VOV4.Êđê - Ti Daklak, brua\ rông mnơ\ng dôk mrô tal 2 hla\m hdra\ brua\ lo\ hma mơ\ng ]ar lehana\n bi mkla\ truh kơ hnơ\ng h’^t kja\p brua\ lo\ hma alu\ wa\l. Kyua ana\n, ]ia\ng mđ^ kyar brua\ lo\ hma hluê si hdra\ h’^t kja\p, anôk brua\ lo\ hma Daklak dôk g^r mko\ w^t brua\ pla mjing, rông mnơ\ng hluê ho\ng klei ga\l mơ\ng kr^ng mse\ si: Rông mnơ\ng k[^n sa anôk bi hrô [ru\ [rư\ hdra\ rông hliê đ’điêt, hluê ho\ng phu\n pra\k brei ]an đru kơ mnuih [uôn sang k[^n mđ^ kyar du\m mta mnơ\ng dhơ\ng rông mnơ\ng.

Anôk rông mnu\ mơ\ng Kiều Thơ ti alu\ 9, wa\l krah Êa Knốp, kdriêk Êa Kar, ]ar Dak Lak, rông hluê hdră kluôm, djo\ guôp ho\ng klei đ^ pro\ng mơ\ng mnu\ da. Ara\ anei anôk rông mnu\ mơ\ng Kiều Thơ rông h’^t kjăp 20 êbâo drei mnu\, mâo mnu\ mboh, rông bi mjut mơ\ng điêt leh ana\n rông mnu\ mă kđeh. Grăp hruê yap mdu\m go\ êsei `u ba ]h^ kơ sang mnia mâo 9 êbâo asa\r boh mnu\, mơ\ng 600 truh kơ 1 êbâo 500 drei êđai mnu\ mjeh leh ana\n du\m ton kđeh ]^m mnu\ mâo hnơ\ng jăk: “La] kơ hnơ\ng jăk pô bi mđing tal êlâo, hluê si hdră doh Vietgap `u mâo mta ]ua\n hjăn mơh. Grăp mta ]ua\n bi mâo klei ]ih pioh. Mơ\ng mta ]ua\n ana\n drei thâo kđeh mnu\ pô doh he\ amâodah h’a^”.

Bi ho\ng Nguyễn Kim Tần ti alu\ Thăng Tiến 3, să Hoà An, kdriêk Krông Pa], ]ar Dak Lak, rông mnơ\ng jing do\ hrui w^t phu\n mơ\ng go\ êsei `u. Thu\n 2015, sang `u rông 3 drei êmô ana mđai, leh mu\t hlăm êpul đru hgu\m bruă rông mnơ\ng mơ\ng să Hoà An, Nguyễn Kim Tần mâo Êpul hgu\m mnuih ngă lo\ hma kdriêk brei ]an 20 êklăk prăk mơ\ng Keh prăk Đru mnuih ngă lo\ hma ]ia\ng duh bi liê, bi mlih hdră rông. Mâo prăk đru brei, Nguyễn Kim Tần blei thiăm 2 drei êmô knô leh ana\n blei kdrăp khăt rơ\k, ba yua hdră mnê] mrâo kơ war rông, djuê mjeh, kriê dlăng êmô, hluê ngă hdră rông kluôm, amâo mâo klei ruă, doh djo\ guôp ho\ng wa\l hd^p mda ]ia\ng mâo êmô doh, êđăp ênang. Ara\ anei go\ êsei Nguyễn Kim Tần rông 15 drei êmô, yap mdu\m grăp thu\n mâo ênoh ba w^t êbeh 100 êklăk prăk. Kyua ana\n, êdei 2 thu\n ]an prăk ara\ anei Nguyễn Kim Tần tla leh ênoh prăk ]an tal êlâo leh ana\n mâo prăk po\k phai bruă knua\. Nguyễn Kim Tần la]: “Êlâo dih kâo rông êmô hluê hdră đă đưm, ara\ anei kâo ngă mkra war hluê hdră rông pioh ]h^ mnia. Bruă ]ia\ng ]h^ mnia anei drei bi mđing kơ klei ruah djuê mjeh, ana\n jing djuê êmô Đakman amâo dah Anrot, drei rông bi êmo\ng boh tu\ dưn ba w^t đ^ h^n mkă ho\ng djuê êmô đơđiêt pô êlâo dih. Bi mnơ\ng [ơ\ng pô ]o\ng duah mă. Tơdah t^ng yap 1 drei êmô yap mdu\m hlăm 1 mlan 1 êklăk prăk, sơnăn 10 drei êmô mâo 10 êklăk prăk, 1 thu\n bi hnô jih prăk bi liê drei ăt mâo mnga ba w^t kơ go\ êsei”.

Bi mklă bruă rông mnơ\ng jing bruă yuôm bhăn hlăm bruă duh mkra pla mjing, mđ^ klei tu\ dưn bruă rông mnơ\ng jing hdră bruă phu\n ]ia\ng krơ\ng kjăp leh ana\n mđ^ ênoh yuôm bruă duh mkra, kyua ana\n, ]ar Dak Lak mko\ mjing ksiêm dlăng bruă rông mnơ\ng leh ana\n ba hưn mdah hdră mkra mlih, mbo\ thiăm hdră ]ua\l mkă bruă rông mnơ\ng wưng thu\n 2016 – 2020 ho\ng hdră k`ăm lo\ dơ\ng mđ^ h^n bruă duh mkra rông mnơ\ng, dlăng bruă rông mnơ\ng jing bruă đ^ kyar hlăm bruă lo\ hma, mđ^ ênoh yuôm bruă rông mnơ\ng yap mdu\m 7% hlăm 1 thu\n, mđ^ ênoh yuôm bruă rông mnơ\ng hlăm bruă dăp dưm ênoh tu\ dưn kơ bruă lo\ hma truh 25% hlăm thu\n 2020, mđ^ hnơ\ng pro\ng leh ana\n ênoh yuôm bruă rông mnơ\ng leh ana\n bruă mkra mjing mơ\ng 25 – 30% ênoh yuôm hnơ\ng mâo mnơ\ng rông thu\n 2020, mơ\ng 45 – 50% hlăm thu\n 2030…. }ia\ng dưi mâo du\m hnơ\ng ]ua\n anei, Thuỷ Lệ Vũ, khua Anôk bruă kriê dlăng mnơ\ng rông ]ar Dak Lak brei thâo, mb^t ho\ng bruă hluê ngă mđrăm mb^t du\m hdră bruă kơ djuê mjeh, hdră kriê dlăng, mnơ\ng [ơ\ng, war rông, hwai mdoh eh ]ia\ng mđ^ kyar ênoh êmô mâo leh ana\n hnơ\ng jăk kđeh ]^m, sơnăn bruă đru prăk kăk bi liê kơ du\m go\ êsei mnuih ngă lo\ hma mko\ mjing du\m gru hmô duh mkra hluê hdră êđăp ênang, h’^t kjăp djăp hnơ\ng ]ua\n jing klei yuôm bhăn êdi bi mklă klei tu\ jing mơ\ng bruă ngă: “Êngao kơ du\m gru hmô rông mnơ\ng hluê hnơ\ng ]ua\n Vietgap, amâo dah anôk rông amâo mâo klei ruă, sơnăn hmei ăt mđing mko\ mjing kr^ng amâo mâo klei ruă ti du\m kdriêk ]ia\ng bi mâo êngao kơ kđeh ]^m doh ba ]h^ hlăm ala ]ar, sơnăn hmei lo\ bi mđing pioh ba ]h^ kơ ala ta] êngao. Mb^t ho\ng ana\n, mđ^ h^n bruă mtô mblang ]ia\ng mnuih [uôn sang bi mlih hdră rông hliê hluôt, đơđiêt, go\ êsei nao kơ bruă rông mklin sa anôk ]ia\ng dưi ksiêm dlăng klei ruă, hnơ\ng doh brua\ ngă srăng mâo kđeh ]^m doh, mhro\ klei ]ho\ djhan wa\l hd^p mda mđ^ hnơ\ng mâo, hnơ\ng jăk kđeh ]^m ]ar Dak Lak”.

Ho\ng bruă mko\ mjing hnơ\ng rông pro\ng hluê hdră mđ^ klei tu\ dưn, mguôp mb^t hluê hdră mơ\ng bruă rông truh kơ ba ]h^, duah djuê mjeh leh ana\n kđeh ]^m hlăm sang mnia hluê hdră amâo mâo klei ruă, doh srăng mjing kđeh ]^m doh kơ mnuih blei [ơ\ng, djo\ guôp ho\ng wa\l hd^p mda, mtru\t mjhar knơ\ng bruă rông mnơ\ng ti Dak Lak mđ^ kyar ho\ng klei êđăp ênang mâo boh tu\ dưn, h’^t kjăp./.