng, cho ngế ki pơkuâ djâ, séa ngăn, chông djâ troăng hơlâ vâ pêi pro dêi hok tro. Pêi tro hnoăng cheăng ki mê mơngế thái cô hiăng pêi pro klêi hnoăng cheăng ‘’tơdjâ tơdroăng rơkê’’ ăm mơngế ki hriâm’’.

Tuăn mơno Hriâm hnối pêi pro tơdrêng dêi Pôa Hồ Chí Minh, chôu phut kố hiăng châ UNESCO mơhno tối tung 4 hnoăng cheăng xiâm, mê cho ‘’Hriâm vâ hlê’’; ‘’Hỉâm vâ pêi’’; ‘Hriâm vâ rơtế rêh kâ ối’’; [ă ‘’Hriâm vâ chiâng mơngế rơkê kơhnâ’’. Kố xuân cho 4 hnoăng cheăng ki xiâm dêi hneăng ki vâ hơ’leh nếo tung tu\m têk kơvâ cheăng hnê hriâm dêi tơnêi têa.

{ă hnoăng cheăng ki xiâm cho mơngế hriâm, kơnôm ai tơdroăng hnê mơhno, tối tơdjâ dêi mơngế thái cô, cho vâ pêi pro tro a troăng ‘’Hnê hriâm kuăn mơngế Việt Nam mơnhông tu\m têk kơvâ cheăng [ă châ pơtối rak vế hnoăng cheăng ki le\m, rơkê dêi rêm ngế; mơjo pâ dêi rơpo\ng hngêi, mơjo pâ dêi Tơnêi têa, mơjo pâ dêi kuăn pơlê; rêh kâ ối le\m [ă pêi cheăng châ tơ-[rê’’, djâ tơnêi têa pin kâi tơtêk tiô tơdroăng ki Pôa Hồ hiăng pói rơhêng vâ drêng Pôa dế ối rêh nah.

Lê Thu -  VOV1 chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng