VOV4.Êđê - Du\m thu\n giăm anei, lu go\ êsei ti ]ar Dak Lak ruah mă bê jing mnơ\ng rông phu\n ]ia\ng mđ^ kyar bruă duh mkra. Djo\ guôp ho\ng yan adiê amâo mâo đei jăk, [ia\ klei ruă, mđai lê], ênoh ]h^ h’^t, bê đru leh lu go\ êsei tlaih kơ klei [un [in lehana\n kpưn đ^ hriê kơ sah mdro\ng.

Mdro\ng rông asâo, knap rông bê” klei thâo mơ\ng đưm đă ara\ anei mâo go\ êsei ayo\ng Hà Văn Đức ti alu\ 7, să knông lăn Ia R’vê, kdriêk Êa Súp, ]ar Dak Lak ba yua mâo klei tu\ jing, Mphu\n k]o# bruă mă ho\ng 30 drei bê mjeh hlăk thu\n 2017, ênoh bê đ^ lar pral truh 100 drei. Êlâo kơ tit Kỷ Hợi mrâo anei, `u ]h^ 40 drei bê kđeh, prăk mnga hrui w^t 60 êklăk prăk, adôk lui 40 drei bê ]ia\ng lo\ mđ^ lar.

Hluê si ayo\ng Hà Văn Đức, bê jing mnơ\ng rông [ia\ klei ruă, dưi bi kdơ\ng jăk ho\ng adiê mđiă ktang ti alu\ wa\l knông lăn. Hlăm brô 4 – 5 mlan bê ana mđai 1 lung mâo mơ\ng 2-3 drei. Rông hlăm 5 – 6 mlan, hlăm 1 drei ba ]h^ [ia\ êdi mâo 1 êklăk 500 êbâo prăk. Ho\ng prăk mnga mâo hrui w^t ăt mse\ mơh bruă kriê dlăng ênưih h^n, `u hlăk m^n t^ng po\k phai war rông ]ia\ng lo\ dơ\ng mđ^ lar bruă rông bê:

“Rông lung anei [uh `u mđai jăk êdi, ]h^ mâo 30 drei hlăm 1 lung. Bê knô ba ]h^, bê ana lui pioh mđai. Mơ\ng gru hmô anei, kâo ]ia\ng lo\ mđ^ lar hlăm brô 200 drei bê ]ia\ng mđ^ hnư hrui w^t, lehana\n ba yua jih ai tiê ngă bruă mơ\ng go\ êsei”.

Mse\ djuê ana\n, go\ êsei amai Nguyễn Thị Hồng An ti alu\16, să Êa {ar, kdriêk {uôn Đôn rông bê mơ\ng 2 thu\n êgao. Mơ\ng anôk rông 15 drei bê mjeh, truh kơ ara\ anei bê go\ sang `u đ^ lar 80 drei bê ana mđai, hlăm brô 100 drei bê mă kđeh. Grăp thu\n tla kơ prăk bi liê go\ êsei hrui w^t prăk mnga mơ\ng 100 – 120 êklăk prăk.

Amai Nguyễn Thị Hồng An brei thâo; bê [ơ\ng lu mta hla kyâo, amâo guôn mnơ\ng [ơ\ng jing kpu\ng ôh. Hla kyâo pioh kơ bê [ơ\ng ]o\ng mâo lu jơr, hlăm lo\ hma, hlăm dliê, đađa hlăm ktuê êlan klông: “Ho\ng bê `u [ơ\ng lu hla kyâo mse\ si ana keo, hla knôk, mbô, đa đa brei bê [ơ\ng thiăm djam puăn. Du\m mta rơ\k ktơ\k ana\n drei g^r nao khăt ba w^t kơ bê [ơ\ng. Rông bê yan adiê ti Dak Lak `u djo\ guôp, mơ\ng hruê go\ êsei rông [uh bê ka tuôm mâo klei ruă ôh”.

Hluê si Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ar Dak Lak, bruă rông bê ti ]ar đ^ lar mơ\ng êbeh 2 thu\n ho\ng anei. Kluôm ]ar ara\ anei mâo hlăm brô 1 êbâo 200 go\ êsei rông bê, mâo hlăm brô 70 êbâo drei bê, hnơ\ng mâo kđeh hlăm brô 740 ton. Khă gơ\ ênoh bê đ^ lar pral, [ia\dah ăt hơ^t anôk ba ]h^, kyua [rư\ hruê [rư\ mâo lu sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng huă ]ia\ng mkra mjing du\m mta mnơ\ng [ơ\ng mơ\ng kđeh ]^m bê dưi ngă mkra, mnuih mu\t [ơ\ng [rư\ hruê [rư\ lu. Êngao kơnăn, bruă ba ]h^ bê kơ ]ar, [uôn pro\ng riêng gah ăt găl êlưih mơh.

Lê Hoa, khua Adu\ bruă Rông mnơ\ng Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ar Dak Lak brei thâo; Anôk bruă hlăk po\k ngă lu hdră đru mdul kơ mnuih [uôn sang mđ^ kyar bruă rông bê jing 1 hlăm du\m bruă phu\n ]ia\ng mđ^ kyar bruă duh mkra, msir klei ư\ êpa mhro\ klei [un knap: “Hmei hlăk lo\ dơ\ng ba nao du\m hdră rông kơ mnuih [uôn sang pioh mnuih [uôn sang hluê ngă ]ia\ng bruă rông bê mâo ba w^t boh tu\ dưn, hdră kriê dlăng mâo bruă pla rơ\k, hdră brei [ơ\ng, lehana\n hdră hmao [uh klei ruă hlăm bê ]ia\ng hmao mdrao mgu\n; êngao kơnăn lo\ đru hdră ngă war rông. Knhal tui] bi đru mnuih [uôn sang mko\ mjing du\m êpul go\ êsei, mko\ mjing Êpul bruă hgu\m ]ia\ng mjing êpul bi hgu\m, mơ\ng ana\n đru mnuih [uôn sang mjing klei bi hgu\m hlăm bruă rông bê, ba ]h^ bê mâo”   

Klă s^t brei [uh Dak Lak mâo lu mta rơ\k ktơ\k ]o\ng mâo ]ia\ng mđ^ kyar bruă rông bê. Klei thâo “mdro\ng rông asâo, knap rông bê”, hlăk mâo mnuih [uôn sang ba yua mâo ba w^t klei tu\ jing./.