VOV4.Êđê - Ară anei, ti čar Gia lai mâo êbeh 468.000 ha dliê kmrơ̆ng dưi tla prăk hlăm bruă răng mgang wăl hdĭp mda kơ dŭm anôk bruă ngă klei răng kriê. Klă klơ̆ng brei ƀuh, hdră tla prăk hlăm bruă răng mgang wăl hdĭp mda kơ êpul êya yang ƀuôn dưi mâo leh lu boh tŭ dưn hlăm bruă răng mgang dliê kmrơ̆ng ti čar Gia Lai, đru kơ mnuih ƀuôn sang dưi mlih klei mưng, amâo lŏ bi rai dliê.

Hluê si klei kah mbha mơ̆ng ƀuôn Kon Chrah, mơ̆ng krah mlan 11/2021 anei, Băk lehanăn 2 gŏ êsei mkăn mbĭt hŏng knuă druh Anôk kriê dlăng dliê akŏ êa Hra (să Hra, kdriêk Mang Yang) nao hiu suang dlăng hlăm ênhă êbeh 950 ha dliê mâo phăn jao, răng mgang. Băk brei thâo, grăp blư̆ nao hiu suang dlăng luič 2 hruê mlam. Tơdah msĕ êlâo adih, mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn uă druôm kyâo dliê čiăng mkra pưk sang amâo dah jah ênah ngă pưk hma, snăn ară anei ƀuôn Kon Chrah hrăm mbĭt kriê mgang dliê lehanăn dưi tĭng tla 400.000 prăk/1 ha/thŭn. Kah knar grăp gŏ sang mâo 9 êklăk 500 êbâo prăk hlăm grăp thŭn mơ̆ng bruă phăn jao, răng mgang dliê. Anei jing ênoh mkăp prăk h’ĭt kjăp đru kơ mnuih ƀuôn sang mkra mđĭ klei hdĭp. Băk brei thâo: “Hlăm ƀuôn, hmei ăt mtô mblang lu mơh. Dliê knŭk kna jao kơ hmei, snăn ƀuôn sang amâo dưi bi rai ôh, amâo dưi čuh nah ngă pưk hma mtŭk mtŭl. Tơdah hmao ƀuh arăng bi rai dliê ngă pưk hma, hmei srăng hưn hŏng anôk bruă djŏ tuôm. Lehkơnăn, 6 mlan knŭk kna mkăp prăk sa blư̆, hmei ăt dul ƀiă mơh, msir klei ư̆ êpa, bi hrŏ klei ƀun knap”.

Nguyễn Văn Chín, Khua anôk bruă kriê dlăng dliê akŏ êa Hra, kdriêk Mang Yang brei thâo, kluôm ênhă lăn dliê kmrơ̆ng êpul êya mâo phăn jao răng mgang êbeh 13.800 ha, hlăm anăn mâo êbeh 10.400 ha dliê čŏng mâo. Dliê tinei mâo hnơ̆ng kyâo lu, lu mta kyâo yuôm hin. Dliê giăm êlan dơ̆ng prŏng mrô 19, siă hŏng pưk hma mơ̆ng mnuih ƀuôn sang kyua anăn hdră kriê dlăng, răng mgang dliê tuôm hŏng lu klei dleh dlan. Khă snăn, mơ̆ng leh tŭ phăn jao êbeh 6.400 ha dliê kơ 376 gŏ êsei, lu jing mnuih Bahnar ti 12 êpul êya hdĭp giăm dliê, boh tŭ ba wĭt hlăm bruă răng mgang dliê dưi mkra mđĭ klă sĭt. “Hlăm hdră kriê dlăng lehanăn răng mgang dliê, jưh kơ mnuih ƀuôn sang jing phŭn. Tal dua jing mđĭ hdră mtô mblang, mtrŭt mjhar, hluê ngă jăk bruă klam mơ̆ng mnuih mâo k’hưm hlăm êpul êya čiăng mtô mblang kơ mnuih ƀuôn sang thâo săng. Lu thŭn hŏng anei, ti alŭ wăl hmei amâo mâo klei ksĭng mmiă lăn dliê. Dliê hmei kriê dlăng, răng mgang dưi krơ̆ng kjăp. Mơ̆ng dŭm gưl ksiêm dlăng, ênhă dliê hmei amâo hrŏ ôh”.

Nguyễn Xuân Thưởng – K’iăng khua keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Gia Lai brei thâo, thŭn 2021, čar Gia Lai mâo êbeh 468.700 ha dliê dưi tĭng tla bruă răng mgang dliê. Hlăm ênoh anăn mâo 123 êbâo ha dliê dưi phăn jao kơ êbeh 10.600 gŏ êsei ti dŭm êpul êya mnuih ƀuôn sang dôk, lu jing mnuih Jarai, Bahnar hdĭp giăm dliê. Bruă tĭng tla prăk phăn jao, răng mgang dliê mâo boh tŭ yuôm bhăn hŏng mnuih ƀuôn sang alŭ wăl, kyua anei jing phŭn mkăp prăk h’ĭt kjăp čiăng kơ mnuih ƀuôn sang blei ana mjeh, mnơ̆ng yua kơ bruă, duh bi liê, mkra mđĭ boh tŭ bruă pla mjing, ngă lŏ hma. Hlăk klei hdĭp mnuih ƀuôn sang dưi mkra mđĭ, srăng bi hrŏ klei bi rai dliê, đru krơ̆ng kjăp lăn dliê: “Êbeh 10.600 čô mnuih ƀuôn sang hrăm mbĭt răng mgang dliê, tơdah mâo klei bi rai dliê ngă pưk hma pral snăk thâo. Jih jang mnuih ƀuôn sang hdĭp giăm dliê, boh nik mnuih ƀuôn sang djuê ƀiă dưi dưn s’aĭ prăl tĭng tla bruă răng mgang dliê. Mơ̆ng hnư hrui wĭt, arng ƀuh bruă klam mơ̆ng dliê. Krơ̆ng kjăp dliê, mâo hnư hrui wĭt, pla mjing ti êyui kyâo dliê, đĭ mdrŏng mơ̆ng dliê. Boh tŭ msĕ snăn kơh dưi bi mlih klei thâo săng”.

 Boh sĭt mơ̆ng Gia Lai dưi bi mklă leh klei djŏ, klă mngač mơ̆ng hdră mtrŭn tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê, bruă krơ̆ng kjăp dliê čiăng ba wĭt klei tŭ dưn brei jưh kơ êpul êya mnuih ƀuôn sang, ba wĭt klei tŭ dưn kơ mnuih ƀuôn sang hdĭp giăm dliê./.