VOV4.Êđê - Ara\ anei, mnuih [uôn sang ba pla sâu riêng ti kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak hla\k truh yan hrui êmiêt boh mnga. Thu\n anei, boh sâu riêng djo\ boh mnga, ênoh ]h^ đ^ h^n êdi, truh 70 êbâo pra\k/ha ]h^ ti đang mtam. Ho\ng hnơ\ng mâo boh mnga gra\p ha truh 35 ton boh, sna\n mnuih [uôn sang pla mta boh anei mâo hrui w^t mơ\ng 1êklai 200 êkla\k – 1 êklai 500 êkla\k pra\k.
Hlăm đang boh sầu riêng êbeh kơ 1 ha pla plua\ hlăm war kphê mơ\ng Hà Văn Hào ti thôn Tân Bắc, sa\ Êa Kê`, kdriêk krông Pa] hlăk hlê yan hrui êmiêt. Giăm 10 ]ô mnuih hlăk dôk pe\ boh lehana\n du\ ba kơ êdeh, ba kơ êlan pioh ]h^.
Hào brei thâo, war `u pla mâo 230 phu\n boh sầu riêng mjeh Dona lehana\n mjeh J6 kđeh k`^ asa\r pê pla plua\ hlăm kphê mâo êbeh 10 thu\n ho\ng anei leh. Thu\n dih mâo pe\ giăm 25 tôn boh. Thu\n anei kyua dlăng kriê jăk h^n, yan adiê găl mơh snăn mboh h^n êgao kơ mkrah. ~u brei thâo: Yan anei go\ sang `u mâo ba w^t êbeh 2 êklai 500 êklăk prăk.
“ Thu\n dih hmei kno\ng mâo hla\m brô 25 tôn đu], bi thu\n anei năng ai mâo mơ\ng 40 – 50tôn. Boh siam, êruê bi knar, tôk boh mtah siam, kđeh k`^ ahưr, asa\r pê. Kơ ênoh ]h^ snăn thu\n dih mâo 45 – 48 êbâo prăk/kg, [ia\dah thu\n anei kâo ]h^ hnưm h^n snăn mâo ênoh truh 61 êbâo prăk/kg, bi ara\ anei đ^ mơ\ng 68 – 70 êbâo prăk/kg. Mơak êdi yan anei hmei dưi mâo prăk êklai mphu\n dô êpai kăn dưi mâo rei”.
Brua\ hrui pe\ lehana\n ba ]h^ boh sầu riêng amâo mâo djo\ kno\ng mjh^t m’ua\t hla\m du\m đang war, [ia\dah hlăm lu anôk kăp hrui blei ktuê êlan dơ\ng pro\ng mrô 26 kdrê] găn wa\l krah Phước An, lehana\n knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa du\m sa\ Ea Yông, Êa Kê`, Êa Knuê], Êa Kli, lehana\n Hoà Đông. Ăt mjh^t m’ua\t. Hlăm djăp êlan klông du\m boh êdeh pro\ng du\ mdiăng mnơ\ng, êdeh kang, mk^t bo\ boh sầu riêng sơăi ba kơ anôk hrui blei. Bi hlăm sang mkra mjing, du\m êtuh ]ô mnuih dôk ngă brua\ hro\ng ruah, rao bi mdoh, m[lir ana\n knăl kơ boh sầu riêng.
Dương Quốc Khánh, pô blei mnia hriê mơ\ng Đà Nẵng, jing mnuih mâo 5 thu\n leh hrui blei boh sầu riêng hlăm alu\ wa\l anei la]: Yan boh sầu riêng thu\n anei srăng hrui blei truh 20 êbâo tôn, ba kơ kdru\n ks^ Nha Trang ba ]h^ kơ ala ta] êngao:
“ Boh sầu riêng thu\n anei mboh h^n kơ thu\n dih mơ\ng 30 – 40%, boh siam h^n, lehana\n djăp ênoh ]ua\n kyuadah mnuih pla mjing dlăng kriê jăk h^n. Êjai ti wưng anei ênoh hrui blei jing 70 êbâo prăk/kg hlăm đang, kâo hrui blei sa hruê kâo mơ\ng 60 – 70 tôn boh. Kâo du\ ba kơ kdru\n ks^ pioh ba ]h^ kơ du\m ala ]ar mse\ si trung Quốc, Thailan, Lao, jih kơ lu ala ]ar yơh”.
Krông Pa] jing kr^ng phu\n brua\ pla mjing ana boh sầu riêng hlăm ]ar Daklak. Kluôm kdriêk mâo 1.500ha đang boh sầu riêng, hlăm ana\n êbeh 1 êbâo ha hlăk thu\n mboh, lu ti du\m sa\ Êa Yông, Êa Kê`, Êa Knuê]; Êa Kli, Hoà Đông lehana\n wa\l krah Phước An. Thu\n anei jăk êa hl^m hjan, boh sầu riêng djo\ boh mnga, mâo hlăm brô 350 êbâo tôn. Ho\ng ênoh ]h^ kah knar mơ\ng 60 – 70 êbâo prăk/kg mse\ ho\ng ara\ anei, mnuih pla ana boh anei t^ng dưi mâo ba w^t truh 2 êbâo êklai prăk.
Tui si Nguyễn Huy Hoàng, Khua adu\ brua\ lo\ hma kdriêk Krông Pa], hlăm du\m thu\n giăm anei, mơ\ng brua\ pla mjing ana boh sầu riêng, lu go\ sang đ^ nao kơ sah mdro\ng. Hoàng brei thâo, hlăm wưng kơ ana\p adu\ brua\ srăng k]e\ kơ knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk, dhar brua\ lo\ hma ]ar mko\ mjing ana\n knăl boh sầu riêng jing boh mnga yuôm bhăn kơ alu\ wa\l:
“ }ia\ng kơ boh sầu riêng ti Krông Pa] mâo lu mnuih thâo hlăm lar [ar, snăn hmei hlăk mko\ mjing ana\n knăl kơ boh sầu riêng alu\ wa\l anei. }ia\ng ngă brua\ anei, êngao kơ brua\ mko\ mjing êpul hgu\m thơ\ng kơ brua\ dlăng kriê wiê ênăk, snăn hmei mjing leh klei bi hgu\m kjăp hlo\ng truh kơ brua\ hrui blei boh mnga, truh kơ anôk ]h^ mnia. Kơ ana\p anei, hmei srăng mko\ mjing hlak po\k web tơdah po\k hlăm hla internet anei jih jang mnuih hlăm ]ar, lehana\n kluôm ala, amâodah mơ\ng ala ta] êngao srăng thâo kơ boh sầu riêng alu\ wa\l hmei”.
Viết bình luận