Dlăng kriê wiê ênăk ]ia\ng kơ mnga su\ng gơr ]uh blang mnga djo\ hla\m wưng tết knăm – Hruê 25/12/2014.
Thứ năm, 00:00, 25/12/2014

 


 

 

Du\m hruê knhal jih thu\n, jing wưng phung pla mnga su\ng gơr dơ\ng k]ưm hlăm brua\ knhal tu] prăp êmiêt kơ sa yăn hrui êmiêt pro\ng hlăm mơ\ng thu\n ana\n jing mnga tết. Kha\dah hdră pla lehana\n dlăng kriê mnga su\ng gơr amâo mâo jing dleh ôh, [ia\dah ]ia\ng kơ mnga su\ng gơr blang lu, siam lehana\n djo\ hlăm wưng tết mơh, snăn klei anei mnuih pla mjing brei mâo mnê] thâo ma\ brua\ mơh:

 

Êlâo kơ mkra ]ia\ng kơ mnga su\ng gơr blang mnga, brua\ tal êlâo jing dlăng kriê bi jing ana su\ng gơr, mâo adhan hla siam mtah. }ia\ng dưi mâo mse\ snăn mnuih pla ana su\ng gơr bi pruê hbâo, krih êa bi djo\, lehana\n răng mgang hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă bi jăk. Hnơ\ng hbâo pruê kơ ana su\ng gơr amâo mâo jăk lu ôh knơ\ng hlăm brô mơ\ng 40 – 50g NPK/phu\n. Grăp mlan pruê mơ\ng 2 – 3 blư\.

 

Lehana\n krih êa nanao kơ ana su\ng gơr ]ia\ng kơ đ^ jing jăk, lehana\n đru kơ ana hrip [ơ\ng hbâo mơ\ng lăn pral h^n. Yăn bhang không krih êa hlăm grăp hruê, amâodah sa hruê krih sa blư\, krih êa hla\m phu\n mtam, lehana\n krih pruih mse\ si êa hjan hla\m tar hla. Yăn hjan, tơdah tuôm ho\ng lu hruê mđia\ không ăt drei krih mơh êa ]ia\ng krơ\ng h’ăp bi djăp hlăm lăn. Đăm krih ôh êa dram đei hlăm adiê tlam. Kyuadah mse\ snăn ênưih snăk ba klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă, kyua lu đei klei h’ăp msah hlăm mlam mmăt.

 

Êngao ana\n, brua\ dlăng kriê wiê ênăk ]ia\ng mjut mjing knuh mnga siam, ăt brei mâo klei mđing. Tui si klei mta\, hlăm brô mlan 5 – 6 hluê mlan [le\, dơ\ng lah jih hla pioh kơ ana lo\ hlua\ hla mrâo, lehana\n pruê hbâo mâo kno\ng [ia\ kali kơ ana, 10 hruê pruê sa blư\, tơl truh kơ mlan 9 hluê mlan [le\ snăn mdei yơh pruê hbâo. Truh kơ mlan 10 hluê mlan [le\ dơ\ng khăt mkra adhan, lehana\n pruê hbâo mâo hnơ\ng kali lu, ]ia\ng kơ ana đ^ jing kjăp, mtah siam mơh. Truh knhal jih yăn hjan, hlăm brô ako\ mlan 11 hluê mlan [le\ ana su\ng gơr k]ưm ]huang nao kơ wưng prăp êmiêt bi mnga. Mơ\ng năn phung pla ana su\ng gơr amâo lo\ pruê ôh hbâo, ]ia\ng mkhư\ hnơ\ng đ^ jing ana lehana\n hla, lehana\n bi hro\ mơh hnơ\ng krih êa, ]ia\ng đru kơ ana su\ng gơr ksu\n ai tiê kơ brua\ mjing knuh mnga jăk h^n.

 

Ana Su\ng gơr ăt mse\ ho\ng mnơ\ng pla mkăn mơh, tơdah hla hla\m adhan khua leh `u srăng ksu\n du\m mta gang klei mjing knuh mnga. Kyuana\n ]ia\ng mjing kơ ana su\ng gơr blang mnga djo\ hlăm wưng tết mtam snăn drei lah he\ bi jih hla khua. Klei anei đru mkhư\ du\m mta gang klei mjing knuh mnga, lehana\n srăng đru kơ klei kbia\ mnga jăk h^n. Ma\ klei hriăm mơ\ng lu phung pla mnga snăn lah he\ hla ana su\ng gơr ]ia\ng kơ truh hruê 23 mlan 12 hluê mlan [le\ knuh mnga kđuh đue# yơh kl^t luôm ktuê êngao, snăn kơh mnga srăng ]uh blang djo\ tr^p hlăm du\m hruê tết. Anei yơh jing mta yuôm bhăn, ba klei tu\ dưn ho\ng klei bi mnga, amâodah mnga lu amâodah [ia\ mơ\ng ana su\ng gơr. Kyuana\n brei diih thâo t^ng knăl bi djo\. Kreh [uh, tơdah yăn adiê amâo mâo klei bi mlih pro\ng ôh hlăm mlan 12 hluê mlan [le\, snăn ana su\ng gơr dưi lah jih hla hlăm hruê mlan pu\r jing hruê 15/12 hluê mlan [le\, bi tơdah adiê hlăm mlna 12 hluê mlan [le\ tuôm ho\ng adiê hlơr, amâodah mâo ang^n hlơr hriê, snăn mnga su\ng gơr srăng ]uh blang mnga hnưm h^n. Kyua ana\n srăng lah hla hnui h^n mơ\ng 2 – 3 hruê. Mklăk ho\ng ana\n, tơdah ya thu\n hjan jih hnui, adiê mlan 12 hluê mlan [le\ êa\t lu, amâodah kno\ng [ia\ ang^n hlơr thut, snăn mnga su\ng gơr ]uh blang hnui mơh. Kyuana\n brua\ lah hla ana su\ng gơr êlâo kơ mlan pu\r mlan 12 hluê mlan [le\ hlăm brô 2;3 hruê.

 

Leh klei lah hla, tơdah ana su\ng gơr mjing ma\ k[u\t mnga điêt, lehana\n năng ai srăng ]uh blang mnga hnui; mmông anei drei srăng lo\ mghaih msir ho\ng hdră krih êa hlăm yang hruê dơ\ng. Aguah ưm krih êa mđao ]ia\ng mtru\t ana su\ng gơr hrip mnơ\ng tu\ jăk mâo ai ktang bi êwa lehana\n ]uh blang mnga hnưm.

 

Bi tơdah mklăk ho\ng ana\n, ti ana su\ng gơr mâo knuh mnga pro\ng, lehana\n [uh klei bi knăl srăng ]uh blang mnga hnưm, snăn drei tlu\m ho\ng mu\ng amâodah mnal rưng ju\ guôm jih ana su\ng gơr amâo mâo brei lo\ bi êwa ho\ng mđia\ ôh, gang mkhư\ mnơ\ng tu\ jăk kơ ana. Êngao ana\n lo\ krih êa ure êdu ho\ng hnơ\ng 1g/4lit êa ]ia\ng mtru\t ana bi kbia\ agha lehana\n hla mda, gang mkhư\ klei đ^ jing knuh mnga…ngă bi êmưt klei ]uh blang mnga.

 

{ia\dah, ăt mâo mơh đa đa mta dưi gang mkhư\ klei ana su\ng gơr ]uh blang mnga. Mse\ si adiê amâo mâo jăk nga\ kơ mnga hlo\ng kdrô, amâo lo\ kđuh blang ôh kl^t êngao knuh mnga, mnga amâo mâo lo\ thâo blang. Knuh mnga hlo\ng ju\ lehana\n djiê krô. Kyuana\n leh lah hla brei diih ktuê ksiêm dlăng klei đ^ jing knuh mnga. Tơdah [uh knuh mnga mâo klei bi knăl dơ\ng ju\ snăn hlo\ng mghaih msir mtam, ho\ng hdră mtru\t mnga ]uh blang hnưm. Êngao ana\n, yang hruê dơ\ng lo\ krih pruih êa mơ\ng 10 – 15 mn^t ]ia\ng bi êđăp wa\l riêng gah, đru kơ ana hrui jih ai hnơ\ng mnơ\ng tu\ jăk. Lo\ yua du\m mta êa drao mđ^ ai jing mse\ si GA3 + NAA, ]ia\ng mtru\t mnga ]uh blang, lehana\n mnga mđrăm hlăm sa blư\.

 

Klah ]u\n, ]ia\ng thâo mkra kơ ana su\ng gơr ]uh blang mnga djo\ tr^p hla\m hruê tết, êngao kơ brua\ lah jih hla, brei diih lo\ mđing kơ du\m brua\ mkăn, mse\ si klei kơ yăn adiê, klei kơ ai đ^ jing mơ\ng ana su\ng gơr, boh nik mđing kơ klei đ^ jing knuh mnga. Tơdah knuh mnga djăp hruê đ^ jing, mâo rup mse\ si boh mnu\ ho\ng 2-3 po\k mse\ tôk kam nah êngao snăn diih lah hla êlâo kơ tết mơ\ng 13 – 14 hruê. Mklăk ho\ng ana\n, knuh mnga ka đ^ jing djăp ênu\m ôh, srăng mâo rup điêt knur ho\ng 3-4 po\k mse\ ho\ng tôk kam nah êngao, mmông anei lah hla êlâo kơ mlan pu\r 2-3 hruê ]ia\ng kơ knuh mnga mâo wưng đ^ jing.

 

Klei yuôm bhăn êdi jing ana su\ng gơr đ^ jing mse\ si aguah tlam amâo mao yua ôh êa hbâo krih hlăm gu\ phu\n, amâodah krih hlăm knuh mnga. Kyuadah mmông anei amâo lo\ adôk hla ôh, kyuana\n tơdah pruê hbâo srăng ênưih ngă kơ ana su\ng gơr tuôm ho\ng klei amâo mâo jăk.

Tơdah diih hluê ngă djo\ ho\ng klei drei mrâo bi êdah leh kơ dlông, diih srăng mâo du\m phu\n ana su\ng gơr ]uh blang mnga siam djo\ tr^p hla\m wưng tết Nguyên Đán. Lehana\n tui si klei m^n phung đưm ana\n jing klei bi knăl kơ klei myun mdan, jăk yâo hla\m thu\n mrâo.

 

Y-Khem mblang, răk dlăng.


Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC