Bh’rợ băn a’ọc tăm, dzợ ta moon nắc a’ọc k’tang pa câl ting c’lâng hàng hoá xoọc đơơng chô bh’nơơn liêm dal, lêy chô tước bh’nơơn pr’đươi ting xa’nay bh’rợ zâp chr’val nắc mưy bh’nơơn pr’đươi (OCOP). T’ruíh Jưn jứah xay moon cơnh choom bhrợ cha bêl đâu, xay moon ooy bh’rợ padưr pa’xớc kinh tế tơợ bhiệc k’rong bhrợ padưr a’ọc tăm cóh vel đông âng đhanuôr cóh chr’hoong Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam.

Lâng m’ma a’tứch ri quý Lạc Thuỷ lâng đợ c’lâng bh’rợ lêy băn khoa học lâng liêm choom zâp cơnh, bh’rợ bhrợ têng cha âng amoó Lê Thị Thanh Thu cóh phường Ba Ngòi, thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa nắc ơy bơơn bấc ngai năl tước, ting bhrợ padưr thương hiệu a’tứch liêm sạch Cam Ranh.

Đhị zâp k’tiếc k’ruung Châu Á t’nơơm ha’roo nắc đoo tơơm chr’nóh bhlâng, n’jăng ha’roo bấc lâng zên pa’câl cung z’zăng. N’jăng ha’roo buôn đươi đoọng ha bhiệc chóh tri. Zâp râu tri vêy đhr’năng pa’glúh zâp chất hữu cơ âng zâp vi sinh vật n’lơơng cắh choom bhrợ. Tri ruộng rạ lâng bấc râu tri n’lơơng dưr váih liêm đhị phân hr’lục bhrợ tơợ n’jăng ha’roo. Bhrợ têng tri âng đơơng thu nhập zăng bấc, bơơn k’đươi moon bấc apêê pabhrợ đhị vel đông. Zâp chất hữu cơ dzợ ặt váih xang bêl bhrợ têng tri âng đơơng bón ooy k’tiếc cơnh phân hữu cơ.

Bêl đhăm k’tiếc ha bh’rợ nông nghiệp đhị thành phố Hồ Chí Minh xoọc ting t’ngay m’bứi lấh mơ, nắc cóh cr’chăl đăn đâu, bấc cha nắc đhanuôr ắt cóh toor thành phố ơy đươi đợ đhăm k’tiếc bhươn đoọng bhrợ zr’lụ b’băn, pa dưr bh’rợ băn a óc crâng. Lâng rau liêm choom âng bh’rợ n’nâu, bấc ngau băn a óc crâng cóh thành phố bhui har đương cha tết Nguyên đán Kỷ Hợi bhui har lấh mơ!

N’niên lâng pậ banh cóh pr’loọng đong đharứt, a noo Hồ Tu Lanh cóh cr’noon A Ho, chr’val Thanh, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị n’năl ghít rau zr’nắh k’đháp tu đharứt. 10 c’moo t’bhlâng bhrợ têng, a noo nắc ơy choom bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mông k’van k’bhộ đhị đhăm k’tiếc âng vel đong đay. Bh’rợ kinh tế âng pr’loọng đong a noo nắc vêy đhanuôr lâng chính quyền haanh déh lâng ting bhrợ têng, a noo công nắc manuýh liêm choom cóh bh’rợ t’bhlâng z’lấh zr’nắh k’đháp bhrợ cha choom đhị vel đong.

Bhrợ c’rọol bhươn tông ch’ngai tợơ zr’lụ đhanuôr ặt ma mông, chếêc bơơn đác tưới đoọng ha lấh 3 hecta k’tiếc bhươn c’rọol, muy cha nắc đhanuôr học căh ơy lứch Trung học cơ sở đhị chr’hoong Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị ơy ma chếêc lêy, pa choom bhrợ t’váih máy dziếu đác, pay dziếu đác tợơ k’ruung tọom ha dợ doó vêy đươi xăng đhâu rau rị. Nắc đoo a noo Nguyễn Duy Phong ặt đhị Đông Chính, thị trấn Lao Bảo, Hướng Hóa.

Tơợ xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, a moó Zơ Râm Thị Nhơơnh cóh cr’noon Tà Vàng, chr’val A Tiêng, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam ơy pa dưr pr’ắt tr’mông pr’loọng đong lâng bấc cơnh bh’rợ liêm choom bhlâng lâng nắc vêy bấc đhanuôr cóh bhươl cr’noon ting bhrợ têng. A moó Nhơơnh công nắc cóh pazêng hội viên pân đil tr’haanh ting bhrợ têng bấc xa nay bh’rợ, pa bhlâng nắc bh’rợ pân đil tr’zúp tr’zooi đh’rứah pa dưr pr’ắt tr’mông, ting t’bil ha ul pa xiêr đharứt lâng ting t’ngay bhrợ pa dưr rau chr’nắp âng manuýh pân đil cóh pr’loọng đong.

Cr’chăl Tết c’moo đâu, bấc đhanuổ chóh pô cóh chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam nắc bhui har pa bhlâng tu pô crêê hân noo, chr’nắp dal. Bh’rợ chóh pô nắc chô đơơng rau bơơn pay pa chô z’zăng bấc, vêy pr’loọng đong bơơn pa chô tước k’ha riêng ức đồng. Cắh muy bhrợ t’váih cr’van cr’bhố đoọng ha pr’loọng đong, apêê đoo nắc dzợ bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha bấc đhanuôr cóh vel đong.

Cóh pazêng c’moo đăn đâu, bh’rợ băn c’roóc pay lê cóh k’tiếc k’ruung hêê nắc dưr váih k’rơ. Hân đhơ cơnh đêếc, pazêng apêê pr’loọng đông nắc lứch bhrợ têng bh’rợ băn k’tứi, la léh ma muúch, tu cơnh đêếc rau liêm choom cắh crêê cơnh cr’noọ. Nâu cơy nắc muy bơr cơnh bh’rợ bha lâng cóh bh’rợ băn c’roóc pay lêệ đoọng bhrợ t’váih lêệ liêm choom công cơnh bơơn pay pa chô rau liêm choom bấc lấh mơ.

Bhrợ chóh m’ma chr’nóh zấp c’moo, đhị đhơr năng nâu nắc bhrợ hân noo bha lâng âng bấc pr’loong đong đha nuôr pa nụ 8, thị trấn Ái Nghĩa, chr’hoong Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Đhị bh’rợ nâu, nắc bấc pr’loong đong đha nuôr cóh Đại Lộc choom váih tr’mông liêm choom.