VOV4.Êđê - Ako\ yan hjan jing wưng yuôm bha\n êdi kơ brua\ kriê dla\ng đang tiêu, đru kơ ana tiêu đ^ jing ja\k leh ana\n mâo hnơ\ng boh mnga đ^, dôk kriê klei h’^t mơ\ng đang tiêu. Thạc sĩ Mai Minh Tuấn, Khua Adu\ brua\ hdra\ mnêc\, Anôk brua\ mtru\t mjhar nga\ lo\ hma c\ar Gia Lai ktrâo lac\ kơ du\m klei c\ia\ng bi mđing s^t kriê dla\ng đang tiêu hla\m ako\ yan hjan.

       -Ơ Thạc sĩ Mai Minh Tuấn brua\ dlăng kriê ana tiêu hlăm yăn hjăn, ya jing klei yuôm bhăn ho\ng đang war?

          . Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Ho\ng ana tiêu hdră brei drei mđing hlăm yăn hjăn anei jing. Tal êlâo, ana tiêu amâo mâo dưi tu\ ôh ho\ng klei dram êa, kyuana\n hlăm war tiêu brei drei mâo nanao brua\ ngă đăm lui war tiêu drei le\ hlăm klei dram êa ôh. Kyuadah agha tiêu amâo mâo dưi hd^p ôh tơ dram he\ ho\ng êa mơ\ng 12h – 24h. Kyuana\n hdră tal êlâo brei drei ngă ana\n jing duah hdră mđue# êa kơ war tiêu hlăm yăn hjan. Tal dua, yăn hjan ăt jing yăn k]ưm bluh đ^ klei mnơ\ng ngă djiê pral, mơ\ng mmao jhat phitopthora pô ngă, lehana\n ăt jing wưng kman hlăm lăn đ^ lê] mơh ba klei jhat kơ agha tiêu. Mơ\ng ako\ yăn hjan mtam snăn brei drei mâo hdră mkhư\ gang mnơ\ng anei ngă, êlâo kơ drei mâo đơ hdră mkăp hbâo pruê kơ ana tiêu.

       - Djo\ leh, si hnơ\ng ]ia\ng hbâo pruê kơ ana tiêu hlăm ako\ yăn hjăn Ơ Thạc sĩ Mai Minh Tuấn?

 . Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Ho\ng ana tiêu hlăm sa thu\n ]ia\ng kơ hbâo pruê hlăm brô 350kg đạm kdlik, drei dưi mbha nga\ 5 blư\ pruê. Leh wưng hrui pe\ boh, lehana\n êlâo kơ bi mnga drei pruê ho\ng hnơ\ng đạm, lân, kali snei: 2-1-1. Leh dơ\ng mơ\ng ana\n, mu\t hlăm yăn hjan, adiê leh đuôm boh, snăn drei mkăp hbâo kơ ana tiêu ho\ng hnơ\ng snei: jing 2,5 – 1 – 2 amâodah 3 – 1 – 2. Êngao ana\n ]ia\ng mđ^ ai ktang kơ ana tiêu kdơ\ng ho\ng mnơ\ng ngă, lehana\n bi hro\ mơh klei lu adiê, snăn drei lo\ yua hbâo sinh học mâo lu asid amin. Kyuadah asid amin đru mđ^ ai ktang kơ ana tiêu jăk h^n, lehana\n ăt jing hdră đru mkhư\ klei luh adiê boh. Lu boh kyua k[ah hbâo snăn drei dưi lo\ mbo\ ho\ng hdră krih đơ mta hbâo sinh học jing êa hbâo ăt srăng mkăp djăp mơh mnơ\ng tu\ jăk tu\ dưn kơ ana tiêu.

       - Mnuih pla mjing mđing êdi kơ brua\ răng mgang klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă, hlăm năn năng mđing êdi jing kơ klei mnơ\ng ngă djiê pral, lehana\n kman mâo hlăm lăn ngă kơ agha, mse\ ho\ng klei thạc sĩ yăl dliê leh. Snăn lo\ mâo mơ\ hdră mkăn đa ]ia\ng răng mgang du\m mta mnơ\ng ngă ana\n ho\ng klei tu\ dưn h^n?

 . Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Mnơ\ng ngă djiê pral lehana\n kman ngă hlăm lăn di`u đ^ lê] pral snăk hlăm yăn hjan. Kyuana\n mơ\ng ako\ yăn hjan mtam drei b ba yua djăp hdră sinh học amâodah hoá học ]ia\ng răng mgang. Ho\ng brua\ ba yua êa drao hoá học drei kno\ng ba yua pioh krih ]ia\ng răng mgang du\m mta klei mnơ\ng ngă djiê pral mse\ si Ridomil Gold amâodah Metaxyn, amâodah Tervigo, amâodah Mocap. Bi yua nanao kơ êdei ana\p jing drei ba yua hdră sinh học, mse\ si mđ6 h^n brua\ yua êa hbâo sinh học, lehana\n du\m mta kpei, lehana\n mâo jăk tricoderma. Kyuadah du\m mta mmao Tricoderma `u đru bi kdơ\ng ho\ng mmao jhat Phytothora, mmao jhat Phusarium, lehana\n ăt dưi kdơ\ng ho\ng kman mâo hla\m lăn ngă jhat kơ agha. Êngao ana\n ]ia\ng mđ^ ai ktang kơ ana tiêu drei pruê hbâo mta hbâo mâo lu calsi lehana\n silic lu. Kyuadah calci srăng bi kjăp kl^t tế bào, ngă kơ đơ kl^t tế bào ana\n kpal h^n, mkhư\ klei mnơ\ng ngă `u\ kma. Êngao kơ klei mnơ\ng ngă djiê pral, djiê êmưt, lo\ mâo đơ mta mnơ\ng ngă mkăn mse\ si mmao [hơ\k hrah hla\m hla, amâodah mmao hdăng bi kơ^t. Ho\ng du\m mta mnơ\ng anei ngă, hmei mâo klei mta\ kơ diih kno\ng ba yua đơ mta êa drao aguah tlam đu] mse\ si Tilt amâodah Anvil, amâodah Champion ăt dưi mkhư\ jih.

-La] jăk kơ Thạc sĩ Mai Minh Tuấn!

                                  H’Nga Êban, Y-Khem Niê pô mblang, răk dlăng.