Chợ tình Khâu Vai – nơi văn hóa truyền thống được đánh thức giữa miền đá nở hoa
Thứ tư, 08:47, 13/05/2026 Thu Hòa Thu Hòa
[VOV4] - Giữa những dãy núi đá tai mèo trùng điệp của cao nguyên đá Đồng Văn- tỉnh Tuyên Quang, những ngày này, lễ hội chợ tình Khâu Vai rực rỡ sắc màu văn hóa, tiếng khèn, tiếng hát giao duyên và dòng người nô nức về dự hội. Không chỉ là nơi gặp gỡ của những đôi lứa yêu nhau, chợ tình Khâu Vai đã trở thành không gian văn hóa đặc sắc, nơi người dân gửi gắm niềm tin, cầu mong bình an và gìn giữ những phong tục truyền thống vùng cao.

Từ sáng sớm, con đường dẫn vào miếu Ông, miếu Bà đã đông kín người dân trong trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu. Trên tay mỗi người là những mâm lễ được chuẩn bị chu đáo với gà luộc, xôi ngũ sắc, rượu, hương, hoa quả… Ai cũng thành kính dâng lễ, cầu cho gia đình mạnh khỏe, mùa màng thuận lợi, cuộc sống bình an.

Chị Ma Thị Nhung, thôn Khâu Vai, cùng chồng là anh Lò Văn Lương tay trong tay đi giữa dòng người dự hội. Gương mặt rạng rỡ, đôi vợ chồng trẻ cho biết năm nào cũng cùng nhau đi chợ tình.

“Vui lắm. Đi để xem hội, xem văn nghệ, đi chơi với nhau. Người dân ở đây ai cũng thích lễ hội như thế này vì đông vui, có nhiều hoạt động”, chị Nhung chia sẻ.

Anh Lương hiện làm nghề sửa đá ở Hà Nội, nhưng cứ đến dịp lễ hội lại cố gắng thu xếp công việc trở về quê để đưa vợ đi chợ tình. Với anh, điều đặc biệt nhất của lễ hội không chỉ là không khí náo nhiệt mà còn là cảm giác được hòa mình vào nét văn hóa truyền thống của quê hương.

Không xa đó, đôi vợ chồng trẻ Vừ Mí Sính và Sùng Giàng đến từ thôn Chù Lầu Dứa cũng tranh thủ đưa con đi chơi từ sáng rồi gửi ông bà để hai vợ chồng tiếp tục dạo hội buổi chiều.

“Ở bản ai cũng đi chợ tình. Năm nào chúng em cũng đi. Thích nhất là không khí đông vui, có nhiều hoạt động văn nghệ, trò chơi”, anh Sính nói.

Dưới chân miếu Ông, miếu Bà, từng dòng người nối nhau dâng hương. Những mâm lễ tuy giản dị nhưng chứa đựng nhiều niềm tin tâm linh của đồng bào.

Một người phụ nữ vừa hoàn tất nghi lễ chia sẻ: “Mâm lễ có gà, xôi, rượu, nến. Dâng hương xong thì mang lộc về cho cả nhà cùng hưởng. Năm nào gia đình cũng đi để cầu sức khỏe, bình an.”

Anh Nông Bân Tân, người dân thôn Khâu Vai, cẩn thận bưng mâm lễ với gà luộc, thịt, hoa quả chuẩn bị trở về sau khi hoàn tất nghi thức dâng hương. Anh cho biết đây là phong tục được gia đình duy trì nhiều năm nay. “Ông bà ngày xưa làm thế nào thì bây giờ mình vẫn giữ vậy. Mang lễ lên miếu để cầu cho gia đình mạnh khỏe, bình an, làm ăn thuận lợi,” anh Tân nói.

Theo người dân địa phương, cứ đến ngày 27/3 âm lịch, gia đình nào trong xã cũng chuẩn bị mâm lễ lên miếu dâng hương. Đó không chỉ là tín ngưỡng dân gian mà còn là nét đẹp văn hóa đã ăn sâu trong đời sống cộng đồng.

Ông Nông Bảo, một người am hiểu phong tục địa phương cho biết: “Ngày này mỗi nhà đều có mâm lễ. Người ta coi trọng lắm. Đến chợ tình không chỉ cầu bình an mà còn cầu duyên, cầu tình yêu bền chặt.

Điều làm nên sức hút đặc biệt của chợ tình Khâu Vai còn nằm ở những câu hát giao duyên da diết của đồng bào dân tộc vùng cao. Trong tiếng khèn, tiếng hát vang vọng giữa núi rừng, những lời ca mộc mạc kể về tình yêu, sự thủy chung son sắt của con người nơi đây.

Không khí lễ hội năm nay càng thêm sôi động với hội thi giã bánh giày truyền thống. Tại sân hội, các đội thi đến từ nhiều trường học, thôn bản đã mang tới những mâm bánh giày được trình bày công phu, gửi gắm thông điệp về tình yêu quê hương, sự đoàn kết và niềm tự hào văn hóa dân tộc.

Đội “Miền đá nở hoa” gây ấn tượng với mâm bánh giày trắng xếp hình trái tim – biểu tượng cho tình yêu thủy chung và khát vọng hạnh phúc. Đại diện đội thi thuyết trình đầy xúc động: “Nếu chợ tình Khâu Vai là nơi gặp gỡ của yêu thương và ký ức thì mâm bánh hôm nay chính là nơi gửi gắm tình yêu thủy chung son sắt và khát vọng hạnh phúc bền lâu.”

Trong khi đó, đội “Hương sắc Khâu Vai” mang đến những chiếc bánh giày ngũ sắc được nhuộm hoàn toàn từ cây cỏ tự nhiên của núi rừng. Mỗi màu sắc mang một ý nghĩa riêng: màu vàng tượng trưng cho mùa màng bội thu, màu tím tượng trưng cho sự thủy chung, màu đỏ thể hiện tình yêu nồng cháy và hạnh phúc lứa đôi.

Không chỉ là cuộc thi ẩm thực, hội thi còn trở thành dịp để người dân quảng bá văn hóa truyền thống và phát triển du lịch cộng đồng.

Cô giáo Nguyễn Thị Trương, giáo viên tiểu học tham gia đội thi, cho biết đây là lần đầu tham gia giã bánh giày tại lễ hội.

Em rất vui vì được góp một phần nhỏ vào thành công của lễ hội chợ tình Khâu Vai. Đây là hoạt động rất ý nghĩa để gìn giữ nét văn hóa truyền thống,” chị Trương nói.

Còn cô giáo Hồng Duyên, thành viên đội thi đến từ cụm trường Cán Chu Phìn, chia sẻ rằng hội thi không chỉ quảng bá du lịch mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về bản sắc quê hương.

“Giữ gìn văn hóa truyền thống chính là giữ gìn cội nguồn dân tộc. Em hy vọng du khách sẽ biết đến Khâu Vai nhiều hơn và vùng đất này sẽ ngày càng phát triển,” Hồng Duyên bày tỏ.

Giữa không gian đá núi hùng vĩ, chợ tình Khâu Vai hôm nay không chỉ là nơi hẹn hò của những đôi trai gái năm xưa, mà đã trở thành điểm hội tụ văn hóa- nơi người dân gửi gắm niềm tin, lưu giữ ký ức cộng đồng và lan tỏa vẻ đẹp mộc mạc, chân thành của đồng bào vùng cao.

Và có lẽ, điều níu chân du khách là ánh mắt rạng rỡ của những đôi bạn trẻ dắt tay nhau đi hội, là mâm lễ thơm mùi xôi nếp mới, là tiếng chày giã bánh vang vọng giữa núi rừng. Để mỗi mùa Khâu Vai về, miền đá xám thêm một lần nở hoa bằng chính tình người nồng hậu nơi địa đầu Tổ quốc.

Thu Hòa

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC