Lâm Đồng jing c\ar ba ako\ hla\m kluôm ala kơ ba yua hdra\ kdra\p mrâo mrang hla\m brua\ nga\ lo\ hma. Ara\ anei gra\p ha la\n pla mjing mao t^ng mdu\m mơ\ng 120 êkla\k pra\k hla\m sa ha kơ sa thu\n, hla\m ana\n mâo lu anôk pla mjing mâo mơ\g 500 êkla\k pra\k truh kơ 2 êklai pra\k hla\m sa ha kơ sa thu\n. C|ia\ng dưi mao klei tu\ ana\n, êngao kơ klei mđing dla\ng duh bi liê, ta\ hdra\ mđ^ kyar mơ\ng knu\k kna, mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma ti anei a\t thâo pral, g^r duah tui hria\m ba yua du\m hdra\ kdra\p mrâo mrang lông nga\ lu gru hmô pla mjing ba klei tu\ pro\ng. Gru hmô pla mjing amrêc\ mmih hla\m abu\ nga\ pra mơ\ng Mai Va\n Khẩn, ti [uôn pro\ng Đà Lạt hmei lac\ ti gu\ anei jing sa klei bi tô hmô mse\ djuê ana\n:

  Kha\dah [uôn pro\ng Đà Lạt hlăm du\m hruê anei mâo leh hjan pro\ng, [ia\dah brua\ knua\ hlăm war djam Mai Văn Khẩn, ti Thái Phiên, wa\l 12, [uôn pro\ng Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng amâo mâo klei bi kpăk ôh, ăt ma\ brua\ mse\ si yăng đar. Hlăm sang ala\ k^ng pro\ng giăm 5ha, du\m mbuôn djam bei, tro\ng msăm amrê] mmih lehana\n du\m mta mnơ\ng pla mkăn mâo dlăng kriê wiê ênăk ]ik alik ho\ng kdrăp krih êa hjăn kluôm ênu\m.

 Năng mđing hlăm jih jang mnơ\ng Mai Văn Khẩn pla, mâo 3 sao amrê] mmih pla hlăm abu\ lehana\n mđ^ ngă pra krơ\ng. Mai Văn Khẩn brei thâo, pla mjing hdră anei mâo ba w^t klei tu\ dưn jăk, leh sa wưng lông pla mjing. Brua\ lo\ dơ\ng po\k mlar hdră pla mjing anei ]ia\ng dưi mâo djăp mnơ\ng kơ phung blei yua ]oh leh êlâo. Mai Văn Khẩn lac\:“}ia\ng mâo pla ana amrê] mmih hlăm abu\ lehana\n ngă pra krơ\ng, snăn bi ba yua sa hdră ma\ brua\ kluôm ênu\m pia jing ba yua hdră ma\ brua\ mrâo mrang. Hluê ngă djo\ klei bhiăn ma\ brua\, dơ\ng mơ\ng hbâo pruê, hlo\ng truh kơ brua\ răng mgang hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă. ~u amâo mâo srăng bi tưp ôh, tơdah mâo klei mnơ\ng ngă drei hlo\ng mghaih msir pral djo\ klei bhiăn yua êa drao, kno\ng sa blư\ leh yơh, hlo\ng jih [hut mtam. Bi tơdah pla mse\ si mưng pla hđăp, tơdah tuôm ho\ng klei mnơ\ng ngă hlo\ng bi tưp lar jih, lehana\n boh mnga hro\, lu] jih”.

   Amrê] mmih jing sa mta mnơ\ng pla mâo klei tu\ dưn pro\ng, mâo lu mnuih pla mjing ti [uôn pro\ng Đà Lạt, lehana\n kr^ng je\ giăm khăp pla. {ia\dah, amrê] mmih ăt jing sa mta mnơ\ng pla ênưih snăk mâo klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă mkăn. Kyua klei anei yơh brua\ pla ana amrê] mmih, amâo mâo dưi ôh pla dăl dua yăn mtam hlăm sa anôk, hluê ho\ng hdră pla ya\ng đar, kha\dah mâo pla hlăm sang ala\ k^ng dưn. Hdră bi hmô pla amrê] mmih hlăm abu\, ka\ pra krơ\ng mơ\ng Mai Văn Khẩn mâo mghaih msiê leh klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă. Tui si Mai Văn Khẩn leh mâo pla hlăm abu\ mâo pra krơ\ng, ho\ng kdrăp krih êa bi rô] [rư\ [rư\, ho\ng hdră dlăng kriê wiê ênăk kluôm ênu\m mơ\ng phu\n kơ êdu\k, snăn dưi mkhư\ jih klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă. Kyuana\n mnơ\ng pla hlăm abu\ anei jing ho\ng du\m phu\n mdê mdê, tơdah mâo klei mnơ\ng ngă, snăn hdră mghaih msir pral, lehana\n ênưih mơh, klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă amâo mâo dưi bi tưp ôh.

  Ăt tui si Mai Văn Khẩn, tơdah hla\m sang ala\ k^ng mâo leh prăk duh bi liê êlâo, snăn duh kơ grăp sao amrê] mmih jing 50 êklăk prăk. Kha\dah anei jing ênoh bi liê tal êlâo jing pro\ng, lehana\n srăng mdul [rư\ [rư\ hlăm wưng pla mjing 5 thu\n. Mai Văn Khẩn la], mse\ snăn ênoh bi liê kơ brua\ pla amrê] anei ăt jing [ia\:“Sa sao drei bi liê hlăm brô 50 êklăk prăk, mâo yua hla\m 5 thu\n, snăn grăp thu\n t^ng jing 10 êklăk prăk. Kyuana\n drei yap klei duh bi liê amâo mâo pro\ng ôh. Kyuadah [uh bi liê sa blư\ tal êlâo snăn dlăng jing pro\ng, mơ\ng năn mâo lu mnuih amâo mâo jho\ng ngă ôh. Yuôm bhăn jing si drei srăng ngă ]ia\ng kơ klei kjăp, ba yua sui mâo klei tu\ dưn. Păt dah grăp hruê pô mâo nanao amrê] ]h^, grăp mlan ăt mâo nanao amrê] pioh ]h^. Pô ba yua hdră ma\ brua\ bi kjăp, lehana\n ngă nanao mse\ snăn yơh, ho\ng klei mbrua\, djo\. S^t yơh ma\ brua\ snei drei mâo [ơ\ng lu h^n ho\ng klei mưng pla mse\ si aguah tlam”.

    Hlăm grăp gưl pla ana amrê] hd^p truh 11 mlan, ana amrê] dơ\ng mboh ti mlan tal 3 kơ ana\p. Tui si [uh boh tu\ dưn mơ\ng Mai Văn Khẩn pla mjing amrê] anei, snăn hlăm grăp sao pla mâo 4.500 phu\n, kah knar grăp phu\n mâo pe\ 4kg boh. Amâo mâo t^ng ôh ti wưng mâo ênoh, [ia\dah mse\ si ara\ anei mơ\ng 36 êbâo truh 40 êbâo prăk/kg, tơ t^ng ho\ng ênoh êlưih êdi kno\ng hlăm brô 20 êbâo prăk đu]/kg, leh kah he\ kơ ênoh bi liê, adôk mnga jing 200 êklăk prăk/sao. Jing ba w^t klei tu\ dưn pro\ng.

 C|ia\ng kơ brua\ pla amrêc\ mmih hla\m abu\ nga\ pra ba klei tu\ pro\ng, du\m mta klei c\ia\ng a\t mse\ mơh hdra\ pla mjing leh ana\n kriê dla\ng `u si nga\? Klei bi blu\ hra\m ho\ng Kỹ sư Nguyễn Thị Thu Hằng, knua\ druh dla\ng kơ hdra\ pla mjing, Anôk mtru\t mjhar brua\ lo\ hma c\ar Lâm Đồng ti gu\ anei sra\ng nga\ bi kla\ h^n kơ hdra\ pla mjing, kriê dla\ng ana amrêc\ mmih pla hla\m abu\ nga\ pra:

  - Ơ kỹ sư, ih brei thâo la\ng klei tu\ mơ\ng brua\ pla amrêc\ mmih hla\m abu\ nga\ pra mka\ ho\ng hdra\ ba pla si aguah tlam ?

    . Nguyễn Thị Thu Hằng : Pla amrêc\ mmih hla\m abu\ nga\ pra `u mâo lu klei ga\l djo\ ja\k mse\ si: drei dưi bi ktlah phu\n ba mnơ\ng nga\ ti la\n, wưng kriê dla\ng mnơ\ng tu\ ja\k leh ana\n mka\p kơ ana amrêc\ ja\k h^n. Kyua ana\n, drei dưi ba yua c\ia\ng mjing wưng bi mnga a\t mse\ mơh bi adiê mơ\ng ana amrêc\. Mơ\ng ana\n, đru mđ^ hnơ\ng mboh h’^t leh ana\n kdung sui h^n wưng mâo pe\ boh .

  - Dah sna\n, ya mta  c\ia\ng pioh ba pla amrêc\ hla\m abu\ mmih nga\ pra ?

   .Nguyễn Thị Thu Hằng: Mta klei c\ia\ng kơ mnuih [uôn sang drei ba pla amrêc\ hla\m abu\ nga\ pra, êlâo h^n jing drei bi mâo sang ala\ k^ng klei anei jing c\ia\ng êdi. Tal 2 le\ jing bi mâo kdra\p krih bi rôc\ thưt êa c\ia\ng dưi thâo mka\p mnơ\ng tu\ ja\k kơ ana amrêc\ a\t mse\ mơh thâo bi hnơ\ng êa krih. Tal 3 le\ jing mnuih [uôn sang drei a\t c\ia\ng mâo pra\k, kyua pla mjing amrêc\ mmih nga\ pra anei c\ia\ng pra\k duh bi liê tal êlâo lu.

  - Hla\m klei pla mjing ya mta yuôm bha\n êdi drei c\ia\ng mđing

    . Nguyễn Thị Thu Hằng: Pla amrêc\ mmih hla\m abu\ nga\ pra sna\n mnuih [uôn sang drei c\ia\ng mđing klei yuôm bha\n êdi jing klei mpra\p abu\, pra. Abu\ pla, pra dra\ c\ia\ng bi doh amâo mâo phu\n ba mnơ\ng nga\ ôh. Tal 2 jing si be\ ênoh liê nga\ abu\ pla mkra pra dra\ anei êlưih, đa\m liê lu đei ôh sna\n kơh `u mâo klei tu\ pro\ng. Leh ana\n sa klei dơ\ng drei c\ia\ng mđing jing hnơ\ng hbâo ba dưmkơ kdra\m pla dra\ c\ia\ng bi djo\ hnơ\ng, jing amâo ba dưm hluê mse\ si drei pla aguah tlam ôh. Ho\ng pla hla\m abu\ nga\ pra dra\ sna\n klei bhia\n gơ\ drei yua hluê ênoh 1-1, jing 50% êdjao atôk boh đung leh ana\n 50% kam. Êngao kơ 2 mta anei drei a\t dưi lo\ mbo\ mâo [ia\ hbâo hữu cơ vi sinh amâo dah hbâo bru\. Hbâo bru\ drei bi mđam he\ bi bru\ rai leh ana\n bi luk mb^t c\ia\ng mđ^ hnơ\ng êbhui kơ abu\ pla .

- Ơ kỹ sư, sna\n hlam klei pla mjing leh ana\n kriê dla\ng ya klei mnuih [uôn sang drei c\ia\ng mđing he\?

  .Nguyễn Thị Thu Hằng: Klei pla mjing leh ana\n kriê dla\ng amrêc\ mmih klei mnuih [uôn sang drei c\ia\ng mđing ana\n jing: pla amrêc\ mmih hla\m abu\ nga\ pra dra\ hnơ\ng kpal ana\n drei kno\ng lui mơ\ng 2-3 adhan hla\m sa ana. Drei đa\m lui lu đei ôh sra\ng nga\ kpal ip ap đei adhan, êlưih mâo mnơ\ng nga\ leh ana\n nga\ jhat kơ ana amrêc\. Tal 2 jing drei bi da\ng klei c\ia\ng kơ ana amrêc\ mâo anôk dra\ đa\m êbuh. Leh ana\n tal 3 jing drei kt^ kna\t leh ana\n hla khua c\ia\ng bi mkhư\ klei mnơ\ng nga\ bi rai. Dla\ng mb^t, pla amrêc\ mmih hla\m abu\ leh ana\n mâo pra dra\ sna\n mnuih [uôn sang drei c\ia\ng hluê nga\ djo\ hdra\ bi tliêr kja\p. Drei c\ia\ng bi c\ih pioh hla\m gra\p hruê hruê klei ktuê dla\ng. Đa\m hluê nga\ si klei pô thâo amao dah c\oa\ng duah pla ma\ hja\n pô sna\n sra\ng amâo ba w^t klei tu\ dưn ôh.

  - Sna\n he\, lac\ ja\k kơ ih ho\!