Mnga Lili jing sa hla\m du\m mta mnga kha\t adhan mâo lu êa couleur siam, mnâo mngưi, sui dliu, mâo lu mnuih kha\p c\ia\ng ana\n ênoh ba c\h^ `u yuôm mơh. Ti ala c\ar drei, mnga Lili dưi ba pla leh mơ\ng sui [ia\ k[^n lu ti [uôn pro\ng Đà Lạt. C|ia\ng đru kơ mnuih [uôn sang lo\ mâo hdra\ êlan pla mjing mta mnga mâo ênoh yuôm anei, kdrêc\ hruê anei sra\ng hưn mthâo du\m gru hmô pla mjing mnga Lili jih thu\n ti [uôn pro\ng Đà lạt, c\ar Lâm Đồng:

      Kno\ng hlăm 3 sao mnga lily mâo pla mjing hluê hdră kl^t a`uê hla\m sang ala\ k^ng, ho\ng ênoh kah knar 100 êbâo prăk/]a\p 5 adhan mnga, kah he\ kơ jih ênoh bi liê, snăn hlăm grăp hruê kăm, go\ sang Nguyễn Danh Long, dôk ti wa\l Vạn Thành, alu\ mrô 5, [uôn pro\ng Đà lạt ]ar Lâm Đồng mâo hrui w^t kah knar prăk mnga truh 16 êklăk prăk. Grăp hruê war mnga lily mơ\ng go\ sang Long mâo ba ]h^ nanao ho\ng du\m anôk ]h^ jua\t leh ti kwar krah, lehana\n du\m ]ar nah Dhu\ng. Kha\dah klei kơ ênoh ênil ăt adôk mâo klei bi mlih, [ia\dah anôk ]h^ hơ^t snăn ăt rơ\ng mâo ba w^t klei tu\ dưn hla\m brua\ knua\.

     Long brei thâo, mnga lily mâo ba w^t prăk lu h^n jing yăn mkăp kơ wưng tết, tơdah lo\ mâo mnga siam lehana\n blang djo\ wưng ]ia\ng mơh s^t sik srăng ]h^ mâo ênoh đ^ dua blư\ lu h^n. {ia\dah le\, tơdah mnga blang amâo mâo lo\ djo\ ti wưng ]ia\ng s^t nik mmông ana\n srăng lu] liê ti mang yơh. Nguyễn Danh Long la]:“Pô amâo mâo pla lar [ar hlăm sa blư\ ôh, [ia\dah pla hluê si hdră kl^t a`uê, jing hlăm sa hruê kăm pla mơ\ng 1 êbâo – 2 êbâo boh bei mjeh, jing hlăm jih thu\n mâo nanao yơh mnga khăt, yo\ hruê mâo khăt mnga sơăi. Bi ênoh eneil ]h^ snăn tui hluê hlăm klei bi mnia mblei, jing mâo ênoh krua\k leh, drei ]ia\ng lo\ đ^ êgao kơ 5 êbâo prăk dleh mơh dưi ]h^. Pô duah anôk kăp blei hơ^t, tơdah amâo mâo ôh klei ana\n ma\ brua\ amâo srăng mâo klei tu\ dưn ôh. Ti anei kâo ba ]h^ hơ^t leh ho\ng du\m ]ar kwar krah, ho\ng Tây Ninh, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Nha Trang… djăp anôk yơh, duah lu anôk kăp blei, 6-7 anôk mtam. Ara\ anei hlăk kăp kơ yan tết, prăk bi liê kơ sa ]a\p mnga jing 60 êbâo rpăk leh, tơdah drei mâo ]h^ 200 êbâo prăk snăn drei mâo mnga 140 êbâo prăk leh sa ]a\p, bi tơdah `u blang hnưm he\ đei, snăn lu] jih , lehana\n tơdah blang hnui đei ăt lui jih mơh”.

      Lily dưi yap jing mta mnga yuôm bhăn, dôk hlăm êpul mnga mâo ênoh, lehana\n ]h^ mâo ba w^t lu prăk. Tuôm mâo leh mơh wưng phung pla mnga lily ti [uôn pro\ng Đà Lạt ba w^t kah knar mơ\ng 2 – 2êklai mkrah/ha. [ia\dah ara\ anei, anôk mkăp mjeh mnga lily ăt blei ba mơ\ng ala ]ar Hà lan, lehana\n mâo klei kuôl ka\ êlâo sa thu\n, lehana\n le\ klei kia\ kriê mjeh mnga lily dưi pioh hlăm hjiê êa\t, snăn mnuih [uôn sang drei jing adôk dleh dlan klei kơ mjeh.

    Tui si Nguyễn Dang Long, brua\ pla, lehana\n dlăng kriê wiê ênăk mnga lily amâo mâo jing dleh ôh, êngao kơ brua\ ksiêm dlăng mjeh bi jăk djăp hnơ\ng ]ua\n kơh, klei kơ yăn pla mjing ăt ksiêm dlăng bi nik mơh ho\ng klei găl mơ\ng grăp kr^ng mdê mdê. Tơdah kjăp leh hlăm du\m klei ana\n,mnga lily srăng đ^ jing jăk, blang mnga djo\ ho\ng hruê pô ]ia\ng:“Tết mka\ 3 mlan êlâo kơ ana\n jing hlăm brô mơ\ng 80 – 84 hruê đu], bi yăn mkăn `u hlơr, wưng tết le\ adiê êa\t, snăn hbei mjeh ăt srăng mdei msăn sui mơh. Klah ]u\n jing mnơ\ng ênưih pla, bi gak ``ua\l bi k’up êyui hlăk mrâo pla, leh `u ]ăt [u\t mnga drei dơ\ng lưk yơh `uăl gang ]ia\ng kơ ana mnga mâo klei kjăp. Bi tơdah ana mnga mâo leh mnơ\ng ngă amâo mâo hdră dưi lo\ mghaih msir ôh. Klei jhat kbia\ hriê mơ\ng boh hbei mjeh, bi tơdah boh hbei mjeh jhat ara\ng ]iu hnô jih. Jing djăp mta kbia\ hriê mơ\ng mjeh hbei sơăi amâo mâo djo\ mơ\ng lăn ôh”.

      Amâo mâo djo\ kno\ng ti Đà Lạt, ara\ anei brua\ pla mnga lily pioh ]h^ mâo pla mjing leh hlăm lu anôk kluôm ala. Hjăn hlăm [uôn pro\ng Đà Lạt ara\ anei mâo hlăm brô 30 êklăk adhan mnga lily hlăm mâo du\m go\ êsei lehana\n phung duh mkr amnia mblei dlăng kriê wiê ênăk pioh ]h^ kơ wưng tết thu\n anei. Tui si klei jua\t mưng mơ\ng lu go\ êsei, êngao kơ brua\ dlăng kriê wiê ênăk bi mâo hnơ\ng jăk, klei yuôm bhăn h^n ăt jing mka t^ng si srăng pla mjing ]ia\ng kơ mnga blang djo\ tr^p ti wưng tết, mâo mse\ snăn kơh brua\ pla mjing mnga yuôm bhăn anei srăng mâo klei tu\ dưn.

        - Ơ mnuih [uôn sang leh ana\n [^ng dôk hmư\! C|ia\ng thâo săng kla\ h^n du\m klei hâo hưn kơ hdra\ mnêc\ pla mjing, phu\n mka\p djuê mjeh năng đa\o knang a\t mse\ mơh du\m brua\ pla mjing si be\ nga\ c\ia\ng kơ mâo ba w^t klei tu\ brua\ duh mkra pro\ng êdi mơ\ng mnga Lili, pô c\ih klei mrâo kơ sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mâo leh klei bi blu\ hra\m ho\ng aduôn Nguyễn Thị Mỹ Hạnh , kỹ sư brua\ lo\ hma, Khua Anôk brua\ lo\ hma [uôn pro\ng Đà Lạt. Kơ klei tu\ mơ\ng brua\ pla mnga Lili hla\m wa\l [uôn pro\ng Đà lạt wưng êgao aduôn Hạnh brei thâo:

      - Aduôn Nguyễn Thị Mỹ Hạnh: Ara\ anei ênha\ anôk pla mnga Lili ti Đà Lat [rư\ hruê [rư\ po\k pro\ng h^n kyua klei tu\ brua\ duh mkra  mơ\ng `u ba w^t pro\ng êdi. Kha\ gơ\ brua\ pla mjing mnga Lili mơ\ng drei lu jing c\o\ng c\o\ng nga\ ma\ pô, c\h^ ma\ pô hla\m ala c\ar ana\n anôk ba c\h^ ka đei h’^t ôh. Tơ hnơ\ng pla lu êgao hnơ\ng đei `u sra\ng hma\i djo\ pro\ng kơ brua\ duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang, tơ hnơ\ng mka\p  ho\ng klei c\ia\ng `u bi mnar sra\ng ba klei tu\ pro\ng êdi.

      - Dah sna\n, hla\mklei pla mjing mnga Lili sna\n mnuih [uôn sang drei c\ia\ng bi mđing kơ ya klei yuôm bha\n êdi?

         . Aduôn Nguyễn Thị Mỹ Hạnh: Pla mnga Lili jiang klei mđing kơ yan jing yuôm bha\n êdi. Tơ mâo ya klei hma\i djo\ `u sra\ng nga\ klei truh pro\ng kơ brua\ duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang pla mjing. Klei c\ia\ng mđing tal 2 hla\m pla mnga Lili jing klei kơ hdra\ mnêc\ c\ia\ng ba pla bi êlam. Kyua pla êlam sna\n kơh mnga Lili dưi bi mjing 3 tal agha. Ana\n hla\m klei blei mjeh, mâo đa mnuih [uôn sang lac\ mjeh ana\n amâo ja\k, mjeh ana\n amâo djo\ hnơ\ng jing amâo djo\ ôh, [ia\ kyua mơ\ng mnuih [uôn sang drei pla mnga Lili ka thâo kla\ ôh kơ hdra\ pla. Tal 3 jing klei dưm hbâo kơ mnga Lili, hbâo yua kơ mnga Lili gơ\ [ia\ đuic\ mka\ ho\ng du\m mta mnga mka\n, tơ drei ba dưm hbâo lu đei sra\ng nga\ hma\i djo\ kơ klei c\a\t đ^ jing mnga Lili.

      - Ti kr^ng wa\l Dap Kngư anei ho\ng hnơ\ng adiê mơ\ng 18 – 25 sna\n djo\ guôp mơ\ he\ pioh ba pla mnga Lili amâo dah h’a\i?

         . Aduôn Nguyễn Thị Mỹ Hạnh: Pla mnga Lili gơ\ êlưih mơh, mse\ si ti Lâm Đồng anei mơ\ng kr^ng Đơn Dương, Đức TRọng đ^ kơ dlông dưi s’a\i ba pla mnga Lili. Kyua mnga Lili mâo hnơ\ng bi kpleh plah wah du\m kr^ng amâo đei pro\ng ôh ana\n ti Dap Kngư anei mnga Lili a\t dưi mơh ba pla hla\m puih mnga, kâo lac\ kno\ng yan puih mnga đuic\.

      - Dah sna\n si nga\ brua\ blei djuê mjeh mse\ mơh anôk c\h^ ara\ anei?

         . Aduôn Nguyễn Thị Mỹ Hạnh: Djuê mjeh ara\ anei bi blei ba mơ\ng Hà Lan, jih mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma ti Đà Lạt bi blei mjeh mnga mơ\ng Hà Lan s’a\i. {ia\ s^t c\ia\ng blei ba djuê mjeh pô bi hưn lac\ he\ êlâo mâo 1 thu\n. Ara\ anei mâo lu sna\n anôk knơ\ng brua\ nga\ brua\ blei ba  w^t leh ana\n mka\p c\h^ kơ mnuih [uôn sang mse\ si Knơ\ng brua\ Trung Phượng, Rừng Hoa…. A|t mâo lu mơh anôk brua\, go\ êsei mnuih [uôn sang ba pla hla\m jih thu\nkyu di `u mâo anôk ba c\h^  mơ\ng Dưr hlo\ng kơ Dhu\ng ana\n graưp mlan di`u ba pla nnao đrông c\ia\ng mâo mnga ba c\h^ kơ sdang c\ơ mnia. Tơ drei mâo mmông dôk bi trông he\ kơ brua\ mko\ mjing sa êpul hgu\m, bi trông hla\m brua\ pla mjing sra\ng ja\k h^n hla\m klei mđ^ kyar brua\ pla mjing mnga Lili.

      - Kha\ gơ\ ba klei tu\ pro\ng, [ia\ klei sra\ng truh hla\m brua\ pla mjing mnga Lili a\t pro\ng mơh hna\n yơ\?

          . Aduôn Nguyền THị Mỹ Hạnh: Klei truh mơ\ng mnga Lili tal 1 jing kơ anôk ba c\h^. Tal 2 jing tơ drei duah mjeh si [uh si mâo hla\m sang c\ơ mnia đa ta\p năng djo\ mjeh amâo ja\k ôh, tơ drei amâo mâo blei ba mjeh mơ\ng ala c\ar Hà lan. Klei hu\i truh mao tal 3 mơ\ng mnga Lili jing drei c\ia\ng bi t^ng dla\ng he\ bi kla\ n^k s^t ba pla mnga Lili.

       Lac\ ja\k kơ ih lu ho\!

        Y-Khem; H'Nga mblang, ra\k dla\ng.