VOV4.Êđê –Adiê ê’a\t ktang mb^t ho\ng êa nguôm bi êko\ hla\m du\m hruê ako\ mlan 2 nga\ leh kơ du\m êtuh ha kphê mơ\ng du\m go\ êsei mnuih nga\ lo\ hma ti kdriêk Lạc Dương, ]ar Lâm Đồng krô jih hla, krô adhan. Du\m êtuh go\ êsei dôk mđing uê` hla\k đang kphê – jing do\ hrui w^t phu\n lui] jih ti mang.

K Hương ti alu\ Đa Ra Hoa, să Đa Nhim, kdriêk Lạc Dương ênguôt ê-un leh êbeh 3 ha kphê, jing do\ hrui w^t phu\n mơ\ng go\ êsei, tuôm ho\ng klei krô hla, krô adhan kyua êa nguôm bi êko\ đuôm hlăm hla. K Hương brei thâo, đang kphê mrâo đ^ jing leh wưng tuôm ho\ng êyui [ơ\ng bi rai, ara\ anei lo\ tuôm ho\ng êa nguôm bi êko\ lui] ti mang yơh:

“Đang kphê ara\ anei amâo thâo đ^ jing ôh, tuôm ho\ng êa nguôm êa\t ngă lehana\n amâo lo\ đ^ jing ôh, koh bu] he\ yơh. Ara\ anei pla kphê mse\ si mang, ktang pla lu ktang lui] liê lu. Tơdah mâo boh, pô ba ]h^ kăn mâo ênoh lei”.

Kphê ti kdriêk Lạc Dương lui] liê kyua êa nguôm bi êko\ ngă

Mse\ djuê ana\n, êbeh 1 ha kphê mơ\ng go\ êsei amai }il Plem ti să Dạ Sar ăt hlăk êluh hla, knăt mda. Amai }il Plem la]:

“Kphê êluh hla, krô adhan, djiê krô. Thu\n anei, kphê lui mang yơh, kyua tơdah dlăng kriê ăt kăn mâo boh mnga hrui w^t lei”.

Bùi Văn Trình, k’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Đa Nhim, kdriêk Lạc Dương brei thâo; kphê jing mnơ\ng pla phu\n mơ\ng mnuih [uôn sang alu\ wa\l. Gưl êa nguôm bi êko\ đuôm hlăm hla mrâo anei ngă du\m đang kphê jhat rai mơ\ng 30 – 70%, ngă hma^ djo\ kjham kơ bruă duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang:

“Ênhă pla kphê mơ\ng să giăm1 êbâo ha, ara\ anei tuôm ho\ng êa nguôm bi êko\ ngă krô hla hlăm brô 300 ha. Ênhă mâo klei hma^ djo\ êdi. }ia\ng msir mghaih klei anei mnuih [uôn sang bi uă ana, [ia\dah ênhă tuôm ho\ng êa nguôm êa\t ngă amâo mâo boh mnga ôh”.

Lu đang kphê mâo klei lui] liê kjham mơ\ng 30 – 70%

Hluê si klei ksiêm yap mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma Lạc Dương, kluôm kdriêk mâo êbeh 468 ha kphê mơ\ng 801 go\ êsei hlăm du\m să Đa Nhim, Dạ Chais, Dạ Sar mâo klei jhat rai kjham kyua êa nguôm bi êko\ ngă, hluê si t^ng lui] liê hlăm brô 50 êklai prăk. Amai Nguyễn Thị Thuỳ Trang, knuă druh adu\ bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang Lạc Dương mtă mtăn, ho\ng du\m ênhă kphê mâo klei hma^ djo\ mơ\ng êa nguôm bi êko\ ngă hnơ\ng hdjul, mnuih [uôn sang ngă lo\ hma bi khăt adhan, hla. Ho\ng du\m ênhă kjham, bi khăt uă krah ana ]ia\ng ana kphê đăm djiê. Tơdah mnuih [uôn sang hmao uă druôm, ana kphê srăng lo\ hluă mda. Amai Nguyễn Thị Thuỳ Trang ăt mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ktuê dlăng yan adiê ]ia\ng thâo kriê dlăng mnơ\ng pla mjing, mhro\ klei truh tơl kyua yan adiê ngă:

“Mnuih [uôn sang kreh mđing hmư\ klei hâo hưn kơ klei đăo knăl yan adiê ]ia\ng thâo klei bi mlih yan adiê mơ\ng alu\ wa\l ]ia\ng mâo hdră mkhư\ gang hnưm. Mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang pral hmao [uh êa nguôm bi êko\ drei krih êa kơ kphê amâo dah mnơ\ng pla mjing hlăm aguah ưm amâo dah hlăk yang hruê ka [le\ ]ia\ng mhro\ tui] hnơ\ng klei lui] liê kyua êa nguôm bi êko\ ngă. Mnuih [uôn sang ăt ba yua hdră bi hu\l asa\p ]ia\ng mđ^ hnơ\ng hlơr k`ăm mhro\ klei hma^ djo\ mơ\ng êa nguôm bi êko\”.

Êa nguôm bi êko\ ngă lu go\ êsei pla kphê lui] liê ti mang

Hlăm wưng dôk guôn ana kphê lo\ hluă jing, knơ\ng bruă lo\ hma mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla mpluă du\m mta ana [ia\ hruê mlan ]ia\ng krơ\ng hnơ\ng h’uh kơ ana kphê lehana\n mâo hnư hrui w^t êjai. Mb^t ana\n, du\m alu\ wa\l ăt hlăk mko\ mjing bruă ksiêm dlăng ênhă kphê mâo klei hma^ djo\, ]ia\ng hnư mthâo ho\ng ]ar hnưm mâo hdră msir mghaih lehana\n đru mdul kơ du\m go\ êsei mnuih [uôn sang mâo klei lui] liê.

H’Mrư pô ]ih hlo\ng răk