VOV4.Êđê - Da\l hla\m du\m thu\n êgao, ana tiêu ti kr^ng Dap Kngư amâo mâo mdei đ^ lar. Kha\dah du\m anôk brua\ djo\ tuôm hưn ra\ng nanao đrông kơ du\m klei truh jhat hu^ sra\ng mâo, [ia\dah lu ]ar hla\m kr^ng, ênha\ ana tiêu đ^ leh 2 bliư\ mka\ ho\ng hdra\ ]ua\l mka\ truh kơ thu\n 2020, hla\m ana\n mâo lu ana tiêu bi ba pla ti du\m kr^ng la\n tlung nah gu\, amâo djo\ guôp ho\ng kr^ng la\n ba pla mta ana anei. Bi kluh ba pla tiêu ho\ng ya hdra\, mnuih [uôn sang tu\ lun êa ph^ hla\m thu\n anei, hla\k kr^ng Dap Kngư dôk tu\ klei hma\i djo\ mơ\ng klei bi mlih yan adiê, adiê hjan sui hruê hla\m yan bhang. Kno\ng hla\m mlan 11 leh ana\n mlan 12 mrâo êgao, du\m êbâo ha ana tiêu ti kr^ng Dap Kngư djiê kyua ênga\p hla\m êa, bru\ agha, hla\m ana\n mâo êbeh 700 ha ti ]ar Daklak. Lu go\ êsei mnuih nga\ lo\ hma hu^ sra\ng le\ hla\m klei đuôm nư kyua duh bi liê lu kơ ana tiêu.

Êa l^p lêc\ trun hro\ leh mâo dua hruê ka\m, đang tiêu êbeh 700 gơ\ng phu\n hla\k mpra\p hrui pe\ mơ\ng go\ sang Đào Xuân Hùng ti alu\ 2A, sa\ Êa Ô, kdriêk Êa Kar rai ra\k. Hla\m brô 300 gơ\ng phu\n tiêu dliu krô djiê leh hrue#, hla leh kmru\ boh mda ju\ tu\t hlo\ng êluh he\ kdra\h hla\m gu\ phu\n, lu\k mb^t ho\ng lu\ la\n. Êbeh 400 gơ\ng phu\n adôk a\t hla\k lo\ dơ\ng êluh hla, dliu krô êdu\k kna\t [rư\ djiê ram. Ung mo# Hùng g^r do\ng du\m gơ\ng phu\n adôk hong hdra\ krih êa drao răng mgang mnơ\ng pla mjing mâo ênoh, huai mgoh lu\ la\n, mđoh mđue# êa, [ia\ gra\p hruê a\t mâo nnao gơ\ng phu\n tiêu lo\ dơ\ng dliu djiê ram. Hùng brei thâo: go\ sang c\ang hmang klei mâo tiêu ba c\h^ pioh tla nư pra\k duh bi liê pla mjing đang tiêu anei mse\ si  luc\ c\huc\ c\huê leh yơh. “ Klei adiê hjan êjai leh ana\n mđia\ êjai mse\ si anei tiêu sra\ng djiê jih yơh. Tơ thu\n anei amâo mâo ôh klei êa l^p lêc\ mse\ si du\m thu\n êlâo, sna\n hla\m gưl hrui pe\ ana\p anei go\ sang sra\ng hrui mâo mơ\ng 200 – 300 êkla\k pra\k. Ara\ anei tuôm ho\ng klei êa l^p lêc\ nga\ kơ tiêu djiê leh jih. Tiêu bru\ jih kyua adiê hjan sui đei, dah dui` ka\n thâo lo\ dui` lei, ênoh luc\ liê kơ tiêu hla\m yan anei hla\m  brô 500 êkla\k pra\k.

A|t tu\ klei luc\ liê kyua mơ\ng adiê hjan êa l^p lêc\ nga\ mrâo êgao. Go\ sang aduôn Phan Thị Sim ti knhal tuc\ alu\ 2A, sa\ Êa Ô, kdriêk Êa Kar djiê jih 330 gơ\ng phu\n tiêu hla\m wưng dôk mboh, hluê si t^ng klei luc\ liê đ^ truh êbeh 200 êkla\k pra\k. Aduôn Sim brei thâo: êlâo adih [uh mnuih [uôn sang hla\m sa\ bi kluh pla tiêu, ana\n go\ sang a\t hiu c\an l^ng ba pla mơh kha\ la\n anôk anei dôk ti kr^ng tlung, sia\ kdriêl ho\ng hang êa. Aduôn Sim brei thâo: “ Go\ sang ba pla mâo du\m sao pioh mâo hnư hrui w^t, [ia\ knhal tuc\ adiê hjan lu đei nga\ êa l^p lêc\ ana\n tiêu djiê jih. Mơ\ng anei tru\n nao ti gu\ adih dja\p sang djiê s’a\i tiêu, mâo sang djiê 300 gơ\ng phu\n, đa sang truh 700 gơ\ng phu\n tiêu djiê ara\ anei gơ\ amâo thâo lo\ b^t mjing ôh. Tơ lo\ ba pla tiêu hu\i dơ\ng mâo [ơ\ng boh lo\ tuôm ho\ng klei mse\ si anei, bi tơ pla kphê le\ ênoh ênil amâo mâo sa hnơ\ng ôh, đa tru\n đa đ^, tơ pla êtak êbai, ktơr mnơr le\ c\h^ amâo mâo dja\p ôh pra\k pô duh bi liê, pra\k mưn mnuih nga\ brua\.”

Hluê si Adu\ brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kdriêk Êa Kar, hla\m wưng êgao du\m sa\ t^ng kơ Ngo\ Dhu\ng mơ\ng kdriêk mse\ si:  C|ư\ Bông, C|ư\ Yang, Êa K’Mu\t, Êa Pal leh ana\n C|ư\ Êa Lang ênga\p êa kyua  adiê hjan sui hruê nga\ kơ klei hd^p mda mnuih [uôn sang tuôm ho\ng klei dleh dlen êdi. Bi ênha\ đang tiêu, hla\m gưl adiê hjan êa l^p lêc\ mrâo êgao nga\ bi rai leh 200 ha , luc\ liê truh gia\m 100 êklai pra\k. Hà Tấn Cư, Khua Adu\ brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kdriêk Êa Kar brei thâo: êlâo adih kdriêk mta\ leh kơ mnuih [uôn sang răng đa\m ba pla ôh tiêu ti du\m anôk la\n tlung, h’a\p êa. {ia\ kyua tluh đei kơ klei tu\ ti ana\p ana\n mnuih [uôn sang bi kluh pla tiêu nga\ kơ hdra\ kc\ah mơ\ng alu\ wa\l kdriêk kruh jih. Ho\ng klei adiê hjan nnao đrông mse\\ si mrâo êgao, s^t yơh sra\ng ba klei luc\ liê kơ mnuih [uôn sang. Hà Tấn Cư brei thâo:“ Ana tiêu hu\i kơ êa sna\k, hui kơ ênga\p êa, [ia\ amâo mâo dưi k[ah ôh êa. Hla\m klei c\ua\l mka\ ba pla tiêu, kdriêk ta\ leh hdra\ êlan mta\ kơ mnuih [uôn sang du\m sa\ ti kr^ng anôk tlung nah gu\ đa\m bi ba pla ôh tiêu. Sna\n [ia\dah, đa mnuih [uôn sang [uh tiêu ba klei tu\ pro\ng ana\n a\t bi kluh ba pla, mơ\ng gưl êa l^p lêc\ anei sna\n kơh mnuih [uôn sang [uh klei yuôm bha\n klei mta\ răng mơ\ng brua\ djo\ tuôm.”

Hluê si klei duah dla\ng mơ\ng Knơ\ng brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ Kyar kr^ng [uôn sang Daklak kluôm c\ar mâo hla\m brô 700 ha tiêu hma\i djo\ kyua mơ\ng adiê hjan êa l^p lêc\ hla\k mlan 11 leh ana\n 12 mrâo êgao, hla\m ana\n mâo 409 ha luc\ ti mang, klei luc\ liê [ia\ êdi truh êbeh 210 êklai pra\k. Brua\ Lo\ hma hla\k bi hgu\m ho\ng du\m alu\ wa\l msir mghaih s^t êm^t du\m ênha\ đang tiêu hla\k dơ\ng djiê ram, lo\ dơ\ng hâo hưn nnao ênoh luc\ liê ba mdah kơ Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar c\ia\ng đru kơ mnuih [uôn sang. Mb^t ho\ng ana\n, mta\ kơ mnuih [uôn sang bi mlih ana tiêu leh djiê ba pla du\m mta ana mka\n, amâo dah mâo hdra\ duh mkra mnia blei mka\n [ia\ klei truh h^n. Huỳnh Quốc Thích lac\ snei:“ Hlei pô mnuih [uôn sang leh ba pla sna\n c\ia\ng bi w^t dla\ng đang tiêu pô thâo dưi bi klei mnuôr mđoh mđue# êa mơ\ he\, tơ dưi sna\n dôk kriê dla\ng bi ja\k. Du\m anôk kr^ng la\n tlung nah gu\ sna\n c\ia\ng bi mlih ba pla du\m mta ana mka\n `u tu\ ja\k h^n, dưi ba pla rơ\k pioh rông êmô, pla ktơr mdiê pioh nga\ mnơ\ng [ơ\ng kơ mnơ\ng rông. Kyua ara\ anei, klei c\ia\ng kơ mnơ\ng [ơ\ng pioh rông mnơ\ng hla\k đ^ êdi.”

                                                H’Nga pô ]ih hlo\ng ra\k.