VOV4.Êđê - Ho\ng ênoh ]h^ yuôm êdi, mơ\ng 40 – 60 êbâo pra\k/kg mse\ si ara\ anei, boh [ơr [ooth hla\k mâo lu mnuih [uôn sang ti ]ar Daknông ba pla ho\ng ênha\ pro\ng êdi. Kha\ sna\n, brua\ mnuih [uôn sang lo\ dơ\ng  bi kluh ba pla mta ana anei hu^ sra\ng ba klei truh amâo mâo ja\k pro\ng. Kyua boh s^t ti kr^ng Dap Kngư mâo leh lu mta mnơ\ng ba pla le\ hla\m klei êbeh dlai đei.

Ho\ng 2 ha kphê leh khua mduôn, go\ êsei Nghiêm Xuân Dưng, ti să Thuận Hạnh, kdriêk Dak Song, ]ar Daknông ru\ bu] he\ kphê ba pla boh [ơr booth, kyua mjeh boh [ơr anei hlăm sang ]ơ mnia hlăk mâo lu mnuih blei, anăn mâo ênoh ]h^ yuôm. Nghiêm Xuân Dưng brei thâo:

“ Đang war mơ\ng êlâo dih truh kơ ara\ anei pla kphê, kyua kphê leh khua mduôn, anăn kâo uă druôm he\ ba pla boh ]ê` hrue#, hlăm wưng pla ]ê` hrue# dưi thâo boh [ơr booth jing ana pla mâo ênoh yuôm, kyua ana\n kâo ba pla boh [ơr booth ti anei, ]ang hmang êdei ana\p ênoh ênil srăng kriê kjăp, [ia\dah ara\ anei kâo [uh mnuih [uôn sang bi kluh ba pla lu đei kâo hu^ êdei ana\p ênoh sra\ng tru\n”.

Boh [ơr booth dưi thâo hlăm sang ]ơ mnia ]ar Daknông hlăm wang mơ\ng 4 – 5 thu\n ho\ng anei leh ana\n ênoh ênil đ^ đrông mơ\ng 50 truh 100 êbâo prăk hlăm 1 kg. Bruă pla boh [ơr booth lar [ar mjing klei găl kơ du\m anôk ]h^ mnia djuê mjeh boh [ơr booth dưi mko\ mjing leh ana\n đ^ lar.

Hluê si Nguyễn Văn Quảng, pô anôk ]h^ mnia djuê mjeh boh [ơr booth ti kdriêk Dak Mil, leh mâo 4 thu\n, go\ êsei `u ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia hlăm brô 300 êbâo phu\n boh [ơr mjeh. Kyua ênoh boh [ơr booth du\m thu\n êgao ti hnơ\ng đ^, ho\ng hnư hrui w^t truh du\m êbâo êklai prăk hlăm 1 ha, anăn ăt đru du\m go\ êsei mnuih [uôn sang, nga\ đang rah djuê mjeh ăt mâo hrui w^t lu prăk mnga:    

“ Hnơ\ng ba ]h^ lu h^n êdi hlăm 1 hruê kâo ]h^ mâo 2 êbâo phu\n êđai mjeh, hlăm du\m thu\n giăm anei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ba pla boh [ơr booth lu êdi, go\ êsei ăt ba ]h^ du\m êtuh êbâo êđai mjeh boh [ơr kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti du\m ]ar lăn Dap Kngư. Hla\m wưng giăm anei mâo 1 djuê mjeh boh [ơr mrâo ana\n jing boh [ơr booth kl^t mtah amâodah lo\ pia jing boh [ơr booth, mnuih [uôn sang ngă lo\ hma khăp ]ia\ng êdi, kyua djuê mjeh boh [ơr anei mâo klei tu\ jăk jing hnơ\ng boh mnga hrui w^t đ^, boh siam, [ia\ đui] mâo klei hyưt lui] boh mnga, thâo klă klei c\ia\ng anei, anứncang kâo ba pla ho\ng ênhă h’^t kjăp”.

Nguyễn Cao Trí, Khua Êpul hgu\m brua\ Mnuih [uôn sang ngă lo\ hma să Thuận Hạnh, kdriêk Dak Song brei thâo: ara\ anei kluôm să mâo êbeh 80% du\m go\ êsei ba pla boh [ơr booth ho\ng hdră pla kno\ng boh [ơr, ba pla mpluă hlăm đang kphê, tiêu.

Hlăm du\m thu\n êgao, êpul hgu\m ăt tă ]ua kơ mnuih [uôn sang bi mlih mnơ\ng pla. Du\m đang ana tu\ yuôm sui thu\n leh khua mduôn, boh mnga hrui w^t [ia\, snăn ba pla boh [ơr booth ]ia\ng mkra mđ^ klei hd^p mda. Snăn [ia\dah bruă pla boh [ơr booth ăt mâo klei c\ia\ng bi mtă mtăn kơ hnơ\ng pla h’^t kjăp, mhro\ bruă pla sa mta boh [ơr [ia\dah c\ia\ng ba pla mpluă ho\ng du\m mta mnơ\ng pla mkăn:

“ Hlăm alu\ wa\l să Thuận Hạnh ara\ anei mâo 15 anôk ]h^ êđai mjeh ana boh [ơr booth ]ia\ng ba ]h^ kơ giăm 100% ênoh mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ba pla boh [ơr booth. Ho\ng mnuih [uôn sang lo\ hma ăt tuôm mâo leh mơh klei mtă mtăn đăm ru\ druôm ôh kphê pioh ba pla du\m mta mnơ\ng mkăn, boh [ơr êdei ana\p ênoh ênil si be\, ăt ka mâo klei thâo mơh si sra\ng jing”.

Boh [ơr booth jing mta boh [ơr mâo hnơ\ng tu\ jăk đ^ h^n, boh siam, mâo lu sang ]ơ mnia khăp ]ia\ng, anăn hla\m du\m thu\n ho\ng anei đru leh mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mâo hnư hrui w^t đ^ h^n. Khă snăn, klei bi kluh ba pla, dleh dưi ksiêm dlăng. Hluê si hdră ]ua\l mkă mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma ]ar Daknông truh kơ thu\n 2020, ênhă pla du\m mta ana boh kroh mơ\ng ]ar jing hlăm brô 7 êbâo ha, [ia\dah ara\ anei, kno\ng ênhă pla ana boh [ơr đ^ leh êbeh 6 êbâo ha. Kle\ klơ\ng jing bruă ]o\ng bi po\k phai ênhă ba pla ana boh [ơr hlăk hu^ hyưt ana\p nga\ bi kruh rai hdră ]ua\l mkă bruă  pla mjing du\m mta mnơ\ng ti alu\ wa\l.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k