Tiô mâu mơ-éa luât lâp plâi tơnêi, hlá mơ-éa pơkâ pêi tiô luât têa kơx^ dêi Khu lâp kong têa 1982, dó inâi (ân-klos) UNCLOS, Việt Nam hiăng tơbleăng kơpong têa kơx^ Bãi Tư Chính ối tung kơpong cheăng kâ [a\ kơpong tơnêi dêi Việt Nam. Tiah mê, mâu tơdroăng pêi pro dêi khu tuk séa ngăn dêi Sinuâ a kơpong peăng hdroh têa kơx^ Biển Đông achê kơpong têa kơx^ Bãi Tư Chính hiăng pro xôi mâu hnoăng dêi Việt Nam a kơpong kố tiô luât lâp plâi tơnêi.

Kố cho kơpong têa kơx^ Việt Nam ai hnoăng pơkuâ [a\ hnoăng tơpui tơno. Ki nhên, tiô Troăng 56 dêi UNCLOS, tung mê, kơpong cheăng kâ dêi tơná, mâu kong têa achê têa kơx^, tung mâu hnoăng, ai hnoăng [a\ mâu kế tơmeăm kong kế, kuăn kiâ kong, hnoăng pơkuâ [a\ mâu tơdroăng pêi cheăng ki ê môi tiah mơjiâng pro on tơhrik ing têa, ing têa kơx^ [a\ khía.

Tơdrêng amê, hlá mơ-éa pơkâ pêi tiô kố xuân tối nhên hnoăng tơpui tơno tung kơpong cheăng kâ [a\ kơpong tơnêi cho ai hnoăng krê dêi tơnêi têa achê têa kơx^ châ pơkâ, xing xoăng mơ-éa phêp, tơleăng [a\ pơxâu phak [a\ mâu tơdroăng pêi cheăng, mâu rơlố ki kuăn mơngế pro, kơmăi kơmok [a\ kế tơmeăm a têa kơx^, tung mê, ai tơdroăng krâ [a\ xúa mâu rơlố ki kuăn pơlê pro mâu kơmăi kơmok [a\ kế tơmeăm khoăng; hriăn ple\ng khoa hok ‘na têa kơx^; kring vế [a\ rak vế kong prâi têa kơx^ tung kơpong ai hnoăng cheăng kâ lơ kơpong tơnêi dêi tơnêi têa mê.

Tiô pôa Nguyễn Hoàng Việt, ngế ki hriăn rơkê ‘na têa kơx^, thái hnê hngêi trung Đăi hok luât pơlê kong kân Hồ Chí Minh tối: Việt Nam hiăng tơku\m pêi pro mâu hnoăng kố ăm tơtro tiô luât lâp plâi tơnêi. Ki nhên pin hiăng tơbleăng ‘na tơpui kâ, pơtroh mơ-éa tơpui kâ dêi Chin phuh tơtrâ peăng kong têa Sinuâ. Mơnhên khu pêi cheăng a têa kơx^ môi tiah kán sat têa kơx^ [a\ khu séa ngăn ‘na tơnăng ká xi xo\ng [a\ dế tơku\m po mâu túa po tơpui tơnko hơniâp le\m tung kơpong tơnêi têa kơx^ pin. Tơdroăng kố hiăng châ mâu kong têa lâp plâi tơnêi vâ môi tuăn:

‘’Pơkâ xiâm kal má môi mê pin ôh tá ăm roh tơplâ tơplong [a\ xuân ối rak châ kơpong cheăng kâ [a\ kơpong tơnêi têa kơx^ pin, rak mâu tơmeăm ki klâi pin dế ai tiô pơkâ dêi mơ-éa pơkâ pêi tiô ‘na luât têa kơx^ 1982. Nah jâ pôa pin hiăng ai rơkong tơpui tối trâm tơdroăng pá klâi thế rơkê tăng troăng hbrâ mơdât, hbrâ ví. ‘Nâi tăng troăng cho hnoăng tơnêi têa, hnoăng pơkuâ [a\ hnoăng tơno dêi tơnêi têa cho ôh tá pro xôi. ‘Nâi hbrâ mơdât, hbrâ ví mê pin kô chiâng xúa hên troăng pêi ki phá tơ-ê a rêm hneăng phá tơ-ê, tiô kơlo phá tơ-ê dêi pó. Troh nôkố tiô á mâu tơdroăng pêi pro dêi Việt Nam cho tơtro [a\ châ tơ-[rê’’.

{a\ rêm kong têa nôkố tơdroăng nhuo#m [a\ pêi pro luât lâp plâi tơnêi cho tơdroăng ki kal. {a\ hlá mơ-éa pơkâ pêi tiô ‘na luât têa kơx^ 1982 troh nôkố hiăng ai dâng lối 170 tơnêi têa veăng k^ tơkêa. Việt Nam [a\ Sinuâ pơrá cho khu tơru\m cheăng dêi mơ-éa tơkêa pêi tiô kố. Tiah mê kô hlo mơ-éa tơkêa pêi tiô ‘na luât têa kơx^ hơnăm 1982 cho môi mơ-éa luât châ lâp plâi tơnêi mơnhên, ai pơkâ tiô luât [a\ ai mâu pơkâ cho rơkê.

Yăo sư, Tie#n sih Nguyễn Bá Diến, Kăn pơkuâ Kơ koan hriăn ple\ng ‘na têa kơx^ [a\ rơlố tối: Tơdroăng pêi pro mâu hnoăng pơkuâ [a\ hnoăng tơpui tơno dêi Việt Nam a rơlố tiô mơ-éa pơkâ pêi tiô kố cho mơhno tơdroăng ki nhuo#m luât lâp plâi tơnêi, nhuo#m hnoăng [a\ pơxúa dêi péa pâ veăng k^, kring vế hơniâp le\m a kơpong. Tơdroăng kố kô kum Việt Nam ai tơdroăng môi tuăn dêi mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi. Cho pêi tiô luât krá tơniăn vâ tơnêi têa tơku\m po mâu túa tơplâ mơdât vâ châ hơniâp le\m pơtối mê tâng kong têa Sinuâ pơtối ai tơdroăng pro xôi.

‘’Vâ tơplâ rak vế hnoăng pơkuâ tối tơdjuôm [a\ tơplâ mơdât hnoăng kring vế a têa kơx^ tối phá xêh, hên mâu ngế rơkê hiăng tơpui tối túa pêi ki xiâm cho xiâm kối ‘’mơne\ng xeăng’’ dêi Việt Nam. {a\ hên xiâm kối mê cho rơkê, tơtro luât lâp plâi tơnêi mê kô tơku\m tiô hiâm kuăn pơlê, má péa, cho tơku\m ivá lâp plâi tơnêi. Tiah mê, cho ivá hdroâng mơngế, ivá rơxông nếo krá tơniăn, ôh tá mơ’nhê hên tơmeăm khoăng, rế rơkê, rế châ tơ-[rê, rế xêt khât’’.

Pêi pro tiô mâu hnoăng [a\ pơxúa tơtro luât a kơpong têa kơx^ Biển Đông, pêi tiô luât lâp plâi tơnêi cho troăng hơlâ pêi dêi Việt Nam tung plâ mâu hơnăm hiăng hluâ. Drêng angiâ mâu tơdroăng pêi pro dêi peăng Sinuâ pro xôi kơpong cheăng kâ [a\ kơpong tơnêi têa kơx^ dêi tơnêi têa pin, tơdroăng pêi pro mâu tơdroăng kố thăm châ nhuo#m [a\ kal pêi pro a tâi tâng tơdroăng ing troăng tơpui kâ troh mâu tơdroăng pêi a kơpong tơnêi têa kơx^.

Tơdroăng kố mơhno tơkêa dêi Việt Nam ‘na mơjiâng môi kơpong têa kơx^ Biển Đông hơniâp le\m, tơniăn tiô mâu pơkâ dêi luât lâp plâi tơnêi, mâu troăng hơlâ dêi luât Khu lâp kong têa châ lâp plâi tơnêi mơnhên [a\ veăng kum.

Tuấn Phong chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng