Hlăm du\m thu\n giăm anei, brua\ rông bip mâo klei đ^ kyar pral kyua klei mnuih mâo klei ]ia\ng blei yua [rư\ hruê [rư\ lu. Mb^t ho\ng ana\n brua\ rông bip, prăk duh bi liê amâo mâo lu ôh, mkra war êning ba yua du\m mnơ\ng mâo leh, amâodah mnơ\ng êlưih blei. Lehana\n dưi dưn yua jih mnơ\ng [ơ\ng ]o\ng mâo leh, hnê] yua mnuih dôk mang hla\m kr^ng [uôn sang. Kyuana\n, mâo du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ti alu\ Êa Tam, [uôn pro\ng Buôn Ama Thuôt, ]ar Daklak mkra leh anôk rông bip truh kơ du\m êbâo drei pioh ma\ kđeh lehana\n ma\ boh, mâo ba w^t leh klei tu\ dưn pro\ng, mguôp hlăm klei mđ^ kyar klei hd^p mda hlăm alu\ wa\l:

 

      Jing sa c\ô anak mơ\ng [uôn sang mdiê Thái Bình hriê dôk kơ [uôn pro\ng {uônmathuôt, c\ar Dak Lak duh [ơ\ng, Nguyễn Công Ký bi kpư\ mgei duah [ơ\ng rông ba anak aneh. Leh mâo sa wưng duah [ơ\ng, `u bi m^n pô c\ia\ng nga\ ya brua\ c\ia\ng bi h’^t klei hd^p mda sui thu\n kơ go\ sang. ~u duah mđing thâo ti kwar Dưr adih, brua\ duh mkra dlen dlan [ia\ mnuih [uôn sang rông bip a\t mâo pra\k hrui w^t h’^t. Ana\n `u mphu\n kơ brua\ nga\ mkra war rông bip. Hluê si Ký, rông bip mse\ ho\ng rông anak điêt ana\n, jing pô bi thâo klei bhia\n hd^p a\t mse\ mơh hdra\ mgang klei rua\ kơ bip sna\n kơh mâo ba w^t klei tu\ pro\ng:“Mơ\ng mrrâo mâo sa hruê sna\n pô blei êa drao mgang klei rua\ hdrak ba w^t k’up kơ `u. Leh mâo 3 – 5 hruê sna\n pô brei `u mna\m êa drao bi mdjiê kman. Leh kơ ana\n pô rông si aguah tlam truh kơ mlan 4 sna\n pô brei `u [ơ\ng amlơ\k mơ\ng bip mboh”.

     {uh lu go\ sang hla\m êpul rông bip mâo ba w^t klei tu\ pro\ng, go\ sang Nguyễn Viết Thụy a\t hria\m kơ hdra\ mnêc\ rông c\ia\ng w^t rông. Hluê ana\n, mơ\ng gưl rông tal êlâo mtam `u ba yua hdra\ rông bip hluê djo\ hdra\ ktrâo kc\e\ leh ana\n [uh mâo klei tu\ êdi. ~u lac\:“ Kyua anei jing phu\n tal êlâo kâo rông ana\n kâo duah êmuh hria\m mơ\ng [^ng ga\p kơ hdra\ mnêc\ rông kriê dla\ng. Hluê si klei bhia\n gơ\ rông bip sna\n ara\ng bi tlo\ waccin mgang klei rua\ tian, [ia\ ho\ng ênoh rông kno\ng 150 drei sna\n amâo dưi thâo tlo\ mgang ôh. Kyua gra\p giêt êa drao waccin mâo 500 hnơ\ng tlo\, bi pô mâo kno\ng 150 drei đuic\ ana\n amâo dưi thâo tlo\ mgang ôh. {ia\ kyua rông phu\n tal êlâo ana\n gơ\ ka\n duah mâo klei rua\ lei. Hnơ\ng đ^ pro\ng mơ\ng bip dja\l pral, 1 mlan 20 hruê đ^ mâo leh mơ\ng 1kg8 – 2kg hla\m sa drei. Tơ đ^ pro\ng nnao ho\ng hnơ\ng anei sna\n kno\ng hla\m 2 mlan dưi yưh ba c\h^, t^ng mdu\m gra\p drei mâo hla\m brô 2kg2. Bi mnơ\ng [ơ\ng kơ bip hluê si t^ng 100 drei luc\ liê 20 kdhô bi knar ho\ng 500kg”.

    Đỗ Công Đường, khua êpul 5, Phường Êa Tam, [uôn pro\ng {uônmathuôt brei thâo: Kno\ng hla\m 2 thu\n êgao, brua\ mđ^ kyar brua\ rông mnơ\ng mse\ si rông mnu\, rông bip jing leh hdra\ brua\ ti alu\ wa\l. Klei năng lac\ jing du\m phung rông ti alu\ wa\l amâo djo\ kno\ng bi đru kơ hdra\ mnêc\ rông kriê dla\ng, mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ đuic\ ôh, [ia\ lo\ bi đru kơ djuê mjeh, pra\k. Êngao kơ ana\n, bi hrô kơ brua\ êlâo adih digơ\ bi liê pra\k blei mnơ\ng [ơ\ng rông mnơ\ng mơ\ng du\m anôk c\h^, sang ma\i ho\ng ênoh đ^, sna\n ara\ anei mnuih [uôn sang thâo blei ma\i mo\k, blei ba mnơ\ng pioh yua mkra mjing w^t mkra mjing ma\ pô mnơ\ng [ơ\ng kơ mnơ\ng rông, ana\n gơ\ dưi bi mhro\ pra\k blei êjai leh ana\n rơ\ng doh ja\k mơh, mơ\ng ana\n lo\ mđ^ hnơ\ng pra\k mnga mâo ba w^t hla\m klei rông mnơ\ng. Công Đường lac\:“ Êpul 7 Phường Êa Tam mơ\ng thu\n dih truh kơ ara\ anei a\t mâo duah êmuh hria\m lehhdra\ mnêc\ rông kriê dla\ng mnu\ da mse\ si: mnu\, bip ara\ anei đ^ kyar pro\ng leh. Hdra\ kơ mgi dih brua\ rông mnu\ bip sra\ng đ^ kyar. Sa go\ sang mâo hdra\ mkra mjing mnơ\ng [ơ\ng kơ mnơ\ng rông ti anei mtam mse\ si: blei ma\i mo\k, amlơ\k, braih, djam mtam leh ana\n ako\ akan mơ\ng du\m anôk mka\n ba w^t mkra mjing ti anei c\ia\ng rông bip. Phu\n mnơ\ng [ơ\ng êlâo adih rông sa drei bip hla\m 3 mlan kno\ng mao mnga mơ\ng 10 – 11 êbâo pra\k jing đ^ leh êdi yơh ana\n, [ia\ ara\ anei c\o\ng mkra mjing ma\ pô mnơ\ng [ơ\ng sna\n rông bip ara\ anei ba c\h^ mâo mnga mơ\ng 20 – 25 êbao pra\k, đ^ 2 bliư\ mka\ ho\ng thu\n 1013 kơ êlâo.

 

     C|ia\ng rông bip mâo klei tu\ dưn, rông bi djo\ hdră jing brua\ yuôm bhăn. Ti gu\ anei, hmei ktrâo ata\t du\m hdră dlăng kriê wiê ênăk êpul bip ]ia\ng mâo klei tu\ dưn:

 

    Tal êlâo, rông bip kđeh:

       Êlâo kơ blei êđai bip ba w^t rông, brei bi mdoh he\ war rông bi jăk, mkhư\ mdjiê kman ho\ng êa drao Vikon, Lindrew…

       Kniêm mnơ\ng [ơ\ng lehana\n kniêm êa bi tram hla\m êa drao Virkon ho\ng hnơ\ng 1:100 hlăm brô 30 mn^t pioh mdjiê kman.

       Krih êa drao mdjiê kman hlăm war lui thu krô êlâo, sai djah kam, amâodah djah kyâo ua\ ho\ng boh kpal 10cm, war rông bi mnga] ta], amâo mâo ang^n thut, dưi bi h’uh mđao.

 

     Hnơ\ng h’uh bi mđao bip:

       Bi k’up êđai bip ho\ng hnơ\ng h’uh mơ\ng 30 – 32 độ C, jăk h^n mâo mnơ\ng mka\ hnơ\ng h’uh hlăm pông bi k’up ]ia\ng ktuê dlăng hnơ\ng h’uh, mjing pông krư\ êđai bip ho\ng kđuh, amâodah păng ho\ng klu\ng amlơ\k.

 

     Boh mnga] pui kmla\:

       Mơ\ng hruê kăm tal êlâo truh kơ hruê kăm tal dua brei mdang ho\ng ăngpul pui jih hruê mlam, leh kơ năn dơ\ng bi hro\ [rư\ [rư\ mơ\ng 18h truh 24h, klei mnga] kơ bip hlăm wưng anei jing 5W/m2 êjai mlam, bi yang hruê yua klei mnga] yang hruê.

 

     Kniêm êa mna\m:

       Yua kniêm mkra ho\ng ksu êa ]o\ng kbia\ hjăn, êa pioh brei bip mnăm mkhư\ he\ kman ho\ng êa drao Aquasept 1 asa\r kơ 150 lit êa.

 

    Tal dua, rông bip pioh ma\ boh:

       Snăn klei ruah mjeh jing brua\ yuôm bhăn snăk, diih blei mjeh mơ\ng du\m anôk mâo leh k’hưm. Êjai blei mjeh, bi ksiêm dlăng hlăm du\m mta mse\ si: Hnơ\ng hd^p ktang, êđai bip amâo mâo anôk jhat ôh.

 

      Mnơ\ng [ơ\ng:

         Hlăm anôk ]h^ mnia mnơ\ng [ơ\ng kơ mnơ\ng rông mâo lu snăk mnơ\ng [ơ\ng pioh kơ bip mboh, kyuana\n ruah mnơ\ng [ơ\ng mâo leh klei hing ang jăk, mâo kdrăp mkra mjing jăk mse\ si Cagin, Hidro…

 

     Hnơ\ng rông knô lehana\n ana:

       Hnơ\ng rông knô lehana\n ana pioh kơ bip mboh, lehana\n dưi rông bi ktlah bip knô lehana\n bip ana. Bi mnơ\ng [ơ\ng ]iêm bip knô kreh lu h^n mơ\ng 15 – 20% mka\ ho\ng bip ana. Truh hruê kăm tal 21 krư\ phưi mb^t hluê ho\ng ênoh snei sa drei bip knô 6 drei bip ana.

      Ksiêm dlăng jê` jê` êpul bip ]ia\ng djăl thâo [uh ya mta klei amâo mâo jăk, lehana\n nao hưn ho\ng phung nai aê êa drao mdrao mgu\n mnơ\ng rông mghaih msir bi pral.

 

     Mkăp êa:

      Tơdah rông krư\ snăn bi mâo anôk bip luê, kyuana\n mlih jê` jê` êa doh kơ bip mnei. Bi rông phưi tha, ba ata\t hlăm du\m anôk mâo êa doh. Hla\m yăn bhang hlơr đăm brei ôh bip mnăm êa hlăm du\m anôk mâo êa hlơr.

 

     Hrui du` boh:

       Hrui du` boh bip mơ\ng 6 - 7 h aguah, yua ê’i ara\ng mkra leh thơ\ng kơ brua\ pioh dưm boh bip, ]ia\ng đăm m]ah. Bi tơdah boh bip mboh hro\ mka\ ho\ng hruê êlâo hlăm brô 10% snăn bi tui duah ya ngă, bi nao iêu phung nai aê êa drao đru brei.

 

     Klei mnga]:

       Mkăp djăp klei mnga] kơ war bip, răng brei ôh bip kdjăt amâodah hu^ kơ ya mta mnơ\ng bi ru\ng, đăm mâo ênai nga`, ]ia\ng mđ^ hnơ\ng bip mboh.

 

    Hdră răng mgang klei rua\ tưp ho\ng vaccin:

       Leh w^t blei êđai mjeh bip, m]iêm mtam vaccin răng mgang klei rua\ tian eh jing êa drao Aviatrin, Tetramycin 500, lehana\n yua kháng sinh mkhư\ kman kơ bip. Lehana\n tlo\ nanao răng mgang klei rua\ tian o# eh kơ bip 1 thu\n 2 blư\. Tơdah bip mâo klei rua\ ka thâo t^ng knăl, ka thâo kla\ phu\n agha, snăn pral nao hưn ho\ng phung nai êa drao mdrao mnơ\ng rông.

            Y-Khem, H’Nga mblang leh anăn răk dlăng.