VOV4.Êđê - Brua\ mđ^ kyar nga\ lo\ hma ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang đru mguôp leh s^t êm^t bi mđ^ ênoh yuôm brua\ nga\ lo\ hma c\ar Daknông. Êgao kơ du\m gru hmô kyua mơ\ng Knu\k kna đru brei pra\k, amâo [ia\ ôh mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma kmla\n ai duh bi liê mđ^ kyar brua\ nga\ lo\ hma hluê hdra\ ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang, mjing leh mnơ\ng pla mjing doh ja\k, [uh êdah kla\ êdi jing ho\ng tiêu.

Đang hma Thu Thuỷ ti să Nâm N’Jang, kdriêk Dak Song dưi dlăng jing anôk êdah kdlưn hlăm bruă hluê ngă gru hmô pla tiêu mơ\ng ]ar Daknông. Leh ba yua tu\ jing hdră pla mjing hluê du\m hnơ\ng ]ua\n VietGAP, GlobalGAP, thu\n dih, tiêu mơ\ng anôk anei djăp hnơ\ng ]ua\n ba ]h^ kơ C|âu Âu, pia klah ]u\n jing ESA.

}ia\ng mâo asa\r tiêu doh, đang hma pla leh ana\n hrui pe\ si aguah tlam, amâo mâo ba yua hbâo hoá học, êa drao krih kơ hluăt leh ana\n êa drao krih kơ rơ\k ôh… Tiêu mơ\ng đang hma mâo lu mta, hlăm ana\n mâo du\m mta tiêu mâo hnơ\ng jăk mse\ si tiêu ju\, tiêu hrah….

Ho\ng du\m ênhă pla tiêu pla mâo gơ\ng krô êlâo dih, ara\ anei hlăk mâo đang  hma mkra mlih ho\ng hdră lo\ dơ\ng pla kyâo mtah, mjing êyui êđăp, đru mguôp bi knar wa\l anôk hd^p mda dliê êa. Kyua hluê ngă ksă êmă hdră pla mjing, anăn asa\r tiêu mơ\ng đang hma mâo klei găl djo\ kơ bruă ngă hră m’ar răng mgang klei dưi dưn yua leh ana\n ba ]h^ kơ ala ta] êngao hluê ho\ng du\m sang ]ơ p’pro\ng dlông ro\ng lăn. Đinh Xuân Thu, pô đang hma ThuThuỷ, ti să Nâm N’Jang, kdriêk Dak Song brei thâo:

“ Hlăm du\m mta k]ah mtru\n c\ia\ng dưi  pla tiêu doh ja\k, kâo bi m^n klei tal êlâo jing pô c\ia\ng thâo klă kơ hdră pla, thâo săng kơ lăn ala, ana\n jing klei yuôm bhăn h^n êdi, bi mâo c\ia\ng bi mâo anôk djăp hnơ\ng ]ua\n mơ\ng ala ta] êngao tơdah pla mjing. {ia\ yuôm bhăn h^n, ih ăt c\ia\ng thâo săng kơ lăn ala êa juôr, bi răng mgang tliêr kja\p, kyuadah anei jing tiêu pla doh, doh amâo djo\  kno\ng kơ hdră pla mjing đui] ôh, [ia\ wa\t kơ bruă mkra mjing kriê pioh”.

Bi go\ êsei Nguyễn Cao Nguyên, ti să Thuận Hạnh, kdriêk Dak Song, hro\ng ruah bruă ba yua kdrăp krih êa bi mkiêt mkriêm ]ia\ng pla mjing tiêu h’^t kjăp. Go\ êsei `u ara\ anei mâo 9 ha tiêu. Prăk duh bi liê kơ kdrăp krih êa rô] bi thưt [rư\ hlăm 1 ha liê hlăm brô mơ\ng 35 truh 40 êklăk. Anei jing ênoh prăk amâo djo\ điêt ôh, [ia\ hluê si Nguyễn Cao Nguyên, tơdah t^ng knăl hnơ\ng hd^p mơ\ng tiêu leh ana\n boh tu\ dưn ba yua kdrăp krih êa rô] bi thưt [rư\ [rư\, snăn boh tu\ dưn ba w^t đ^ h^n mkă ho\ng hdră krih êa êlâo dih:

“ Mkă ho\ng klei mkiêt mkriêm êa leh ana\n ai hruê mnuih ngă bruă, snăn mse\ si 1 wa\l anôk pom êa, tơdah dưm giăm ho\ng ma\i krih bi lui] jih 1h, tơ kbưi [ia\ snăn ai ma\i pom êdu h^n, lui] hlăm brô 3h hlăm 1 ha, kah knar jing 2 h hlăm 1 ha. Mkă krih ho\ng kngan, snăn lui] mơ\ng 8 – 16 h hlăm 1 ha”.

Mơ\ng gru hmô ba yua hdra\ kdrăp nga\ brua\ mrâo mrang hlăm bruă pla mjing tiêu ti Daknông brei [uh mâo ba w^t boh tu\ dưn s^t êdi. Anei jing hdră êlan nao djo\, hlăk mâo knu\k kna leh ana\n knơ\ng bruă djo\ tuôm ti alu\ wa\l mtru\t mjhar mđ^ lar nga\.

H'Mrư pô ]ih mkra