VOV4.Êđê - Truh leh  yan hrui pe\ mrâo ho\ng hnơ\ng mboh lehana\n hnơ\ng mâo boh kphê ti ]ar Daknông mâo leh du\m klei bi êdah ja\k m’ak. Kha\ sna\n, lu mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma a\t pla mjing kphê hluê si hdra\ mơ\ng hđa\p đưm, k[ah klei h’^t kja\p, ana\n boh tu\ dưn ka đ^ ôh. Nguyễn Thiện Chân, K’ia\ng khua knơ\ng brua\ Pla mjing lehana\n Ra\ng mgang mnơ\ng pla mjing ]ar Daknông sra\ng hâo hưn kla\ h^n kơ hdra\ ta\ brua\ pla mjing kphê h’^t kja\p mơ\ng alu\ wa\l.

- Mnuih pla kphê ti Daknông hlăk mu\t hlăm yan pe\ boh kphê. Si boh mnga kphê mâo hlăm thu\n anei?

. Nguyễn Thiện Chân: Mka\ ho\ng thu\n 2016, snăn thu\n 2017 anei ênha kphê mâo klei đ^ h^n. Ênha\ pla kphê đ^, kyuadah mnơ\ng pla mkăn amâo mâo guôp ôh ho\ng kr^ng lăn, kno\ng kphê yơh, mâo pla leh truh 570ha. Boh mnga thu\n anei kah knar năng gia\m 2 tôn 300 kg kphê asa\r/ha. Ti dua kr^ng Dak Mil, lehana\n Dak Rlâp jing kr^ng guôp h^n êdi ho\ng brua\ pla kphê, hjan [ia\ h^n mơh snăn hnơ\ng bi mnga đuôm adiê jăk h^n. Hlăm kr^ng anei grăp thu\n Anôk brua\ mâo leh hdră ktrâo ata\t klei pla mjing, lehana\n dlăng kriê, boh nik hlăm brua\ krih êa, lehana\n pruê hbâo, mnuih pla mjing dưn yua klei kreh knhâo ]ia\ng kơ ana kphê jing siam lehana\n mboh h^n.

- Dưi yap jing yan djo\ boh mnga, [ia\dah ]ia\ng mđ^ hnơ\ng jăk boh kphê, ih mâo mơ\ klei ]ia\ng mta\ kơ mnuih [uôn sang hlăm yan hrui pe\ boh kphê lehana\n kriê pioh yan anei?

. Nguyễn Thiện Chân: Lu go\ sang ara\ anei hrui pe\, lehana\n [hu bi mthu boh kphê hluê si klei bhiăn mưng hđăp, leh pe\ ba w^t lang [aih [hu, mâo đa đa go\ sang [hu dlông ta] lăn mtam. Thu\n anei hjan sui tơl truh hlăm yan hrui pe\ boh kphê, snăn hnơ\ng jăk boh kphê leh pe\ ba w^t [hu amâo mâo jăk siam ôh. }ia\ng mđ^ hnơ\ng jăk kơ boh kphê, hmei mâo klei ]ia\ng mta\ kơ mnuih pla kphê pe\ đơ boh kphê ksa\ sơăi, tal dua mâo anôk [hu bi jăk, jăk h^n mkra kpur bi mthu boh kphê, ]ia\ng dưi mâo asa\r kphê siam lehana\n bi mthu pral mơh. Bi tơdah amâo mâo yua ho\ng kpur bi mthu, drei [hu hlăm ta] [hu jăk dưi `e\ đue# kơ adiê hjan, amâo mâo jhat ôh kơ asa\r kphê.

- Hlăm du\m thu\n giăm anei, klei pla mjing kphê ho\ng klei kjăp, kphê doh mâo bơ\k bâo lu blư\. Akâo kơ ih mblang lăng kơ klei anăn ara\ anei hlăm ]ar?

. Nguyễn Thiện Chân: }ia\ng pla mjing mâo kphê doh, snăn ara\ anei hlăm ]ar ăt dôk ngă leh lu mta brua\, lehana\n dôk mko\ mjing du\m brua\ bi hmô mse\ si pla mjing kphê djăp ênoh ]ua\n kphê 4C, UTZ. Êngao ana\n mâo du\m knơ\ng brua\ mse\ si Nesle hriê dưn yua hdră ngă brua\ kphê doh; hdră Vnsat đru kơ brua\ mđ^ kyar kphê kjăp. Anôk brua\ mâo ngă leh djăp hdră ktrâo ata\t kơ hdră pla mjing, dlăng kriê kphê ho\ng klei kjăp. Lehana\n, ktrâo ata\t brua\ ba yua klei kreh knhâo, kdrăp ma\ brua\ mrâo mrang, mđing pla mjing ho\ng hbâo bru\ lu h^n, bi hro\ klei ba yua êa drao hlua\t, hbâo hoá học, k`ăm mđ^ mjing lăn jăk h^n.

Klei bi ]h^ mnia kphê hla\m ]ar dôk djo\ tuôm ho\ng phung ghan mnia snăn ăt ngă bi hro\ mơh hnơ\ng hrui w^t kơ mnuih pla kphê. }ia\ng mghaih msir klei anei, snăn du\m dhar brua\ djo\ tuôm brei mjing djăp klei găl, lehana\n iêu mthưr phung duh mkra mko\ mjing du\m anôk mkra mjing hlăm ]ar mtam, pioh mjing kdrông jăk, mko\ klei duh mkra pla mjing kjăp mơ\ng mnuih pla mjing hlo\ng truh kơ mnuih blei yua, ]ia\ng kơ jih jang brua\ ngă mâo bi mguôp kjăp, mâo nanao klei hơ^t dơ\ng mơ\ng mphu\n pla mjing hlo\ng kơ ]h^, ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang ngă brua\ hơ^t ênang.

- Sna\n he\, mni a] jăk kơ ih lu ho\!

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k