VOV4.Êđê - Hla\m kdrêc\ “ Ana êa drao ho\ng klei hd^p hruê ka\m êlâo, kỹ sư Vũ Văn Tùng, pô thơ\ng kơ hdra\ mnêc\ nga\ brua\ mơ\ng Knơ\ng brua\ Solavina Daklak ktrâo lac\ leh kơ mnuih [uôn sang leh ana\n [^ng ga\p drei du\m hdra\ pla k`^t triêl. Hla\m kdrêc\ hruê anei, kỹ sư Tùng lo\ dơ\ng ktrâo kc\e\ kơ mnuih [uôn sang drei du\m brua\ djo\ tuôm kơ mbo\ mnơ\ng tu\ ja\k, mgang mdjiê klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng nga\ a\t mse\ mơh brua\ hrui êmiêt, kriê pioh k`^t triêl.

-Ơ kỹ sư Vũ Văn Tùng, leh du\m brua\ ruah lăn, ruah mjeh, pla mjing snăn hlăm klei dlăng kriê si srăng mđing ]ia\ng mbo\ hbâo kơ mnơ\ng pla, snăn si ih mâo klei ]ia\ng mta\ kơ mnuih [uôn sang hlăm brua\ pruê hbâo?

Kỹ sư Vũ Văn Tùng: Brei drei mđing hlăm brua\ dlăng kriê k`^t triêl. Tui hluê ho\ng lăn ala, yan adiê lehana\n hdră dlăng kriê mdê mdê, tơdah [uh ana k`^t amâo mâo jăk jing ôh drei lo\ pruê du\m mta hbâo bru\ vi sinh bi lu\k ho\ng hbâo đạm ]ia\ng kơ k`^t đ^ jing. Tơdah ana k`^t đ^ jing leh snăn amâo mâo guôn lo\ pruê hbâo ôh, kyua tơ lo\ pruê hla srăng đ^ jing, mmông ana\n găl ênưih kơ klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă. Boh nik ho\ng yan hjan ti Lăn Dap kngư, leh grăp blư\ gưl hjan hla kreh t^, ăt jing anôk găl kơ klei hlua\t [ơ\ng ngă mơh, mgi dih srăng hmăi amâo mâo jăk ôh ho\ng k[iêng k`^t.

-Sna\n êjai hla\m klei dla\ng kriê wiê êna\k hla k`^t đ^ jing jăk snăn dưi mư\ drei khăt he\ đa đa?

Kỹ sư Vũ Văn Tùng: Hla đ^ jing đei ăt dưi mơh drei khăt, drei hro\ng khăt đơ hla k`^ hla khua, [ia\dah brua\ anei srăng lu] liê hruê ai ngă brua\, tơdah bi t^ng jing ăt lu] liê mơh mka\ ho\ng ênoh bi liê mơ\ng mnuih pla mjing.

-Ơ dah snăn, êngao kơ brua\ pruê hbâo, bi brua\ dlăng kriê klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă ho\ng k`^t triêl si srăng nga\, lehana\n ya mta klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă ho\ng ana k`^t?

Kỹ sư Vũ Văn Tùng: K`^t jing ana mnơ\ng ]a\t jing mơ\ng dliê jing djo\ guôp leh ho\ng lăn ala yan adiê, kno\ng tơdah tuôm ho\ng klei dram êa, jing srăng hmăi amâo mâo jăk ho\ng k[iêng k`^t, bi ho\ng djăp mta lăn k`^t hd^p jăk sơăi. Kơ klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă hlăm kr^ng Lăn dap Kngư anei mâo đa đa mnơ\ng kreh ngă hlăk wưng mrâo pla, êjai k[iêng k`^t dơ\ng ]a\t tuôm ho\ng ksê, lir, adru\n [ơ\ng. Hlăm klei anei, ]ia\ng bi hro\ klei mnơ\ng ngă snăn drei pruê ]u\r, lehana\n krih êa hbâo vi sinh ăt đru mdul mơh. Êjai hlăm klei ana k`^t đ^ jing ana k`^t a\t kreh tuôm mơh ho\ng klei mnơ\ng ngă mse\ si mmao jhat gam, hlua\t [ơ\ng ana, ana\n yơh jing jih jang brua\ brei drei lo\ mđing êjai dlăng kriê wiê ênăk ana k`^t, lehana\n pral mâo hdră mghaih msir.

-Ơ kỹ sư,du\m boh sui drei srăng dưi ru\, êjai drei ru\ ya brua\ brei drei mđing ]ia\ng kơ dưi mâo k`^t siam?

Kỹ sư Vũ VănTùng:  K`^t leh pla mơ\ng 9 – 12 mlan drei dưi yơh ru\. Yan ru\ k`^t ti Lăn Dap Kngư djo\ hlăm mlan 1 – 3. Êlâo kơ ru\ drei ksiêm dlăng he\ êlâo si ngă k[iêng k`^t djăp ênoh ]ua\n siam jăk leh he\ ho\ng hdră drei kuai dlăng mâo sa dua k[iêng, lehana\n drei đăk k`^t dlăng [uh mâo êa k`^ hrah snăn mmông ana\n jing djăp ênoh ]ua\n k`^t man ru\ leh. }ia\ng kơ êjai ru\ k`^t mâo klei doh siam, ma\ brua\ găl ênưih, snăn êlâo h^n jing jik hwai he\ bi doh rơ\k. Khăt he\ ana k`^t joh êbuh, djah hla ana k`^t ana\n k[^n hlăm sa anôk pioh mđam ngă hbâo vi sinh pioh lo\ pruê kơ mnơ\ng pla hla\m yan êdei. Êjai ru\ dưi yua êdei kai tlưng ho\ng wa\ng kai, amâodah klei tlưh ho\ng wa\ng, ho\ng pel amâodah mâo kdrăp thơ\ng kơ brua\ ru\ k`^t, tui hluê ho\ng klei thâo mâo pô pioh kơ brua\ ru\ k`^t. }ia\ng kơ k`^t siam, lehana\n kriê pioh hnơ\ng curcumin hlăm k`^t jăk snăn drei hdơr đăm bi joh, lehana\n đăm bi brăm m]ah ôh k`^t. Tal dua leh, leh ru\ k`^t tui hluê ho\ng klei găl mdê mdê drei srăng mkăm hlăm hma, amâodah du\ ba kơ sang mkra mjing. Tơdah amâo mâo klei găl ôh snăn amâo mâo dưi lui sui truh kơ 3 hruê ôh, drei bi du\ ba mtam kơ sang mkra mjing, ]ia\ng rơ\ng dưi kriê pioh hnơ\ng curcumin hla\m k`^t.

-Snăn leh ru\ brua\ răng kriê ăt jing yuôm bhăn. Akâo kơ kỹ sư k]e\ brei kơ mnuih pla mjing hlăm brua\ anei?

Kỹ sư Vũ Văn Tùng: Kơ hnơ\ng h’ăp, hlăm brua\ kriê pioh k`^t snăn leh mkra mjing tal êlâo, tui hluê ho\ng klei dưi mdê mdê drei [hu bi mthu, amâodah khăt ]ia\ po\k êpih ba [hu, [ia\dah hnơ\ng jăk k`^t krô êlâo kơ răng kriê amâo mâo dưi kgu\ h^n mơ\ng 11 – 12% lehana\n tui hluê ho\ng klei ]ia\ng mơ\ng phung blei, lehana\n wưng dôk răng kriê drei duah hdră đu\ng hruh nilon, lehana\n dưm hlăm kdô thơ\ng kơ brua\ kriê pioh k`^t.

-Snăn he\, la] jăk kơ kỹ sư Vũ Văn Tùng!

Mnuih [uôn sang leh ana\n [^ng ga\p ]ia\ng mđing hmư\ klei ]ih kơ hdra\ pla mjing, alum ktuê hmư\ hluê êlan link ti gu\ anei:

http://vov4.vov.vn/Ede/chuyen-muc/hdra-pla-mjing-kt-triel-k-c154-155986.aspx