VOV4.Êđê - Ti ]ar Kontum, leh du\m gưl adiê hjan ako\ yan, mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma hla\k mjê] ba pla hbei [lang yan mrâo. Thu\n anei, mb^t ho\ng brua\ bi blei djuê mjeh ana hbei [lang ho\ng ênoh yuôm, klei hin ana  hbei djuê mjeh a\t hla\k mâo nga\ kơ amâo djo\ [ia\ ôh mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l anei am dưi blei mjeh ]ia\ng ba pla.      

Pla mpluă ana boh kroh hlăm đang kphê đru mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mđ^ hnư hrui w^t.

Giăm 20 thu\n pla sâu riêng mpluă hlăm đang kphê, khă gơ\ găn gao leh du\m gưl ênoh sâu riêng tru\n h^n êdi, kno\ng 7 êbâo truh 8 êbâo prăk hlăm 1 kg, amai Hồ Thị Cảnh, ti alu\ 8, să }ư\ Dliê Mnông, kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Daklak ăt dôk kriê kjăp bruă pla mpluă hlăm ênhă pro\ng giăm 8ha. Amai Cảnh brei thâo: êlâo dih pla boh sâu riêng lu êdi pioh mgang mđiă, mgang ang^n kơ ana kphê, ngă gơ\ng kơ tiêu đ^. Khă snăn, du\m thu\n giăm anei, ênoh sâu riêng đ^ h^n, snăn go\ êsei mâo klei mđing dlăng h^n, ksiêm hriăm thiăm du\m hdră kriê dlăng, ]ia\ng sầu riêng ]uh blang mnga đuôm adiê jăk h^n. Kyua ana\n, khă gơ\ ênoh kphê, tiêu amâo mâo h’^t kjăp leh ana\n đ^ mse\ si êlâo dih ôh, go\ êsei `u ăt mâo hnư hrui w^t h’^t kjăp mơh:

“ Hlăm brô 5,6 thu\n ho\ng anei, boh sâu riêng mâo ênoh h^n leh ana\n phung ghan mnia hrui blei lar [ar. Leh pô pla, snăn kăn thâo lei ya ana rông ti ana, kâo g^r kriê dlăng bi ja\k dưi  hd^p djo\  ya mta ana snăn gơ\ jăk mta ana ana\n. Ya mta ana djiê drei lui gơ\, bi mta ana dôk hd^p snăn drei g^r kriê dlăng yơh”.

Pla mpluă ana boh kroh jing hdră êlan djo\ guôp ho\ng ênoh ênil hlăm sang ]ơ mnia bi mlih.

Ăt ba yua tui] hnơ\ng ênhă lăn pla mjing, k`ăm mđ^ hnư hrui w^t, Nguyễn Xuân Cuộc, ti să Êa Ngai, kdriêk Krông {u\k, ]ar Daklak ba pla mpluă lu mta ana boh kroh hlăm đang kphê pro\ng 2 ha. Hluê si Cuộc, lăn ti alu\ wa\l anei djo\ guôp ho\ng du\m mta ana sui thu\n mse\ si kphê, tiêu. Khă snăn, du\m thu\n giăm anei, ana kphê [rư\ hruê [rư\ khua mduôn, boh mnga [ia\, bruă ru\ lo\ w^t pla tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, hlăk êjai ênoh kphê tru\n h^n. Leh ksiêm dlăng du\m gru hmô ba pla mpluă hlăm kr^ng mâo klei tu\ jing, thu\n 2014,  Cuộc  bi mkla\ ba pla mpluă êbeh 100 phu\n boh [ơr booth leh ana\n 100 phu\n sâu riêng hlăm đang kphê. Truh kơ ara\ anei, du\m mta ana pla mpluă mâo hrui pe\ leh boh, mâo hnư hrui w^t truh du\m êtuh êklăk prăk hlăm 1 thu\n:

“ Ana kphê [rư\ hruê [rư\ khua mduôn, boh mnga [ia\, hnư hrui w^t amâo djo\ ho\ng klei ]ia\ng, anăn kâo bi mlih ba pla lu mta mnơ\ng. Ara\ anei kâo kăn dưi la] lei `u mâo boh tu\ dưn h^n amâodah h’a^, [ia\dah s^t ba pla mpluă jing lo\ dơ\ng mâo  du\m mta ana boh kroh mse\ si boh sâu riêng djăp mta. Si tô hmô hlăm  sa ênhă ana\n la\n amâo mâo hrui w^t mta ana anei, snăn drei mâo hnư hrui w^t mơ\ng mta ana mkăn”.

Hluê si knơ\ng bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang ]ar Daklak, alu\ wa\l ara\ anei mâo giăm 40 êbâo ha đang kphê ba pla mpluă du\m mta ana mse\ si tiêu, boh [ơr, sâu riêng, k`ul. Hlăm ana\n, lu êdi jing pla mpluă tiêu leh ana\n boh [ơr. Huỳnh Quốc Thích, K’iăng khua Knơ\ng bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang t^ng dlăng, anei jing hdră êlan nao djo\ guôp hlăm bruă ba pla lu mta mnơ\ng, djo\ guôp ho\ng klei yan adiê bi mlih leh ana\n mđ^ h^n boh tu\ dưn ba w^t kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ara\ anei:

“ Lu gru hmô ba pla mpluă hlăm đang kphê ana\n jing tiêu, sâu riêng ba w^t lu boh tu\ dưn. Hluê si kâo anei jing 1 gru knăl jăk kyua dah s^t mđ^ hnư mâo hrui w^t hlăm 1 b^t ana\n ênhă lăn pla mjing, snăn mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mâo klei găl ja\k h^n kơ brua\ kriê dlăng kphê”.