VOV4.Êđê - Hluê nga\ hdra\ êlan mtru\n, bi mlih mnơ\ng pla mjing, hla\m du\m thu\n ho\ng anei, lu go\ êsei ti kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak kha\ng ruah hdra\ ba pla plua\ ho\ng ana k`^t triêl. Gru bi hmô pla plua\ anei hla\k mđ^ lar klei tu\ dưn, đru lo\ bi h’^t brua\ duh mkra kơ lu go\ êsei mnuih [uôn sang tinei. Hla\m kdrê] Ana êa drao ho\ng klei hd^p hruê anei, hmei hưn mthâo kơ du\m gru hmô pla plua\ ana k`^t triêl ba w^t klei tu\ dưn ti kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak.

Go\ êsei Nguyễn Văn Long ti să Êa Yêng, kdriêk Krông Pa] mâo êbeh 1 ha kphê mrâo ru\ lo\ w^t pla thu\n tal 1 leh ana\n 6 sào pla boh kneh Thái. Ba yua lăn huơ\ng plah wah prue# kphê leh ana\n lăn huơ\ng gu\ êyui ana boh kneh, Long ba pla mpluă k`^t triêl. Tal êlâo kno\ng bi m^n mă mnơ\ng pla [ia\ hruê rông mnơ\ng pla sui hruê. {ia\dah leh 1 yan hrui mă k`^t mâo ba w^t boh mnga kơ `u êgao kơ klei ]ang hmang. Ho\ng 1ha6 k`^t pla mpluă, ayo\ng hrui w^t giăm 30 ton k`^t, ho\ng ênoh ]h^ 10 êbâo prăk hlăm 1 kg, leh t^ng tla hnô prăk duh bi liê go\ êsei `u adôk mâo prăk mnga êbeh 100 êklăk prăk:

“ Kâo mâo lăn ala, [ia\dah pla du\m mta mnơ\ng mkăn amâo mâo boh tu\ dưn ôh. {ia\dah pla k`^t triêl `u đ^ jing jăk. Thu\n dih hrui mă mâo êbeh 30 ton, ho\ng ênoh ]h^ wưng đ^ h^n mâo 10 êbâo prăk hlăm 1 kg. Leh tla he\ prăk duh bi liê, kâo mâo prăk mnga êbeh 100 êklăk prăk hlăm 1 ha”.

Bi go\ êsei Trần Minh Thành ti să Krông {u\k, kdriêk Krông Pa], mâo êbeh 1 ha kphê khua mduôn leh. {ia\dah kyua amâo mâo prăk, `u w^r w^r pla djăp mta êtak êbai, djam mtam ho\ng klei ]ang hmang mă mnơ\ng pla [ia\ hruê rông mnơ\ng pla sui hruê. Mơ\ng pla ktơr, pla hbei [lang, pla k`^t triêl Trần Minh Thành [uh k`^t êlưih pla, ai kriê dlăng liê [ia\ mơh,[ia\ boh tu\ dưn mâo ba w^t đ^ 3 blư\ mkă ho\ng pla ktơr leh ana\n hbei [lang. Ako\ thu\n anei, mâo klei đru mơ\ng knơ\ng bruă Solavina, Trần Minh Thành jho\ng kmlăn ba pla k`^t triêl:

“ Mrâo anei mâo knơ\ng bruă Solavina hriê mguôp mb^t ho\ng să, anăn să ăt lo\ mtô mblang hluê ngă ho\ng mnuih [uôn sang hlăm alu\, kâo ăt ngă hră m’ar ba pla mơh. Kyua pla k`^t thu\n mrâo êgao [uh mâo ba w^t boh tu\ dưn đ^ h^n mkă ho\ng du\m mta ana pla mkăn, tal 2 mâo knơ\ng bruă đru brei prăk duh bi liê, bi pô mâo lăn. Du\m hnư duh bi liê knơ\ng bruă s’a\i đru brei. Truh knhal jih yan, t^ng he\ du\m ênoh prăk duh bi liê, snăn prăk mnga mâo ba w^t mbha mdua. Tơdah djăp ênoh ]ua\n mse\ si knơ\ng bruă t^ng yap kơ hnơ\ng mâo hrui w^t, go\ êsei [uh hnư mâo hrui  w^t đ^ h^n mkă ho\ng du\m mta mnơ\ng pla mka\n mse\ si ktơr ho\ng hbei [lang thu\n êgao”.

Ho\ng boh tu\ dưn ba w^t mơ\ng k`^t, Hồ Đức Hoà, Khua adu\ bruă lo\ hma kdriêk Krông Pa] brei thâo: truh kơ ara\ anei kluôm kdriêk mâo 7 hlăm ênoh 16 să pla k`^t triêl ho\ng giăm 1 êbâo 700 ha. Khă snăn, alu\ wa\l ka mko\ mjing ôh kr^ng ]o\ng thơ\ng ba pla k`^t, lu êdi mnuih [uôn sang ]o\ng ba pla mpluă hlăm du\m đang kphê. Kno\ng mâo [ia\ jing bi hgu\m ho\ng Anôk bruă duh mkra mnia mblei. Hlăm ana\n mâo knơ\ng bruă Solavina, [ia\dah ăt kno\ng mrâo bi hgu\m ho\ng du\m go\ êsei mnuih [uôn sang lông ba pla êbeh 200 ha k`^t triêl hlăm kluôm kdriêk. Kyua ana\n, Knơ\ng bruă lo\ hma hlăk mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang amâo mâo bi kluh pla hla\m lar [ar ôh, c\ia\ng đa\m mâo klei “ djo\ boh mnga lui] ênoh”. Mb^t ho\ng ana\n, adu\ bruă hlăk dôk t^ng dlăng kơ boh tu\ dưn mơ\ng k`^t ]ia\ng ]ua\l mkă mko\ mjing kr^ng ]o\ng thơ\ng pla k`^t triêl ba ]h^ mnia hla\m sa anôk, mơ\ng ana\n bi hgu\m ho\ng Anôk bruă duh mkra mnia mblei rơ\ng kjăp anôk ba ]h^ mnia ]ia\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma h’^t ai tiê pla mjing:

“ }ia\ng dưi rơ\ng kjăp ya mta klei, snăn c\ia\ng bi mâo hruê mlan leh ana\n mâo klei ksiêm w^t mơ\ng du\m knơ\ng bruă djo\ tuôm, hlăm ana\n pô phu\n ăt jing Adu\ bruă lo\ hma ]ia\ng đru k]e\ kơ Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk srăng jih ai tiê hlăm hdră bruă anei, ]ia\ng si be\ ngă dưi t^ng dlăng truh kơ thu\n 2018, leh yan kơ ana\p snăn kơh hmei dưi lo\ w^t dla\ng ]ia\ng thâo klă ti kr^ng leh ana\n c\ia\ng ba nao ksiêm mka\ dlăng, snăn kơh dưi bi mklă ara anei ti nei  ti anei `u đ^ jing djo\ guôp, [ia\ djo\ guôp lă lar he\ amâo dah h’a^ ana\n jing klei yuôm bhăn”

Mơ\ng bruă pla mjing kno\ng kphê, truh kơ ara\ anei lu mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak jho\ng kmlăn ba yua gru hmô pla mpluă k`^t, mta mnơ\ng pla djo\ guôp ho\ng mta lăn, yan adiê, kriê kjăp hnơ\ng h’ăp mơ\ng lăn ]ia\ng đru kơ bruă ru\ lo\ w^t pla kphê, mb^t ana\n đru mguôp bi h’^t kjăp bruă duh mkra go\ êsei.

H’Mrư pô ]ih mkra.