VOV4.Êđê - {uôn pro\ng Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng  hla\k jing yan hiu ]hưn ênguê tu\ yuôm êdi hla\m thu\n. }ia\ng mjing mta mlih mrâo, Đà Lạt  hla\k mđing kơ brua\ hiu ]hưn dla\ng brua\ nga\ lo\ hma. Ho\ng klei ]ang hma\ng anei sra\ng jing klei nga\ tluh tlui` êdi ho\ng wa\t phung tuê hiu ]hưn hla\m lehana\n êngao ala ]ar.

Mơ\ng ako\ thu\n 2018 truh kơ ara\ anei, [uôn pro\ng Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng,  mâo leh du\m êtuh êbâo ]ô tuê hiu ]hưn hla\m ala ]ar leh ana\n ala ta] êngao hriê ]hưn dhing, mdei êđăp. Klei ]ia\ng la] êdi, êngao kơ du\m anôk hiu ]hưn mâo leh mơ\ng đưm ti Đà Lạt, lu phung tuê tui duah du\m anôk nao hiu ]hưn kơ đang nga\ lo\ hma ]ia\ng dla\ng leh ana\n hrăm mb^t nga\ brua\.

Nao hiu ]hưn kơ sa đang nga\ lo\ hma mrâo ba yua, [ri wưng ako\ thu\n mrâo hlăm alu\ wa\l phường 9, [uôn pro\ng Đà Lạt, [uh ti ală mta leh ana\n duah mđing kơ du\m mta djam mtam, boh kroh djăp mta dưi ba pla, kriê dlăng ho\ng hdra\ kdrăp mrâo mrang hluê ngă doh jăk, amai Nguyễn Thị Nhung, tuê hriê mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh la] snei: anei jing  sa brua\  hiu ]hưn dlăng mrâo jăk siam êdi:

“ Kâo [uh hơ\k m’ak êdi leh hriê ]hưn ti anôk hiu ]hưn đang war mse\ snei. Kyua dah leh truh ti anei, kâo [uh klă mnơ\ng pla `u đ^ jing hlăm alu\ wa\l si ngă. Mơ\ng ana\n kơh kâo thâo klă si hdra\ pla hluê hdră sinh học, hluê hdră doh si ngă, hdră mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla mjing mnơ\ng doh jăk, mnơ\ng mâo djăp hnơ\ng ]ua\n doh jăk kơ mnuih blei [ơ\ng mâo mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla mjing si ngă”.

Bi ho\ng amai Nguyễn Thị Lệ Hằng, tuê hiu ]hưn hriê mơ\ng [uôn pro\ng Hà Nội, leh hriê ]hưn dlăng leh ana\n ]o\ng kiê kngan pô pe\ boh dâu ksă hrah huc\ ti  sa anôk hiu ]hưn đang nga\ lo\ hma hlăm alu\ wa\l phường 8, [uôn pro\ng Đà Lạt, amai la] snei; gru bi hmô kơ brua\ hiu ]hưn anei c\ia\ng bi mđ^ lar leh ana\n duh bi liê lu h^n, amâo djo\ kno\ng ti Đà Lạt đui] ôh, [ia\dah bi mđ^ lar ti lu alu\ wa\l mkăn hlăm ala ]ar:

“ Kâo nao ]hưn dlăng lu anôk, lu ala ]ar, [ia\dah hriê ti anei [uh bi kngăr êdi, [uh đang war mse\ snei [ia\ mâo lu tuê hriê c\hưn wa\t ho\ng mnuih ppro\ng leh ana\n phung hđeh êlăk. Klă s^t anei jing sa gru hmô c\ia\ng lo\ bi mđ^ lar h^n, amâo djo\ kno\ng ti Lâm Đồng đui] ôh, [ia\dah wa\t hlăm kluôm ala”.

Kyua klei c\ia\ng hiu ]hưn lông nga\ mơ\ng phung tuê [rư\ hruê [rư\ đ^, êngao kơ êbeh du\m pluh anôk hiu ]hưn đang nga\ lo\ hma dưi duh bi liê djo\ hnơ\ng, ara\ anei lu êdi du\m anôk hiu ]hưn đang nga\ lo\ hma mơ\ng Đà Lạt ]o\ng pô bi mđ^ lar, amâo djăp ho\ng du\m hnơ\ng ]ua\n kơ anôk anơ\ng, êlan klông, anôk mjưh êdeh… đa mâo du\m anôk hiu ]hưn đang lo\ hma po\k [a\ng jak iêu tuê hriê ]hưn kno\ng ]ia\ng ba ]h^ du\m mta mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma ho\ng ênoh yuôm.

Hluê si Dương Ngọc Lan, Knơ\ng bruă Hiu ]hưn ênguê Đà Lạt Xanh, sa hlăm du\m anôk bruă thơ\ng mko\ mjing du\m tuôr hiu ]hưn kơ phung tuê, ]ia\ng mkra mlih du\m klei ka djo\ anei ăt mse\ mơh ]ia\ng bruă hiu ]hưn đang lo\ hma klă s^t đ^ kyar h’^t kjăp, êngao kơ bruă mjing klei găl mơ\ng brua\ knu\k kna alu\ wa\l, sna\n phung pô đang lo\ hma c\ia\ng bi rơ\\ng djo\ ho\ng du\m hnơ\ng ]ua\n ]ia\ng êdi kơ hnơ\ng tu\ jăk nga\ bruă hiu ]hưn hluê si klei kc\ah mtru\n:

“ Du\m gru hmô hiu ]hưn đang lo\ hma ti Đà Lạt mâo klei găl, jing du\m anôk hlăk đru mguôp pro\ng pr^n hlăm gru rup mb^t kơ bruă hiu ]hưn mơ\ng Đà Lạt. }ia\ng du\m gru hmô hiu ]hưn đang lo\ hma anei ngă bruă êlam h^n ăt mse\ mơh truh lar [ar kơ phung tuê hiu ]hưn, snăn brua\ knu\k kna alu\ wa\l c\ia\ng bi mjing klei găl êlưih kơ mnuih [uôn sang hlăm bruă hdră bhiăn, đru digơ\ mtô mblang, hưn mthâo du\m gru hmô duh [ơ\ng mâo ba w^t boh tu\ dưn. Bohnik gơ\, ana\n jing t^ng kơ đang war lo\ hma duh bi liê du\m anôk anơ\ng, kda\p mnơ\ng yua”.

Hluê si klei duah ksiêm dlăng mơ\ng knơ\ng bruă hiu ]hưn ênguê ]ar Lâm Đồng, ara\ anei du\m anôk hiu ]hưn đang lo\ hma mơ\ng [uôn pro\ng Đà Lạt hlăk jing anôk nao ]hưn [rư\ hruê [rư\ jăk h^n kơ lu phung hiu ]hưn leh ana\n hlo\ng tui nga\ brua\. Klei anei brei [uh, bruă dlăng yuôm bhăn leh ana\n ba bruă hiu ]hưn đang lo\ hma hlăm hdră tă ]ua mđ^ kyar h’^t kjăp mơ\ng brua\ knu\k kna alu\ wa\l jing sa hdră ngă jăk siam. Mta mkăn, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Lâm Đồng bi mklă leh 30 hnơ\ng ]ua\n ]ia\ng tu\ yap du\m gru hmô hiu ]hưn đang lo\ hma, klă klơ\ng tui hluê si du\m hnơ\ng ]ua\n t^ng dlăng kơ [a\ng jang, anôk tu\ drông tuê, po\k mdhă c\ih klei ktrâo la],  brua\ ]h^ mnơ\ng bi mâo phu\n agha, mâo êpul nga\ brua\ ktrâo ata\t, êlan klông wa\l hiu c\hưn, wa\l anôk dôk ]hưn doh êđăp, rơ\ng kjăp klei doh ê[a\t la\n êa wa\l anôk hd^p mda…

Aduôn Nguyễn Thị Bích Ngọc, K’iăng khua Knơ\ng bruă Dhar kreh, Ktang mjuăt asei mlei leh ana\n hiu ]hưn ênguê ]ar Lâm Đồng la] snei; anei jing du\m hnơ\ng ]ua\n đru mguôp bi mkla\ klơ\ng du\m mta k]ah mtru\n mơ\ng Knu\k kna, ]ia\ng mơ\ng ana\n bruă hiu ]hưn ênguê ]ar Lâm Đồng srăng mko\ mjing klei t^ng dlăng, kc\ik mblang du\m mta bruă ngă djo\ leh ana\n ka djo\, c\ia\ng đru kơ du\m êpul bruă, mdê asei mnuih mđ^ h^n hnơ\ng tu\ ja\k brua\ duh mkra pla mjingleh ana\n du\m bruă yua mka\n mơ\ng gru hmô nao hiu ]hưn kơ đang lo\ hma mơ\ng pô:

“ }ia\ng rơ\ng kjăp bruă knua\ mơ\ng hdră hiu ]hưn kơ đang lo\ hma đ^ kyar djo\ hnơ\ng ]ua\n leh ana\n h’^t kjăp, snăn c\ia\ng bi dôk kriê kjăp hnơ\ng tu\ jăk mơ\ng du\m gru hmô mâo klei dưi tu\ yap leh. Kyua dah mâo lu anôk bruă ara\ anei djăp leh hnơ\ng ]ua\n, [ia\dah klei ngă bruă amâo rơ\ng ja\k djo\ ôh du\m hnơ\ng ]ua\n ana\n, ana\n srăng amâo lo\ djo\ guôp ôh, tơdah anôk bruă ana\n amâo klei lo\ bi mđing ôh. Mb^t ana\n, du\m anôk bruă srăng pral thâo bi mâo hdra\ ]ia\ng jak iêu tuê hriê ho\ng anôk pô, [ia\dah mta mkăn dơ\ng jing c\ia\ng bi rơ\ng kjăp bruă duh mkra mnia mblei, kơ bruă pla mjing”.

Ho\ng du\m hdră tă ]ua hlăm bruă đru, mjing klei găl êlưih ]ia\ng bruă hiu ]hưn ênguê mrâo mrang anei đ^ kyar djo\ hdra\, mb^t ho\ng klei găl djo\ hla\m klei mđ^ kyar bruă ngă lo\ hma ba yua hdră kdrăp nga\ brua\ mrâo mrang mơ\ng alu\ wa\l, đăo knang snei: gru hmô hiu ]hưn kơ đang lo\ hma mơ\ng Đà Lạt, c\ar Lâm Đồng srăng mâo lu klei ]ang đ^  pioh mđ^ kyar h’^t kjăp hlăm wưng kơ ana\p.