Djo\ tuôm ho\ng boh klei ]h^ mnia mnơ\ng pla mjing tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, ênoh ênil tru\n hro\ măng ai, ti ]ar Gialai, ênoh ]h^ amrê] ăt tru\n ênoh, ngă kơ phung pla mjing lu] liê măng ai. Hlăm đang amrê] ti lu thôn hlăm du\m sa\ Hà Tam, Tân An, kdriêk Đăk Pơ lehana\n du\m wa\l An Bình, An Phước, An Phú, wa\l krah An Khê, amâodah sa\ Đông, Nghĩa An, Đăk Hlơ hlăm kdriêk Kbang amrê] hlăk hlê ksa\ bo\ đang, [ia\dah lu phung pla mjing lui snăn amâo mâo hrui pe\ ôh. Mâo đa đa mnuih bu] jih phu\n amrê] ]ia\ng mlih pla mnơ\ng mkăn. Mb^t ho\ng klei mnuih [uôn sang pla amrê] bi tio\ êran, anei lo\ jing boh mơ\ng klei anôk ]h^ kno\ng knang kơ Trung Quốc blei.

        Hla\k truh krah yan pe\ amrêc\, du\m êtuh ha amrêc\ ksa\ leh [hư hrah huc\, [ia\ lu mnuih [uôn sang pla amrêc\ ti du\m kdriêk t^ng nah Ngo\ c\ar Gia Lai mse\ si: Đa\k Pơ, K’Bang, An Khê, Kon C|ro lui si ana\n, amâo mâo pe\ ôh. Nguyễn Va\n Bộ, dôk ti alu\ 5, sa\ Hà Tam, kdriêk Đa\k Pơ brei thâo: thu\n êlâo mnuih [uôn sang hla\m kr^ng pla amrêc\ mâo mnga đ^ ana\n yan thu\n anei, `u mlih 6 sao kbâo ba pla mta ana anei. M^n dah sra\ng tu\ jing, [ia\ ênoh c\h^ amrêc\ tru\n nnao đrông mơ\ng 30 êbâo pra\k hla\m sa kg knhal jih yan êlâo, tru\n adôk 12 êbâo pra\k/1kg ako\ yan anei leh ana\n ara\ anei adôk ma\ kno\ng hla\m brô 6.000 pra\k/1kg, êjai ana\n pra\k mưn ara\\ng pe\ luc\ leh 5.000 pra\k leh mơh /1kg nga\ kơ `u luc\ liê pra\k pro\ng êdi. Ara\ anei amrêc\\ hla\k ksa\ bo\ war, [ia\ `u lui amâo mâo pe\ ôh: “ T^ng he\ [uh luc\ liê pro\ng đei ana\n lui amâo lo\ pe\ ôh. Kâo a\t ka\n thâo leh mơh ya nga\ si anei, ako\ yan adôk mâo 11 êbâo – 12 êbâo pra\k/1kg leh kơ ana\n `u tru\n nnao yơh. Hmư\ lac\ Trung Quốc mâo lu leh amâo lo\ blei ôh”.

      Bi kluh ba pla amrêc\ hluê klei bi mtio\ ana\n du\m êbâo go\ sang mnuih [uôn sang ti du\m kdriêk t^ng nah Ngo\ mơ\ng c\ar Gia Lai hla\k khu ala\ kyua ênoh c\h^ amrêc tru\n sna\k s’ưn. Klei luc\ liê pra\k ka\k nga\ kơ lu go\ sang hngut hngui kkui ako\ buc\ lui he\ jih đang amrêc\\ hla\k ksa\ hra\h huc\ c\ia\ng mlih ba pla du\m mta ana mka\n mse\ si: kbâo, djam mtam, plei…

      Hra\m mb^t ho\ng klei dleh dlan jing du\m phung ghan mnia ti alu\ wa\l. Anôk blei ba amrêc\ phu\n jing Trung Quốc ara\ anei mse\ si mdei blei ba, kyua ana\n anôk ba c\h^ mta mnơ\ng anei jing dleh dlan êdi. Aduôn Nguyễn Thị Trầm, sa c\ô ghan mnia amrêc\ ti sa\ Hà Tam, kdriêk Đa\k Pơ brei thâo: yan amrêc\ thu\n dih, `u duah hrui blei leh ana\n ba c\h^ mâo gia\m 50 tôn amrêc\ ksa\ kơ Trung Quốc, Klei hrui blei bi mjh^t bi m’ua\t hla\k êdeh container bi ê’a\t da\p prue# nao kơ anôk pla amrêc\ ti t^ng nah Ngo\ c\ar Gia Lai bi mmia\ blei amrêc\. Sna\n, thu\n anei `u ka mâo ba c\h^ sa bliư\ êriư\ ôh . Anôk ba c\h^ amrêc\\ ara\ anei lu jing hla\m ala c\ar mse\ si [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, [ia\ hnơ\ng blei gơ\ amâo lu ôh, kyua ana\n ênoh c\h^ amrêc\ tru\n ktang mka\ ho\ng gưl anei thu\n dih:“ Thu\n adih mâo ênoh truh 80 êbâo pra\k/1 kg amrêc\ krô, ksa\ mâo 20 êbâo pra\k/1kg, ara\ anei tru\n truh êbeh mkrah wah . Pô pla c\ia\ng kơ mâo mnga  ho\ng ênoh mse\ si ara\ anei jing amâo mâo mnga ôh. T^ng kơ Trung Quốc mse\ si ana\n si thâo lo\ ba c\h^".

     Brua\ mnuih [uôn sang c\o\ng duah ba pla ma\ hja\n pô hluê klei bi mtio\ êran,  la\m lui amâo c\ia\ng hmư\ ôh klei mta\ ra\ng mơ\ng du\m brua\ djo\ tuôm nga\ kơ ênha\ đang amrêc\ đ^ pral ti c\ar Gia Lai hla\m du\m thu\n gia\m anei. Kno\ng hla\m yan anei, kluôm c\ar mâo hla\m brô 1.600 ha amrêc\ leh ana\n ara\ anei mnuih [uôn sang bi buc\ lui he\ gia\m 1.000 ha c\ia\ng mlih ba pla mta ana mka\n.

     Nguyễn Công Tuấn, K’ia\ng khua adu\ brua\ Duh mkra brua\ nah gu\ wa\l krah An Khê, c\ar Gia Lai brei thâo: mb^t ho\ng mta phu\n jing mơ\ng ênha\ ba pla amrêc\ đ^ ktang, klei dôk jưh kơ anôk ba ch^ mơ\ng Trung Quốc leh ana\n s^t anôk anei mdei hrui blei jing mta phu\n nga\ truh klei ênoh c\h^ amrêc\ tru\n  ktang leh ana\n mnuih [uôn sang bi hngut hngui koh lui he\ đang amrêc\ hla\m yan anei:“ Ara\ anei mnuih [uôn sang leh pe\ hlo\ng lui mtam, amâo lo\ duh bi liê c\ia\ng pe\ tal êdei ôh. Phung ghan mnia bi `ao `ao duah anôk ba c\h^, tơ c\ia\ng blei ho\ng ênoh đ^, bi tơ amâo c\ia\ng ôh blei ho\ng ênoh êlưih. Sitôhmô mâo klei bi hgu\m ho\ng Trung Quốc, di`u ba êdeh truh kơ anei blei sna\n mmông ana\n gơ\ đ^ ênoh c\h^, bi tơ di`u amâo blei ôh sra\ng tru\n ênoh. Dla\ng mb^t gơ\ ênoh ênil jing tui hluê ho\ng phung ghan mnia.”

     Klei “ Bi kluh ba pla hluê klei bi mtio\ êran, bi koh lui hluê anôk blei”. Ho\ng du\m mta mnơ\ng pla mjing ti ala c\ar drei lo\ sa bliư\ dơ\ng mâo kơ ana amrêc\ ti c\ar Gia Lai nga\ kơ du\m êtu\h mnuih [uôn sang luc\ liê pra\k ka\k kjham kjhue# êdi.

      Ho\ng klei tru\n ênoh snăk sơưn, phung pla amrê] lu] liê hơăi mung mang ti ]ar Gialai, Pô nga\ brua\ klei mrâo mâo klei bi blu\ hrăm ho\ng Văn Phú Bộ, khua Adu\ brua\ lo\ hma, Knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Gialai la] kơ klei djo\ tuôm amâo mâo jăk ho\ng phung pla\ amrê]:

       - PV: Ênha\ pla amrê] ti ]ar Gialai hlăm du\m thu\n giăm anei si klei bi mlih, akâo kơ ih mblang brei?

           . Va\n Phú Bộ: Amrê] dưi yap jing dôk hlăm djam mtam. Hlăm klei ]ua\l mka\ kluôm, snăn amâo mâo ôh klei ]ua\l mka\ kla\ ênu\m ho\ng ana amrê]. Du\m thu\n leh êgao, snăn mnuih pla mjing ti đa đa kdriêk ngă Ngo\ ]ar ara\ng bi pla amrê] pioh ]h^ hlăm ala ]ar drei, amâodah lo\ ]h^ kơ ala ta] êngao. {ia\dah du\m thu\n êlâo ]h^ amrê] mâo ênoh, mnuih [uôn sang bo\ ho\ng klei mơak, hjăn yăn pla mjing thu\n 2014 anei amrê] tru\n, amâo mâo lo\ hrui pe\ ôh, kyuadah t^ng wa\t ênoh mưn mnuih hrui pe\, ăt kăn djăp prăk tla rei, kyuanăn lu bi lui sơăi.

        - PV: Êjai tuôm ho\ng klei amrê] tru\n ênoh snăn, mnuih pla mjing lu] mnga mse\ si ara\ anei, dhar brua\ djo\ tuôm mâo mơ\ ya klei mta\, lehana\n si hdră êlan lo\ ktrâo ata\t brei kơ mnuih pla mjing?

            . Va\n Phú Bộ: Tal êlâo, ho\ng ênha\ amrê] hlăk mâo ara\ anei, kâo mta kơ mnuih [uôn sang đăm lui ôh. Drei yua mnuih hlăm go\ sang drei pô hrui pe\ bi jih amrê] ba [hu krô, mkra mjing amrê] krô pioh he\. Mgi dih, ]h^ndah ênoh ênil lo\ dơ\ng đ^ drei mâo leh mơh [ia\. Tal dua, ana amrê] jing mnơ\ng pla phu\n, kyuana\n mnuih pla mjing brei mâo klei răng êjai pla mjing amrê]. Đăm ôh [uh amrê] ]h^ mâo ênoh jih jang bi kluh pla amrê] sơăi snăn amâo mâo djo\ ôh, pla mjing man dưn, kha\ bi mâo ]h^, đăm ôh lu đei tơl amâo lo\ mâo pô blei, leh truh ênoh tru\n mse\ si thu\n anei, snăn ba klei lu] liê kơ mnuih pla mjing pro\ng êdi.

       - PV: La] jăk kơ ih!