VOV4.Êđê - Ho\ng ênoh ]h^ yuôm mse\ si ara\ anei mơ\ng 50 – 60 êbâo prăk/kg, boh [ơr booth hlăk mâo lu mnuih pla mjing ti ]ar Daknông pla ho\ng ênha\ pro\ng, ho\ng klei ]ang hmăng srăng mâo ba w^t lu prăk mnga. {ia\dah ho\ng klei mnuih [uôn sang bi kluh pla lu ana boh anei, ana\p amra lo\ le\ hlăm klei “Djo\ boh mnga, lu] ênoh”.

Ho\ng 2ha đang kphê khua mduôn mâo leh giăm 20 thu\n, go\ êsei Nghiêm Xuân Dưng, să Thuận Hạnh, kdriêk Dak Song tu\ ư koh druôm bi hrô ho\ng bruă ba pla ana boh [ơr booth, kyua mjeh boh [ơr anei hlăk mao klei kha\p c\ia\ng blei yua hlăm sang ]ơ mnia leh ana\n ênoh ]h^ đ^. Nghiêm Xuân Dưng brei thâo: “ Đang war mơ\ng êlâo dih truh kơ ara\ anei pla kphê, kyua kphê khua mduôn leh,  anăn kâo uă druôm he\ pla boh krue# msa\m hrue#, hlăm wưng pla boh krue# msa\m hrue# kâo thâo kơ boh [ơr booth jing mnơ\ng pla mâo ênoh yuôm, kyua ana\n kâo ba pla boh booth ti anei, ]ang hmang êdei ana\p srăng dưi dôk krơ\ng kjăp ênoh ênil, [ia\dah ara\ anei kâo [uh mnuih [uôn sang pla lu êdi, kâo hu^ êdei dih ênoh ênil sra\ng tru\n”.

Boh [ơr booth mâo ba c\h^ ti sang ]ơ mnia ]ar Daknông hlăm wang 4 thu\n ho\ng anei leh ana\n ênoh đ^ nanao đrông mơ\ng 50 – 140 êbâo prăk hlăm 1kg. Klei bi kluh pla ana boh [ơr booth hla\m lar [ar mjing klei găl ja\k kơ du\m anôk ]h^ djuê mjeh ana boh [ơr booth dưi mko\ mjing leh ana\n mđ^ kyar

Hluê si Nguyễn Văn Quảng, pô anôk ]h^ mjeh ana boh [ơr booth ti kdriêk Dak Mil brei thâo: Leh 4 thu\n, go\ êsei `u mâo ba ]h^ hlăm brô 300 êbâo phu\n. Khă gơ\, ênoh boh [ơr booth hla\m du\m thu\n êgao ti hnơ\ng đ^ ho\ng ênoh mâo hrui w^t 5 êklai prăk hlăm 1ha. {ia\dah pra\k mâo hrui w^t mơ\ng bruă ]h^ djuê mjeh đ^ 2 blư\ mkă ho\ng ênoh prăk hrui w^t mơ\ng ]h^ boh. {uh klă bruă ]h^ mnia mâo ba w^t lu prăk mnga, du\m anôk ba ]h^ djuê mjeh lo\ mko\ mjing lu đang rah mjing ana mjeh ]ia\ng ba ]h^ mjeh pla.

Nguyễn Văn Quảng, Pô anôk ]h^ djuê mjeh boh [ơr booth ti kdriêk Dak Mil la] snei: “ Wưng mâo êdi hlăm 1 hruê kâo ]h^ mâo 2 bâo phu\n, hlăm du\m thu\n giăm anei, mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ba pla boh [ơr booth lu êdi, go\ êsei ba ]h^ leh mâo du\m êtuh êbâo phu\n ana mjeh kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti du\m ]ar lăn Dap kngư. Hla\m wưng giăm anei mâo 1 djuê mjeh boh [ơr mrâo ana\n jing boh [ơr booth kl^t mtah amâodah lo\ pia boh [ơr booth 8 mnuih [uôn sang khăp êdi, kyua djuê mjeh anei mâo klei tu\ jăk ana\n jing mboh lu, boh siam, [ia\ đui] mâo klei lui] boh mnga, thâo klă klei c\ia\ng anei, anăn go\ êsei rah pla ana mjeh ho\ng ênhă h’^t kjăp”.

Hluê si t^ng, hlăm brô 3 thu\n ho\ng anei, grăp blư\ leh jih yan hjan, hlăm alu\ wa\l ]ar Daknông kah knar lo\ dơ\ng mâo hlăm brô 300 êbâo phu\n ana boh [ơr booth dưi ba pla mrâo bi knar ho\ng hlăm brô 2 êbâo ha. Dua mta mjeh boh [ơr booth ba pla lu êdi ana\n jing boh [ơr Booth 7 leh ana\n Booth 8. Bi mkă 2 mjeh boh anei ho\ng boh [ơr mơ\ng ala ]ar brei [uh klei đ^ kyar leh ana\n klei dưi bi kdơ\ng ho\ng klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă mơ\ng boh [ơr Booth jăk h^n. 1 mta klei ngă kơ mnuih pla boh [ơr booth dôk bi m^n leh ana\n hu^ hyưt ara\ anei ana\n jing anôk ba ]h^ leh ana\n ênoh ênil mơ\ng mta boh anei.

Nguyễn Cao Trí, Khua Êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma să Thuận Hạnh, kdriêk Dak Song, ]ar Daknông brei thâo: “ Hlăm alu\ wa\l să Thuận Hạnh ara\ anei mâo 15 anôk ]h^ mjeh ana boh [ơr booth pioh mka\p ba ]h^ giăm 100% kơ mnuih [uôn sang pla ana boh [ơr booth. Ho\ng êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ăt tuôm mtă mtăn leh kơ mnuih [uôn sang đăm koh druôm ôh kphê ]ia\ng ba pla du\m mta ana mkăn, ana boh [ơr booth, êdei ana\p si be\ ênoh ênil `u drei ka dưi thâo ôh”.

Boh [ơr booth jing boh [ơr mboh yan bhang mâo phu\n agha ba hriê mơ\ng Mi. Mta boh [ơr anei ksă hnui h^n kơ boh [ơr aguah tlam mơ\ng 2 -3 mlan ho\ng lu klei tu\ jăk mse\ si kđeh `u k`^ tliêr, [âo mngưi kdlik, asa\r điêt. Kyua ana\n, ênoh c\h^ boh [ơr anei đ^ h^n kơ boh [ơr aguah tlam, đ^ truh 2,3 blư\. Hluê si Hồ Gấm, Khua Êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ar Daknông, ênhă pla ana boh [ơr booth ti ]ar Daknông ara\ anei đ^ truh 6 êbâo ha, hlăm brô 2 thu\n dơ\ng hnơ\ng boh [ơr mâo hrui w^t grăp thu\n năng ai truh êbeh 120 êbâo ton. Hlăk êjai ana\n, ênoh ]ua\l mkă mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma ]ar Daknông truh kơ thu\n 2020, ênhă pla ana boh kroh mơ\ng ]ar jing giăm 6 êbâo ha. Klei anei nga\ mâo lu klei c\iang bi t^ng dla\ng kơ du\m knơ\ng bruă djo\ tuôm k`ăm răng mgang boh tu\ dưn kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hlăm wưng kơ ana\p.

Kơ du\m hdră msir mđ^ kyar ana boh [ơr booth h’^t kjăp ti ]ar Daknông, Hồ Gấm, Khua Êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ar Daknông la] snei:

Hdră msir ara\ anei jing knu\k kna bi kia\ kriê kjăp h^n anôk mkăp djuê mjeh, lehana\n kia\ kriê kjăp kơ brua\ duh mkr apla mjing ]ia\ng rơ\ng dưi mâo boh kroh djăp ênoh ]ua\n mgi dih. Brei mâo brua\ mjua\t bi hriăm hdră pla mjing kơ mnuih [uôn sang. Boh [ơr jing mnơ\ng pla mjing mrâo, snăn ]ia\ng bi mâo klei duh m^n kơ brua\ mkra mjing, răng kriê boh mnga, mse\ si duh mkra kơ hjiê ê’a\t k`ăm kriê pioh boh [ơr, mâo ]h^ nanao djo\ ho\ng klei ]ia\ng blei mnia.

Êpul hgu\m phung ngă lo\ hma srăng mâo du\m klei ktrâo ata\t, lehana\n klei mta\ mtăn đăm le\ hlăm klei mđ^ kyar êgao hnơ\ng, lehana\n amâo lo\ thâo b^t anôk ]h^. Mb^t ho\ng ana\n iêu mthưr phung duh mkra truh kơ Daknông mâo klei bi mguôp ho\ng mnuih [uôn sang ]ia\ng kơ jih jang boh mnga mâo srăng dưi hrui blei jih, djo\ năng ho\ng klei tu\ dưn mơ\ng boh kroh ana\n, lehana\n mâo klei bi mguôp mb^t jih jang mnuih pla mjing, ho\ng phung pla boh [ơr, hmei mâo leh mơh hdră êlan mko\ mjing du\m êpul hgu\m phung ngă lo\ hma tui hriăm ngă brua\... mâo ngă mse\ snăn kơh mnuih pla mjing srăng bi mguôp ho\ng phung duh mkra, ]ia\ng kơ boh [ơr dưi mâo ênoh nanao, lehana\n srăng mđ^ kyar kjăp h^n.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga pô ra\k.