VOV4. Êđê - Wưng ara\ anei hlăm lu anôk ti ala ]ar drei hlăk hlê ]huang hlăm yăn hrui pe\ tiêu. Ti lu kr^ng mse\ si ti Lăn Dap Kngư, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu tiêu khua boh ksa\ leh s’ăi. Brua\ hrui pe\ lehana\n dlăng kriê wiê ênăk kơ ana tiêu wưng anei jing brua\ yuôm bhăn êdi ]ia\ng kơ ana tiêu kjăp, mâo klei đ^ jing siam, amâo mâo lu] ai ôh, lehana\n rơ\ng klei tu\ dưn kơ yăn êdei. Ti gu\ anei, tiến sĩ Tôn Nữ Tuấn Nam, Khua hđa\p Adu\ brua\ Kreh knhâo – Knơ\ng brua\ ksiêm hriăm kơ klei kreh knhâo brua\ lo\ hma, dliê kyâo Lăn Dap Kngư srăng hưn mdah ho\ng diih thâo đơ boh phu\n năng mđing, lehana\n ktrâo ata\t diih hdră pruê hbâo kơ ana tiêu hlăm wưng hrui pe\.

- Ơ tiến sĩ Tôn Nữ Tuấn Nam, lu mnuih pla mjing ăt pruê hbâo kơ tiêu hlăm wưng prăp êmiêt hrui pe\ boh. Ya ngă drei ngă he\ mse\ sjuê ana\n?

- Hla\m wưng anei, sna\n ana tiêu a\t bi hrip ma\ mnơ\ng tu\ ja\k pioh rông boh. Ana\n lu mnuih [uôn sang pla tiêu đa ta\p năng di`u amâo mâo mđing ôh kơ brua\ pruê hbâo kơ ana tiêu hla\m wưng rông boh, klei ana\n jing amâo mâo djo\ ôh, kyua anei jing wưng ana tiêu hrip ma\ mnơ\ng tu\ ja\k ktang êdi.

- Snăn si hdră dlăng kriê lehana\n pruê hbâo kơ tiêu wưng anei ]ia\ng bi djo\ guôp?

- Gưl pruê hbâo knhal tuc\ kơ ana tiêu klei bhia\n gơ\ ya thu\n adiê hjan jih hnui, sna\n `u sra\ng djo\ hla\m wưng adiê hjan knhal tuc\ leh kơ ana\n sra\ng k[a\h êa, ana\n drei c\ia\ng lo\ krih pioh `u mâo dja\p mnơ\ng tu\ ja\k, bi tơ amâo mâo lo\ krih ôh sna\n ara\ng sra\ng krih êa êjai leh ana\n dưm hbâo pruê êjai hla\m wưng rông boh anei.

      Ara\ anei ara\ng a\t mâo klei bhia\n a\t krih êa s^t truh yan bhang. Krih êa amâo mâo djo\ pioh mnga blang ôh [ia\ pioh rông boh. Drei sra\ng dưm hbâo mđra\m mb^t hla\m du\m gưl krih êa kơ ana tiêu. Hdra\ pruê hbâo klei bhia\n gơ\ mnuih [uôn sang drei bi rah mâo sa hnơ\ng NPK jum dar pum tiêu leh ana\n krih êa bi h’a\p c\ia\ng kơ hbâo ana\n lik hram hla\m la\n. {ia\ mâo sa klei jing hbâo NPK drei ba dưm kơ ana tiêu hla\m wưng anei c\ia\ng bi mâo kali lu h^n amâo mâo djo\ hbâo dja\l lik ôh. Mta hbâo mơ\ng mnuih [uôn sang drei c\ia\ng ba dưm kơ ana tiêu hla\m wưng anei c\ia\ng bi mâo hnơ\ng Kali lu h^n mse\ si hbâo NPK 16 - 6 – 19, jing sa mta hbâo djo\ guôp ho\ng wưng knhal tuc\ mơ\ng ana tiêu, [ia\ du\m hbâo anei `u sui lik h^n hla\m êa mka\ ho\ng du\m hbâo dja\l lik ba dưm hla\m yan bhang, mnuih [uôn sang drei kha\ng ba dưm kơ ana kphê.

      Lu mnuih [uôn sang ba bi mtlai ho\ng êa leh ana\n krih kơ ana tiêu, ana\n jing hdra\ nga\ ja\k c\ia\ng kơ hnơ\ng hbâo pruê dưi lik jih leh ana\n `u hram hla\m agha, mđ^ klei dưi hrip ma\, mđ^ klei tu\ ba yua hbâo pruê.

- Du\m hnơ\ng hbâo man djăp pioh pruê kơ tiêu hlăm wưng anei Ơ tiến sĩ?

- Mta hbâo djo\ guôp kơ wưng rông boh anei jing hbâo mâo hnơ\ng kali lu h^n, a\t mâo mơh mnuih ba dưm hbâo hliê sna\n a\t gơ\ dưi mơh. Hbâo hliê mse\ si Urê leh ana\n Kali bi luk mb^t ho\ng hnơ\ng: 100kg Urê ho\ng 100kg Kali leh ana\n ba dưm kơ 1 phu\n tiêu mơ\ng 100g mkrah truh 200g. Ho\ng hbâo NPK mâo hnơ\ng Kali lu h^n 16 – 6- 19 hmei mrâo hưn mthâo ti dlông, drei dưi ba dưm mơ\ng 200g truh 250g kơ sa phu\n tiêu tui hluê ho\ng hnơ\ng boh mnga lu he\ amâo dah [ia\. Drei c\ia\ng bi dưm hbâo hla\m wưng adiê êđa\p mđao, êlao kơ Noel, amâo dah leh kơ ana\n, [ia\ adiê mphu\n đ^ mđao, hlei pô ka tuôm dưm ôh hbâo gưl knhal tuc\ sna\n a\t c\ia\ng bi dưm he\ mđra\m mb^t ho\ng krih êa.

- Êjai  pruê hbâo kơ ana tiêu ya mta klei mnuih pla mjing drei c\ia\ng bi mđing?

- Ara\ anei a\t adôk mâo đa mnuih [uôn sang hla\k dưm hbâo kơ ana tiêu leh ana\n hluê si klei c\ia\ng mơ\ng ana tiêu, sna\n khăng gơ\ êlâo kơ hrui pe\ boh hla\m brô sa mlan sna\n klei đ^ jing bi mlih êmưt he\. Kyua ana\n drei đa\m ba dưm hbâo êla đei ôh. Klei bhia\n gơ\ jing gưl dưm hbâo knhal tuc\ s’na\n lu mnuih [uôn sang dưm lleh hbâo. {ia\ mâo mơh đa mnuih di`u amâo dưm ôh hbâo t^ng mơ\ng hla\k yan bhang truh kơ ara\ anei, ana\n nga\ kơ ana tiêu k[a\h mnơ\ng tu\ ja\k leh ana\n mâo klei bi kn^ hla, đa truh kơ êluh boh. Sna\n hla\m wưng anei mnuih [uôn sang drei [uh đang tiêu mâo lu boh [ia\ k[a\h hbâo pruê sna\n c\ia\ng bi dưm mtam hbâo kơ ana tiêu.

      A|t c\ia\ng bi mđing he\ snei: drei c\ia\ng mtlai bi khua\r ho\ng êa pioh ba krih, amâo dah leh mtlai ho\ng êa sna\n drei lo\ dưm êa. Hla\m sa bliư\ krih sna\n klei bhia\n gơ\ drei ba yua [ia\ êdi truh 100 lit êa hla\m sa phu\n tiêu. Tơ drei mtlai ktang đei sna\n ana tiêu sra\ng jhat, agha tiêu sra\ng jhat mơh. Đa nga\ truh klei agha tiêu amâo mâo jhat ti mmông ana\n mtam ôh, [ia\ a\t sra\ng nga\ hma\i djo\ truh kơ agha leh ana\n `u sra\ng lo\ dơ\ng nga\ jhat ana tiêu.

     Hla\m gưl rông boh knhal tuc\, mnuih [uôn sang drei c\ia\ng bi mđing đa\m dưm ôh hbâo hla\m du\m gưl adiê ê’a\t mse\ si hla\m gưl Noel jing yan adiê ê’a\t đei. S^t adiê ê’a\t mse\ si ana\n ana tiêu sra\ng nga\ brua\ êmưt, kyua ana\n brua\ hrip ma\ mnơ\ng tu\ ja\k sra\ng êmưt leh ana\n klei tu\ ba yua hbâo pruê sra\ng amâo mâo đ^ ôh.

-          Sna\n he\, lac\ ja\k kơ tiến sĩ kơ klei bi blu\ hra\m anei!

                                               BTV: H’Nga.