VOV4.Êđê - Klei bi mlih yan adiê hla\k ba lu klei lông dla\ng pro\ng ho\ng brua\ nga\ lo\ hma mơ\ng du\m ]ar ti kr^ng Dap kngư. Ba hdra\ mnê] nga\ brua\ mrâo mrang, ba kdra\p kreh knhâo mrâo hla\m brua\ pla mjing jing sa brua\ ]ia\ng mjêc\ di ho\ng du\m ]ar, [uôn pro\ng k`a\m dưi djo\ guôp ho\ng boh klei mrâo. Hla\m ana\n, brua\ yuôm bha\n h^n jing rơ\ng mâo dja\p phu\n êa krih kơ mnơ\ng pla ho\ng kdra\p krih êa mrâo, mkiêt mkriêm. Drei duah mđing la\ng boh tu\ mơ\ng kdra\p krih êa mrâo ho\ng du\m đang tiêu ti kdriêk Êa Kar, ]ar Daklak.

Nguyễn Văn Định jing 1 hlăm du\m ]ô mnuih mâo anôk pla tiêu lu êdi ti să Êa Sô, kdriêk Êa Kar. Êbeh 3 êbâo gơ\ng tiêu pla hlăm lăn kl^ng 10%, lăn ti anei ]uah êga, dja\l đoh đue# êa, kyua ana\n krơ\ng hnơ\ng h’ăp kơ tiêu jing dleh dlan êdi hlăm grăp yan bhang. Leh duah ksiêm hriăm klei hâo hưn mơ\ng đ^ng mui`, hră klei mrâo leh ana\n Internet, Nguyễn Văn Định duh bi liê mko\ dưm kdrăp krih pruih ti phu\n kơ kluôm đang tiêu pô. Kdrăp anei mâo 2 đ^ng phu\n ngă ho\ng ksu PVC mrô 60, dơr hlăm lăn hluê đang war, bi kdrăp krih mâo đ^ng ê’un, wal khoă, [ek krih mko\ ho\ng đ^ng krih. Tơdah bi êran, grăp gơ\ng 1 [e\ [ek, krih pruih êa điêt arua\t hlăm phu\n tiêu. Khă gơ\ prăk bi liê [ia\, [ia\dah êbeh 2 thu\n, kdrăp anei ăt ngă bruă h’^t kjăp, hnơ\ng jăk đ^ng păt dah amâo mâo tru\n ôh, đru go\ êsei `u dul [ia\ ai tiê ngă bruă.

Nguyễn Văn Định brei thâo: Duh bi liê kơ kdrăp krih anei jing djo\ êdei. Bi hrô kơ pô djă đ^ng hiu krih hlăm djăp phu\n, snăn drei kno\ng kt^t gơ\ snăn êa đoh mơ\ng ako\ anei truh kơ ako\ adih `u krih pruih bi knar. Pô kno\ng dar 1 tuôr ksiêm dlăng leh ana\n w^t mdei yơh. Bi krih mse\ sơnăn êmăn êdi, bi mâo [ia\ êdi 4 ]ô mnuih kơh dưi krih”.

Mơ\ng tiêu mâo ênoh, Êa Sô jing kr^ng lăn mâo lu mnuih mơ\ng djăp ]ar kr^ng Dap kngư hriê tui duah po\k phai đang war, hlăm ana\n mâo wa\t mnuih ti du\m kr^ng pla tiêu hing ang mơ\ng ]ar Gialai, mse\ si }ư\ Sê, }ư\ Pưh, Mang Yang… {ia\dah hluê si Nguyễn Thế Thuỷ, K’iăng khua g^t gai bruă Đảng să, lu mnuih amâo mâo klei tu\ jing kyua yan adiê, lăn ala ti anei  `u mdê, klei ]ia\ng kơ êa lu h^n mkă ho\ng du\m kr^ng mkăn. Lu djuê găp mơ\ng Nguyễn Thế Thuỷ ăt pla tiêu amâo mâo klei tu\ jing, krih êa kơ tiêu ătdôk yua  hluê hdră đă đưm. Kno\ng hjăn `u, hmao lo\ ksiêm w^t, duh bi liê 22 êklăk prăk, mko\ dưm kdrăp krih pruih êa ti phu\n kơ đang tiêu pô, anăn đang tiêu đ^ jing h’^t kjăp, boh mnga hrui w^t đ^.

Nguyễn Thế Thuỷ brei thâo: “ Ênoh tiêu djiê ti să anei lu êdi, kyua tơdah adiê mđiă, lăn djăl thu, digơ\ amâo hmao krih êa. Tal 2 ana\n jing lăn ti anei mtlai ]uah êga, tal pla mjing êđal. Amâo hmao krih êa lăn kđang yơh, ngă kơ agha tiêu tloh he\, ngă kơ ana tiêu amâo mâo hrip mă mnơ\ng tu\ jăk leh ana\n djiê yơh”.

Hluê si kỹ sư Nguyễn Văn Kiên, khua Anôk bruă Mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma kdriêk Êa Kar, ti ana\p klei yan adiê bi mlih, mơ\ng êbeh 5 thu\n êgao, kdriêk bi mđing kơ bruă đru mnuih [uôn sang ngă lo\ hma bi mlih kdrăp krih êa kơ du\m mta djam mtam leh ana\n ana pla sui thu\n mlan. Truh kơ ara\ anei, jih jang ênhă pla djam ti kdriêk dưi duh bi liê kdrăp krih ho\ng [ek pruih êa điêt arua\t. Ho\ng du\m mta ana boh kroh leh ana\n ana tu\ yuôm sui thu\n, tal êlâo ba yua 2 hdră krih mrâo; ana\n jing krihổpuih điêt rua\t êa mse\ si hdră krih mơ\ng Israel, krih pruih ti phu\n.

Boh tu\ dưn bi mklă thu\n 2014 ti du\m đang tiêu ba yua kdrăp krih êa anei brei [u boh tu\ dưn êdah klă êdi. Kỹ sư Nguyễn Văn Kiên brei thâo: “Ktuê dlăng hlăm 1 thu\n, hmei [uh, hnơ\ng êa liê srăng tru\n truh 40%. Klei êluh kmru\ boh mtah hlăm ana tiêu [ia\ h^n leh ana\n ênoh ]uh blang mnga, đuôm boh đ^ h^n”.

Leh ana\n hmei lo\ dơ\ng [uh snei: jing tơdah krih hnơ\ng h’ăp bi knar, snăn ana tiêu đ^ jing jăk h^n leh ana\n `u dưi mhro\ du\m klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă hu^ hyưt kơ ana tiêu. Kyua klei anei hmei ngă sui ho\ng anei 3 thu\n leh.

Leh mmông ana\n hmei t^ng yap prăk mnga hrui w^t grăp ha bi kpleh hlăm brô 160 êklăk prăk. Êjai ana\n, duh bi liê kơ kdrăp anei hlăm 1 ha tiêu kno\ng jih mơ\ng 50 – 57 êklăk prăk”.

Kdrăp krih êa mrâo mrang bi mklă leh mâo ba leh klei tu\ kơ ana tiêu ti kdriêk Êa Kar, ]ar Daklak. }ang hmang mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti lu kr^ng mơ\ng lăn Dap kngư ăt jho\ng kmla\n ai tiê ba yua du\m kdrăp krih êa mrâo mrang anei hlăm bruă duh mkra pla mjing ]ia\ng mđ^ kyar h’^t kjăp, bi kdơ\ng ho\ng klei yan adiê bi mlih.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k.