Brua\ rông kan ti lăn dap kngư, brua\ rông kan rôphi amâo mâo mboh mđai ba w^t klei tu\ dưn pro\ng kơ lu go\ sang ti kdriêk Phú Thiện, ]ar Gialai. Mka\ ho\ng du\m mjeh mkăn, rông rôphi amâo mâo thâo mboh mđai ho\ng klei ênưih, [ia\ mâo klei rua\, lehana\n klei bi liê kơ mnơ\ng [ơ\ng [ia\ mơh.

       Thu\n 2009, Knơ\ng brua\ mnơ\ng hla\m êa bi hgu\m ho\ng Anôk brua\ mtru\t mjhar brua\ nga\ lo\ hma, rông mnơ\ng c\ar Gia Lai po\k nga\ klei bi hria\m hdra\ rông akan rôphi amâo mđai kơ hợp tác xã rông pla mnơ\ng hla\m êa Lý Hà Đông ti sa\ C|rôh P’Nan, kdriêk Phú Thiện, c\ar Gia Lai. Ho\ng klei mtô ktrâo jih ai tiê mơ\ng phung knhâo knha\k leh ana\n phung knua\ druh mtru\t mjhar brua\ lo\ hma, rông mnơ\ng, kno\ng êbeh sa thu\n, hợp tác xã Lý Hà Đông dưi thâo raih leh hdra\ rông bi kc\eh mđai akan rôphi amâo mđai. Mjeh akan rôphi amâo mâo kc\eh mđai ara\ng bi kc\eh mđai pioh ba rông hla\m gia\m 6 ha ênao êa mơ\ng 19 c\ô mnuih hla\m hợp tác xã êjai leh ana\n c\ia\ng ba c\h^ mjeh êjai. Gra\p thu\n, hợp tác xã bi kc\eh mđai gia\m 3 êkla\k drei mjeh, ho\ng ênoh c\h^ gra\p drei 170 pra\k, hợp tác xã mâo ba w^t pra\k mnga êbeh 300 êkla\k pra\k hla\m sa thu\n. Bi ho\ng mnuih rông akan rôphi amâo kc\eh mđai ti sang pioh ba c\h^ akan [ơ\ng le\ a\t mâo ba w^t mnga gia\m 100 êkla\k pra\k mơh gra\p thu\n. Trần Ánh Đông, Khua hợp tác xã Lý Hà Đông brei thâo:“ Rông akan anei [uh kla\ leh klei tu\, kyua hmei thâo kja\p dja\p brua\ rông bi kc\eh mđai mjeh. Mjeh akan jing `u ba w^t mnga pro\ng êdi. Jih du\m mta rông ti anei sna\n akan rôphi yơh jing êlưih êdi rông, jing akan mnuih [uôn sang rông ti anôk phưi rông gơ\ dưi hd^p s’a\i. Hmei ara\ anei đ^ kyar leh, rông si be\ nga\ c\ia\ng [ia\ êdi bi mâo bi kc\eh mđai 1.500 tôn hla\m sa thu\n dja\p pioh ba c\h^ kơ ala tac\ êngao, ana\n jing akan pioh [ơ\ng kđeh bi mâo du\m ana\n.”

      Rông akan rôphi amâo mđai ba klei tu\ pro\ng, kyua ana\n [rư\ hruê [rư\ mâo lu go\ êsei mnuih [uôn sang ti Phú Thiện leh ana\n ti du\m kr^ng wa\l Dap Kngư ba rông. Mse\ si ayo\ng Đặng Va\n Hà dôk ti sa\ Êa Peng, kdriêk Phú Thiện iêo lac\ bi jak 15 go\ sang hla\m sa\ c\ia\ng mko\ mjing câu lạc bộ rông pla mnơ\ng hla\m êa leh ana\n k[^n rông akan rôphi amâo mđai jing phu\n. Akan rôphi amâo mđai dja\l pro\ng, leh na\n ênoh c\h^ đ^ [ia\ mơh( ara\ anei hla\m brô êbeh 40 êbâo pra\k hla\m 1 kg) leh ana\n boh nik `u phung ghan mnia ti [uôn pro\ng Plei Ku hriê blei jih akan mơ\ng câu lạc bộ rông. Kyua ana\n, mnuih hla\m câu lạc bộ h’^t ai hla\k ba rông mta akan anei. Đặng Va\n Hà, khua dla\ng câu lạc bộ rông pla mnơ\ng hla\m êa sa\ Êa Peng brei thâo:“ Kâo mko\ mjing câu lạc bộ mơ\ng thu\n 2010, kâo [uh mnuih hla\m câu lạc bộ mâo ênao êa pro\ng, [ia\ nga\ brua\ ka mâo klei tu\ ôh. Mơ\ng ana\n kâo bi m[^n jih 16 go\ sang mâo ênao êa pro\ng, kla\ klơ\ng jing mơ\ng 3.000m2 kơ dlông. Hdra\  hmei k`a\m jing bi êmuh hria\m hdăng ga\p, mjing hnơ\ng đ^ kyar. Tal 2 jing hmei mtio\ nao mnuih hria\m du\m adu\ bi hria\m kơ hdra\ mnêc\ rông akan êa kba, kla\ klơ\ng jing akan rôphi amâo mđai. Sna\n ara\ anei [uh mâo klei tu\  êdi, hmei rông kno\ng 3 mlan mkrah truh kơ 4 mlan sa drei akan mâo boh ktro\ truh mkrah kg. Mka\ ho\ng thu\n dih, thu\n anei go\ sang kâo mâo klei đ^ kyar pro\ng kơ brua\ duh mkra.”

      Klei ga\l djo\ mơ\ng akan rôphi amâo mđai jing rông sa mta akan anei he\ amâo dah ba rông mb^t ho\ng du\m mta akan mka\n c\ia\ng ba yua mnơ\ng [ơ\ng sna\n [uh ba klei tu\ pro\ng s’a\i. Kyua ana\n, `u djo\ guôp ho\ng lu gru hmô rông akan ti Gia Lai lac\ hja\n leh ana\n ti kr^ng Dap Kngư lac\ mb^t. Mse\ si Đặng Hữu Mùi dôk ti alu\ Hồng Hà, sa\ Êa Peng, kdriêk Phú Thiện yua akan rôphi amâo mđai nga\ akan ba yua mnơ\ng [ơ\ng bi hrô kơ akan kê`. Hữu Mùi brei thâo: “Sang kâo ara\ anei nga\ rông hluê gru hmô đang war, ênao êa, war rông mnơ\ng mâo: đang boh soai, pla mdiê, rông u\n, akan. Hla\m ana\n rông akan jing phu\n truh 50 ênoh pra\k hrui mâo hla\m thu\n. Mâo rông akan rôphi amâo mđai, [ia\ amâo rông `u jing akan phu\n ôh bi phưi rông mb^t ho\ng akan mka\n. Kyua ho\ng akan rôphi anei `u [ia\ mâo klei rua\ leh ana\n [ơ\ng dja\p mta dja\l pro\ng [uh `u êlưih rông”.

     Ara\ anei, kdriêk Phú Thiện jing anôk mka\p mjeh akan rophi amâo mđai phu\n kơ c\ar Gia Lai leh ana\n du\m alu\ wa\l hla\m kr^ng Dap Kngư.

      Ho\ng du\m klei tu\ mơ\ng gru hmô rông akan rôphi amâo mđai ti kdriêk Phú Thiện, c\ar Gia Lai, pô c\ih klei mrâo kơ kdrêc\ anei mâo klei bi blu\ hra\m ho\ng Trịnh Quốc Việt, Khua Knơ\ng anôk mtru\t mjhar brua\ nga\ lo\ hma, rông mnơ\ng c\ar Gia Lai kơ klei dưi, ga\l mđ^ kyar rông mta akan anei ti c\ar Gia Lai lac\ hja\n leh ana\n kr^ng wa\l Dap Kngư lac\ mb^t:

      -  Si klei đ^ kyar brua\ rông kan rôphi amâo mâo mboh mđai ti Gialai?

           . Trịnh Quốc Việt: Anôk brua\ mtô bi hriăm hmei mâo leh mơh hdră bi hmô kơ brua\ rông kan rofi anei. K]ưm mơ\ng thu\n 2009, hmei mâo knơ\ng brua\ rông kan mrô 1 đru 10 drei kan ana mđai pioh mđai mjing mjeh kan rofi amâo lo\ thâo mboh mđai ôh. Hmei ma\ mjeh kan ana mđai ba w^t, rông hlăm kdriêk Phú Thiện, leh kơ năn, hmei mko\ mjing anôk rông mjing mjeh kan anei amâo mâo lo\ thâo mboh mđai ôh. Lehana\n hmei mâo mjing leh mjeh kan anei ti êpul hgu\m Lý Hà Đông, hlăm kdriêk Phú Thiện. Boh tu\ dưn tal êlâo jing jăk, leh kơ năn hlo\ng mko\ mjing nanao klei rông kan rofi anei hlăm alu\ wa\l.

      -Tơl truh kơ ara\ anei si boh tu\ dưn brua\ rông kan rofi amâo mâo thâo mboh mđai anei?

          - Trịnh Quốc Việt: Klei jăk mơ\ng kan anei jing đ^ hriê kơ pro\ng pral, anôk ]h^ mnia khăp lehana\n djo\ guôp ho\ng ênoh ara\ anei, lehana\n mđ^ ai mnuih [uôn sang rông. Snăn hmei mko\ mjing leh hdră rông kan rofi djuê anei hlăm ênao, hlăm war rông. Du\m hdră rông ana\n, ara\ anei mâo lu mnuih [uôn sang dôk ba rông, lehana\n ênoh ]h^ ara\ anei ăt hơ^t, mâo klei tu\ dưn, lehana\n mnuih [uôn sang ba rông nanao, kyua mâo hdră bi hmô leh êlâo.

      - Si ih [uh kơ klei găl brua\ rông kan rofi amâo mâo mboh mđai ti Gialai, lehana\n hlăm lăn dap kngư anei?

           Trịnh Quốc Việt: Gialai mâo klei găl jăk kơ anôk rông kan, kyua mâo êlah êa pro\ng, mâo lu ênao êa, lu hnoh krông êa juôr. Kan rofi amâo mâo mboh mđai anei, amâo dah kan diêu hồng jing ênưih snăk rông, ênoh ênil ]h^ djo\ guôp. Kan diêu hồng ăt jing kan mdjuê mơ\ng rofi mơh. ~u mâo klei jăk jing djăl pro\ng, kđeh lu, lehana\n ênoh ]h^ hơ^t mka\ ho\ng kan rofi mkăn. Kyuana\n hmei mko\ mjing klei bi hmô brua\ rông kan diêu hồng kơ mnuih [uôn sang jing jăk h^n ho\ng kan rofi mkăn.

     -  Mni la] jăk kơ ih!