VOV4.Êđê - Ara\ anei ênha\ b apla k`^t triêl ti Daklak đ^ pral truh gia\m 7.000ha. Sna\n [ia\dah, lu jing c\o\ng duah pla ma\ hja\n pô, [ia\ đuic\ bi hgu\m ho\ng knơ\ng brua\. Sa hla\m du\m anôk brua\ duh bi liê ba pla k`^t triêl jing kr^ng pla pioh ba mkra mjing ma\ mta Cucurmin hluê hnơ\ng c\ua\n quốc tê jing Knơ\ng brua\ Solavina. Hruê anei, hmei mâo klei bi blu\ hra\m ho\ng  Hoàng Thị Thạo, Khua knơ\ng brua\ Solavina ti Daklak kơ du\m hdra\ mtru\n mơ\ng knơ\ng brua\ mđ^ kyar ana k`^t triêl ti c\ar Daklak.

- Akâo kơ ih mblang brei, ara\ anei knơ\ng bruă Solavina hlăk mguôp mb^t ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla k`^t ti Dak Lak hluê ho\ng ya hdră?

. Hoàng Thị Thạo: Knơ\ng bruă ba hưn mdah tă ]ua hdră duh mkra pla mjing  bi hgu\m h’^t kjăp ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma. Knơ\ng bruă ruah mă du\m go\ êsei mâo lăn, mâo mnuih ngă bruă mphu\n bi hgu\m ho\ng du\m êpul hợp tác xã êdei kơnăn du\m êpul hợp tác xã srăng krơ\ng kna ]ia\ng si`ê nga\ hră m’ar ho\ng knơ\ng bruă, snăn kơh ba hưn mdah 1hdră bruă pia jing đru hgu\m mguôp mb^t. Knơ\ng bruă srăng hrui blei k`^t mâo, mkăp djuê mjeh, hbâo pruê, mtô bi hria\m hdră pla mjing, knơ\ng bruă hrui blei du\m mta k`^t hlăm kr^ng pla mơ\ng knơ\ng bruă leh k]ah mtru\n.

- Snăn, si hdra\ knơ\ng bruă po\k ngă bruă mkăp djuê mjeh, hbâo pruê leh ana\n ktrâo la] hdră pla mjing kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ?

. Hoàng Thị Thạo: Djuê mjeh k`^t dưi kc\ik mblang lu mta djuê mâo Anôk bruă mkra mjing êa drao ksiêm dlăng djăp hnơ\ng ]ua\n, snăn knơ\ng brua\ srăng blei ba leh ana\n mkăp kơ mnuih [uôn sang. Hbâo pruê dưi ba yua kluôm dhuôm ho\ng hbâo vi sinh. 1 boh sang ma\i djăp hnơ\ng ]ua\n GAP mơ\ng ana\n knăl Phân Dơi mâo knơ\ng bruă hlăk kuôl kă leh ana\n ba hriê mơ\ng kwar Dưr, ti kr^ng Dap kngư ka ruah mâo ôh sang ma\i djo\ guôp, anăn ênoh c\h^ mơ\ng knơ\ng bruă ba hưn mdah đ^ h^n, kyua ênoh mưn du\ mdiăng, [ia\dah mnuih [uôn sang lông ba yua [uh mâo leh klei w^t la] jăk. Tal 2 ana\n jing hdră mơ\ng knơ\ng brua\ mtô bi hria\m nga\, mrâo êgao mâo nao hriăm mjuăt djăp hnơ\ng ]ua\n GNP mơ\ng knơ\ng bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn ba hưn mtru\n, knơ\ng bruă mko\ mjing klei ktrâo la] kơ mnuih [uôn sang khut khat amâo mâo ba yua hbâo hoá học, êa drao krih kơ hluăt truh kơ hbâo, kơ du\m hdră ba mtru\n ho\ng bruă ba yua hbâo vi sinh leh ana\n mâo klei ktrâo la] mơ\ng knơ\ng bruă s’a\i.

- Akâo kơ ih mblang brei kơ ênoh ênil mnơ\ng yua, hbâo pruê ăt mse\ mơh ênoh hrui blei k`^t si knơ\ng bruă t^ng yap ]ia\ng mnuih [uôn sang h’^t ai tiê đru hgu\m lă lar?

. Hoàng Thị Thạo: Mkăp jing t^ng ênoh blei mjeh ho\ng sang ]ơ mnia mtam, prăk mjeh jing sa, prăk hbâo pruê jing dua, hdră pla mjing pô k[^n mb^t leh ana\n truh jih thu\n pô t^ng hlăm k`^t mâo hrui w^t leh ana\n pô hrui mă. Klei [ua\n rơ\ng snăn knơ\ng bruă ba hưn leh ênoh [ua\n rơ\ng hrui blei mâo 7 êbâo 500 prăk hlăm 1 kg k`^t mtah bi mdoh khăt jih agha. Anei dưi dlăng jing ênoh kah knar, bi tơdah ênoh hlăm sang ]ơ mnia srăng đ^ h^n, si tôhmô 7 êbâo 800 prăk, 8 êbâo prăk leh ana\n 9 êbâo prăk, snăn mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, êpul hợp tác xã leh ana\n knơ\ng bruă srăng kuôl kă bi tu\ ư bi mbha mdua.

- Ơ|, ana\n jing klei găl êlưih. Snăn [ia\dah, ngă lo\ hma amâo tlaih ôh kơ klei truh tơl si tôhmô kyua yan adiê nga\, mmông ana\n knơ\ng bruă si srăng ngă ]ia\ng msir mghaih bruă anei?

. Hoàng Thị Thạo: Tơdah amâo mâo djo\ yan, kyua yan adiê ngă, k[ah êa, amâodah mta mkăn, snăn 2 nah srăng mâo klei kuôl kă mb^t. 2 nah hrăm mb^t tu\ đua klam. Si tôhmô lui] liê ti mang knơ\ng bruă srăng lui] jih prăk mơ\ng knơ\ng bruă duh bi liê, bi mnuih [uôn sang le\ lui] prăk mưn yua lăn leh ana\n ai tiê ngă bruă.

- Akâo kơ ih brei thâo lăng, ara\ anei lu mnuih [uôn sang bi mlih mơ\ng bruă pla du\m mta djam mtam, êtak êbai ba pla k`^t ngă kơ ênhă pla k`^t ti Daklak đ^ h^n êdi. Snăn êngao kơ ênhă k`^t mơ\ng knơ\ng bruă ruah mă ngă kr^ng pioh pla k`^t mkra mjing, snăn knơ\ng bruă blei mơh he\ k`^t ti êngao amâodah h’a^?

. Hoàng Thị Thạo: Si tô hmô hnơ\ng mâo k`^t mơ\ng mnuih [uôn sang lu êdi, [ia\dah djăp ho\ng hnơ\ng ]ua\n mơ\ng knơ\ng bruă k]ah mtru\n, mse\ si k`^t anôk lông pla pioh dlăng brei [uh mâo boh tu\, amâo mâo ba yua êa drao hoá học hlăm k`^t. Mơ\ng pla mjing truh kơ bu] djo\ hnơ\ng ]ua\n mơ\ng knơ\ng brua\, snăn knơ\ng bruă ăt hrui blei mơh.

- }ia\ng mđ^ kyar h’^t kjăp leh ana\n wưng sui, snăn t^ng kơ knơ\ng bruă Solavina mâo ya hdră tă ]ua ho\ng kr^ng ba pla k`^t ti Daklak, akâo kơ ih brei thâo lăng?

. Hoàng Thị Thạo: Hdră k]ah kơ thu\n 2017 pla leh mâo 320 ha k`^t hlăk đ^ jing jăk. Hdră k]ah gưl tal 2 knơ\ng bruă hlăk ru\ mdơ\ng 3 boh sang ma\i mkra mjing ti kdriêk Krông Pa] leh ana\n 1 boh sang ma\i mkra mjing cucumin. {ia\dah phung khua g^t gai hlăk mjing dja\p klei găl êlưih ]ia\ng ru\ mdơ\ng sang ma\i mkra mjing ti kr^ng Êa Yiêng kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma. }ia\ng mâo klei h’^t kjăp amâodah h’a^ leh ana\n anôk ba ]h^ k`^t h’^t kjăp he\ amâo dah h’a^, snăn knơ\ng bruă mphu\n ru\ mdơ\ng sang ma\i ]ia\ng dưi ba mkra mjing mtam, sna\n ênoh dưi dôk krơ\ng kjăp mơh.

- Snăn êngao kơ Daklak, knơ\ng bruă mâo klei m^n lo\ dơ\ng po\k kr^ng pla k`^t ti du\m alu\ wa\l mkăn mơh he\ amâodah h’a^ , akâo kơ ih brei thâo lăng?

. Hoàng Thị Thạo: Kr^ng mkăn ara\ anei hmei ka mâo hdră k]ah ôh, kyua  hră m’ar akâo blei k`^t mơ\ng pô kno\ng ngă si be\ ]ia\ng rơ\ng bi djăp hnơ\ng ]ua\n mơ\ng ala ta] êngao k]ah mtru\n kơ pô, hnơ\ng mâo mơ\ng k`^t hlăm ala ]ar ăt mse\ mơh, snăn kơh dưi h’^t kjăp, ara\ anei tơdah blei lu đei hu\i amâo dưi ksiêm dlăng ôh.

- Snăn he\, la] jăk kơ ih lu!

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k