VOV4.Êđê - Ơ ƀĭng dôk hmư̆, thŭn 2021 leh êgao, lŏ wĭt dlăng jih jang bruă duh mkra ala ƀuôn ti Lăm Dap Kngư, mâo lu snăk ênoh čuăn amâo mâo dưi djăp ôh, kyua kbiă hriê mơ̆ng klei ruă tưp, ƀiădah hlăm anăn ăt mâo mơh dŭm gru mngač kơ drei čang hmăng hlăm thŭn 2022:

Thŭn 2021, jing thŭn tal êlâo tui ngă hdră êlan hlăm wưng thŭn 2021 -2026 hlăm lu klei dleh dlan. Dŭm čar krĭng Lăn Dăp Kngư ăt mâo dŭm gru mngač hŏng klei hmăng hmưi. Hlăm klei kƀĭn knhal jih thŭn êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang dŭm čar alŭ wăl krĭng Lăn Dăp Kngư dưi ba mdah lu klei yuôm bhăn: Kluôm ênoh ngăn prăk hrui wĭt dŭm čar krĭng Lăn Dăp Kngư êgao sơăi hdră čuăl mkă mơ̆ng gưl dlông leh anăn êpul gơ̆ng bruă ƀuôn san jao leh. Hlăm anăn čar Gia Lai mâo ênoh prăk hrui wĭt êbeh 7 êbâo 170 êklai prăk, đĭ 57% mkă hŏng hdră čuăl mkă mơ̆ng gưl dlông jao, čar Dak Lak hrui wĭt êbeh 8 êbâo 150 êlai prăk, đĭ 51,8% mkă hŏng hdră čuăl mkă mơ̆ng gưl dlông jao. Čar Lâm Đồng dưi dôk hlăm êpul 36/63 alŭ wăl mâo ênoh prăk ba wĭt đĭ hlăm ala čar, mâo êbeh 10,620 êklai prăk. Dŭm hdră êlan mkŏ mkra knơ̆ng bi êran bi kmlă hŏng angĭn hlăm đa đa čar jing gru mngač, jing anôk mkăp brei ngăn prăk kơ alŭ wăl. Thŭn 2022, dŭm čar hlăm alŭ wăl ngă ktang phĭt dŭm hdră mtrŭn, krŭ wĭt klei ngă bruă, rơ̆ng klei dŭ mdiăng mnơ̆ng dhơ̆ng, mđĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn hlăm alŭ wăl.

Klei ruă Covid 19 bluh mâo ktang ngă leh klei truh kjham êdi hŏng lăn čar, hlăm anăn mâo krĭng Lăn dap kngư. Boh nik, leh dŭm čar, ƀuôn prŏng ti kwar Dhŭng bi êdu hdră bi ktlah yang ƀuôn hlăm akŏ mlan 10, dŭm êtuh êbâo čô mnuih mă bruă mâo ƀuôn sang ti čar Kon Tum, Gia Lai, Dak Lak, Dak Nông lehanăn Lâm Đồng lŏ wĭt leh kơ ƀuôn sang pô kñăm gang mkhư̆ klei ruă tưp ngă bluh mâo leh gưl klei ruă tal 5 hlăm krĭng wăl. Hluê ngă klei gĭt gai kjăp mơ̆ng Knŭk kna, klei đru mơ̆ng dŭm Phŭn, dhar bruă gưl dlông, klei gĭr mơ̆ng anôk bruă kđi čar ti Lăn dap kngư, truh kơ ară anei, khădah klei ruă Covid 19 ăt dôk bluh mâo ƀiădah dưi ksiêm dlăng leh. Boh nik, dŭm čar krĭng Lăn dap kngư pŏk hluê ngă leh Hdră mtrŭn mrô 128 mơ̆ng Knŭk kna – “Hdĭp djŏ guôp, êđăp ênang hŏng klei ruă tưp, ksiêm dlăng tŭ dưn klei ruă Covid 19”. Dŭm alŭ wăl pŏk ngă leh hdră bi ktlah F1 ti sang lehanăn kriê dlăng F0 ti sang hŏng mnuih mâo djăp klei găl hluê si klei kčah mtrŭn. Dŭm alŭ wăl ăt mjêč hluê ngă hdră đru kơ mnuih mă bruă lehanăn pô ba yua mnuih mă bruă tuôm hŏng klei dleh dlan kyua klei ruă tưp, mbĭt anăn ba yua ngăn prăk knŭk kna čiăng đru kơ mnuih tuôm hŏng klei dleh dlan./.

Bruă lŏ hma hŏng kdrăp mrâo mrang dôk jing êlan ngă bruă jăk găl hlăm alŭ wăl krĭng Lăn Dăp Kngư hlăm wưng klei aguah tlam mrâo. Tơdah, hlăm dŭm thŭn êlâo, knŏng hjan čar Lâm Đồng dưi bơ̆k bâo hlăm bruă mđĭ kyar bruă lŏ hma hŏng kdrăp mrâo mrang, hlăm thŭn 2021, dŭm klei bi hmô anei dưi pŏk phai truh kơ 2 čar Kon Tum leh anăn Dak Nông, dưi bi êdah klă boh tŭ dưn. 2 čar anei kñăm kơ bruă pla ana êa drao. Dak Nông mtrŭt mđi pla ana ƀơ̆ng boh. Thŭn 2021, čar Kon Tum iêo mthưr klei duh bi liê ngă hdră mkăp bruă lŏ hma dưn yua kdrăo mrâo mrang hŏng ênoh prăk truh kơ 1.450 êklai prăk. Ti čar Dak Nông, hlăm klei ngă bruă lŏ hma, dŭm êpul bi mguôp dôk jing mta kñăm hlăm hdră tă mkŏ mjing krĭng lŏ hma dưn yua kdrăp mrâo mrang hlăm čar, bi mguôp ƀĭng ngă lŏ hma hlăm klei ngă bruă, čar mkŏ mjing 8 krĭng bruă lŏ hma dưn yua kdrăp mrâo mrang, mâo leh 12 mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng dŭm êpul bi mguôp mâo mơ̆ng 3 – 4 mtŭ hlăm hdră sa să sa mnơ̆ng dhơ̆ng OCOP, dưi ba mnia mblei hlăm anôk čhĭ mnia Ơrôp.

Thŭn 2021, ti anôk bi kƀĭn tal 33 mơ̆ng Êpul hgŭm kriê dlăng mơ̆ng lu ala čar kơ Hdră bruă Anak mnuih lehanăn Mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp UNESCO (ICC-MAB) mkŏ mjing ti Nigeria hluê ngă leh hdră mplĕ hră bi mklă wăl anôk kriê pioh lăn êa mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp tar rŏng lăn. Hlăm anăn, mâo Wăl anôk kriê pioh lăn êa mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp ti krĭng lăn dlông Kon Hà Nừng, čar Gia Lai. Bruă Wăl anôk kriê pioh lăn êa mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp ti krĭng lăn dlông Kon Hà Nừng mâo UNESCO tŭ yap bi êdah leh klei bi mklă mơ̆ng êpul êya tar rŏng lăn hŏng dŭm boh tŭ yuôm kơ klei lu jơr mnơ̆ng hdơ̆ng hdĭp ăt msĕ mơh klei gĭr kriê pioh lăn ala êa juôr, mđĭ kyar h’ĭt kjăp mơ̆ng Việt Nam, hlăm anăn mâo čar Gia Lai. Wăl anôk kriê pioh lăn êa mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp krĭng dlông Kon Hà Nừng mâo boh prŏng giăm 413.512 ha, mâo kluôm Đang dliê knŭk kna mkuôm Ka Ka Kinh; Wăl anôk kriê pioh mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp Kon Čư̆ Răng lehanăn sa kdrêč mơ̆ng 5 kdriêk (Đăk Đoa, Mang Yang, Kbang, Čư̆ Pah, Đăk Pơ), wăl krah An Khê. Hnơ̆ng yuôm bhăn mơ̆ng Wăl anôk kriê pioh lăn êa mnơ̆ng dhơ̆ng Kon Hà Nừng bi êdạh klă ti klei lu jơr mnơ̆ng dhơ̆ng, hlăm anăn mâo lu mta mnơ̆ng yuôm hin.