VOV4.Êđê - A Hler, mnuih djuê ana Sedang dôk ti [uôn Kon Kơlok, sa\ Đăk Mar, kdriêk ĐăkHà, ]ar Kontum ara\ anei 66 thu\n leh. ~u yăl dliê, thu\n mơ\ng 1995 êlâo dih, go\ sang `u dôk hlăm klei dleh dlan, jih thu\n êngu\n mlan kno\ng ngă hma sa yan đu]. Kno\ng ya thu\n jăk êa hl^m hjăn kơh kno\ng djăp êsei hua\ grăp hruê. Tơdah thu\n tuôm ho\ng klei mđia\ không, amâodah êa lip lê] snăn le\ hlăm klei k[ah êsei hua\ jing klei amâo lo\ tlaih ôh. }ia\ng dôk nanao hlăm klei dleh dlan mse\ djuê ana\n, `u g^r kt^r tui nao hriăm êmuh mơ\ng alu\ wa\l mkăn mse\ si truh kơ Daklak, Gialai… Truh thu\n 1996, ngă hma êjai lehana\n dơ\ng pla kphê, ksu lehana\n ana kđu]…

Truh kơ ara\ anei, go\ sang `u mâo leh êbeh 2ha kphê, 1 ha ksu, 5 sao lo\ lehana\n rông lu mta mnơ\ng. Kah kơ jih ênoh bi liê adôk mnga mâo ba w^t êbeh 250 êklăk prăk. Lo\ yăl dliê klei mưng ngă brua\ A Hler la], kreh kriăng hriăm êmuh, lehana\n g^r kt^r ngă brua\ ana\n yơh jing klia\ng kơ klei đ^ kyar:“Brei mâo nanao ai tiê ]ia\ng hriăm êmuh, brei thâo t^ng hlăm klei duah [ơ\ng, ba yua klei kreh knhâo hlăm ma\ brua\ knua\ snăn kơh ba w^t klei tu\ dưn. Mb^t ho\ng ana\n lo\ tuh êyuh ai tiê, mâo klei bi hgu\m mguôp bi đru hdơ\ng găp hla\m klei hd^p mda, hlăm klei duah [ơ\ng. Êlâo dih kâo ngă brua\ ho\ng klei sua\i êmăn, yua jih ai tiê. {ia\dah ara\ anei amâo lo\ suăi mse\ ho\ng mphu\n dô ôh, djăp mta ra brua\ yua êdeh êdâo, ma brua\ pral h^n. Go\ sang kâo ara\ anei mâo pla leh kphê, ksu, ana kđu] lehana\n ngă lo\”.

Ara\ anei, `u mâo leh sa boh sang kjăp siam, pro\ng êhai mdơ\ng mơ\ng hlăk thu\n 2015. Hlăm sang mâo leh djăp mnơ\ng yua. War sang pro\ng truh 3 sao 7, lehana\n sa kdrê] wa\l djiêu sang jing anôk dưm êdeh êdâo, lehana\n djăp kdrăm ma\ brua\.

Mâo klei thâo hla\m brua\ pla mjing lehana\n rông mnơ\ng A Hler amâo mâo hngah ôh kơ klei đru phung riêng gah, ktrâo ata\t digơ\ hdră ma\ brua\, pruê hbâo, kơ kphê, ksu ana kđu]. Lu go\ êsei tui hriăm leh mơ\ng `u, pla mjing ana tu\ yuôm, rông u\n êmô, kpưn đ^ tlaih mơ\ng klei dleh dlan. A Bôm, mduôn [uôn Kon Kơlok la] kơ  A Hler mse\ snei:“A Hler jing sa ]ô mnuih thâo đru êdi kơ mnuih [uôn sang hlăm [uôn, `u kah leh lu mmông ktrâo ata\t mnuih mkăn hdră duh [ơ\ng. Amâo mâo djo\ kno\ng k]e\ kơ mnuih [uôn sang hlăm mmông bi k[^n, [ia\dah `u lo\ tui nao truh hlăm hma ktrâo ti brua\, snăn ara\ anei mâo leh lu go\ êsei mâo leh mnơ\ng pioh mnơ\ng yua”.

Amâo mâo djo\ kno\ng thâo hlăm klei duah [ơ\ng, ung mo# A Hler thâo mđing uê` kơ anak aneh hriăm hra\ mơar bi truh anih. Mâo 4 ]ô anak, 2 ]ô êkei, lehana\n 2 ]ô mniê, ara\ anei tu\ jing leh sơăi, mâo brua\ knua\ hơ^t. Anak khua jing knua\ druh ksiêm yap mơ\ng knơ\ng brua\ kphê 704, bi anak mniê ngă khua êpul brua\ mniê sa\ Đăk Mar, bi anak êkei klu] ngă mnuih ma\ brua\ kơ knơ\ng brua\ kphê lehana\n anak mniê klu] mrâo leh rue# hriăm sang hra\ trung cấp mdrao mgu\n ]ar Kontum. A Hler la]; “Kâo [uh klei thâo săng jing yuôm bhăn snăk, kyua mơ\ng ana\n yơh g^r mtru\t anak aneh hriăm hra\ mơar bi tu\ jing. }ia\ng klei thâo săng, mâo brua\ knua\ ma\, thâo t^ng hlăm klei duah [ơ\ng”.

Đinh Thư k’ia\ng khua brua\ Đảng sa\ Đăk Mar, kdriêk Đăk Hà, ]ar Kontum brei thâo:“A Hler thâo đru ]ung ba mnuih [uôn sang, mtru\t mnuih [uôn sang bi hriăm êmuh, tui duah klei thâo săng, hriăm hră duah [ơ\ng, hriăm klei bhiăn dôk dơ\ng [ơ\ng hua. ~u bo\ ho\ng klei g^r hlăm brua\\, ktrâo ata\t klei kreh knhâo hla\m brua\ knua\, boh nik klei hriăm êmuh mơ\ng du\m go\ êsei thâo brua\, mơ\ng ayo\ng adei djuê lar giăm [uôn, giăm sa\. ~u ktrâo brei kơ mnuih [uôn sang hdră rông mnơ\ng, lehana\n dlăng kriê mnơ\ng pla mjing. Ba mjeh mrâo hlăm klei pla mjing, mse\ si ho\ng kphê, ksu, djăp mta mnơ\ng pla mâo ênoh. Thu\n 2016, A Hler mâo leh mnuih [uôn sang ruah jing mnuih mâo k’hưm hlăm [uôn, lehana\n ăt jing sa hlăm 4 ]ô mnuih mâo klei myun dưi yap jing mnuih mâo k’hưm êdi hlăm sa\”.

Truh kơ ara\ anei, jih jang djăp go\ êsei hlăm [uôn Kon Kơlok bi thâo pla leh sơăi ana tu\ dưn, amâo mâo djo\ kno\ng ngă hma hang mse\ si êlâo dih ôh. Go\ [ia\ êdi ăt mâo pla leh mơh 400 phu\n kphê, jing knar ho\ng 4 sao. Hlăm [uôn amâo lo\ mâo ôh go\ êsei ư êpa. Thu\n mrâo leh truh, A Hler dôk bi m^n kơ sa hdră duah [ơ\ng mrâo:“Mnuih [uôn sang ara\ anei tu\ jing leh. Hlăm thu\n 2017 anei brei lo\ g^r h^n jih ai tiê klei m^n kơ brua\. Thu\n êgao, kâo mâo hrui w^t mơ\ng kphê sơăi, [ia\dah hlăm thu\n kơ ana\p kâo srăng lo\ mâo lu h^n năng ai truh êbeh 20 tôn kơ dlông. Kâo m^n, mnuih [uôn sang brei mâo klei g^r mse\ mơh, bi hgu\m mguôp duah [ơ\ng mđ^ kyar klei hd^p mda”.

Yan mnga Đinh Dậu 2017 truh leh. Kon Kơlok amâo lo\ mâo ôh go\ êsei ư\ êpa, go\ êsei mdro\ng đ^ lu h^n. brua\ bi ktưn hlăm klei duah [ơ\ng mâo leh ho\ng jih jang go\ êsei phung mda asei. Mse\ si klei A Hler ]ang hmăng, mnuih [uôn sang jih jang bi mâo klei thâo g^r, ho\ng ai tiê klei m^n pô, jih [uôn sang srăng mâo klei trei mđao./.