C|ia\ng kơ mâo sa yan tiêu mboh lu ja\k siam sna\n brua\ si be\ nga\ c\ia\ng tiêu đuôm adiê boh lu, mb^t ana\n dưi kriê adiê boh amâo mâo êluh ôh jing klei yuôm bha\n êdi. Hla\m kdrêc\ anei hruê anei, hmei alum kơ mnuih [uôn sang leh ana\n [^ng ga\p drei lo\ hmư\ Thạc sĩ Mai Minh Tuấn, Khua Adu\ brua\ Hdra\ mnêc\ nga\ brua\, Anôk mtru\t mjhar brua\ nga\ lo\ hma c\ar Gia Lai ktrâo lac\ kơ hdra\ kriê dla\ng đru bi đuôm adiê boh mb^t ana\n bi mgang kdơ\ng ho\ng klei êluh adiê tiêu.

      -Akâo kơ Thạc sĩ brei thâo, êlâo lehana\n hlăm wưng đuôm adiê, ya mta klei khăng hmăi amâo mâo jăk kơ hnơ\ng đuôm adiê hlăm ana tiêu?

. Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Ho\ng ana tiêu, mdrăm ho\ng klei pluh knăt k[iêng mrâo jing mđr^ng ho\ng klei bi k[u\t mnga mơh, kyuana\n leh hrui pe\ boh, drei bi mdoh he\ war tiêu, khăt mkra adhan, brei đang tui dôk hlăm klei thu krô mơ\ng 25 – 30 hruê, ]ia\ng kơ ana tiêu bi kbu\m k[u\t mnga, lehana\n ana\p dơ\ng ]uh blang mnga. Leh kơ năn, drei mguôp ho\ng brua\ pruê hbâo, lehana\n krih êa. Wưng anei, jing klei tu\ dưn kơ brua\ bi mnga lehana\n đuôm adiê. Mnga srăng bi mnga srăng jing mnga tu\ dưn snăn kơh srăng đuôm adiê, drei lo\ pia jing mnga ana. Klei mjing k[u\t mnga ho\ng êa dhul, kyua ana\n hlăm wưng bi kbu\m k[u\t mnga, mđ^ ênoh mnga ]uh blang jing mnga ana, snăn drei lo\ ba yua du\m mta hbâo vi sinh mâo amino acid mta đru mtru\t klei ]uh blang mnga, ngă kơ mkru\ mnga dlông h^n snăn srăng mâo lu h^n mơh boh tiêu.

-Snăn ]ia\ng kơ hnơ\ng đuôm adiê lu, lehana\n ]ia\ng dưi krơ\ng mơh boh mda amâo mâo luh ôh, si srăng dlăng kriê ana tiêu Ơ Thạc sĩ?

  . Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Drei amâo mâo krih hlăm ana tiêu mtam ôh, [ia\dah drei srăng ba yua du\m hdră krih bi dhul mjing hnơ\ng h’ăp hlăm war, boh nik ho\ng đang tiêu pla hjăn lia\ lia gơ\ng tiêu betong sơăi, snăn mâo đa đa anôk mkra pra dlông ti krah mbuôn ]ia\ng đru kơ mnga tiêu bi kbu\m mnga jăk h^n. Bi ana tiêu pla hlăm gơ\ng hd^p ăt drei mjing kơ war tiêu bi mâo hnơ\ng h’ăp jăk bi êđăp kơ war tiêu. Kno\ng drei lo\ khăt hre\ adhan gang hlăm brô 70%.

Leh ana tiêu bi mnga, đuôm adiê ênu\m leh, snăn ăt mse\ ho\ng mnơ\ng pla mkăn mơh, jing ăt mâo klei luh adiê tui si klei bhiăn. Snăn ]ia\ng bi hro\ klei luh adiê tui si klei bhiăn, drei lo\ ba yua sa blư\ hbâo sinh học. Mta k`ăm jing du\m mta mnơ\ng mơ\ng hbâo đru bi kna hnơ\ng đ^ jing, lo\ mđ^ ai ktang kơ ana tiêu, snăn srăng đru mdul mơh klei luh adiê. Sa mta dơ\ng jing ana tiêu ]ia\ng lu snăk calsi, snăn drei mđing ba yua hbâo mâo mta calsi lu ênưih lik mơh.

-Akâo kơ Thạc sĩ brei thâo, ara\ anei ya mta hbâo pruê mâo ]ia\ng dưi đru kơ ana tiêu đuôm adiê jăk lehana\n dưi krơ\ng kơ boh tiêu?

  . Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Leh drei mjing sa wưng thu krô, krih êa lehana\n pruê hbâo, mmông anei mnơ\ng pla ]ia\ng lu snăk đạm pioh bluh đ^ k[iêng mrâo, lehana\n k[u\t kbu\m knuh mnga, drei ăt yua mơh du\m mta hbâo hoá học. Tô hmô drei yua hbâo NPK, snăn drei ma\ hbâo mâo hnơ\ng đạm – lân – kali jing 2 – 1 – 1. Leh đuôm adiê ênu\m, snăn mmông anei, hnơ\ng kali ]ia\ng lu h^n, lehana\n drei ba yua mta hbâo NPK 2 – 1 – 2. amâodah 2 – 1 – 3. lehana\n dưi mơh drei blei du\m mta hbâo thơ\ng kơ ana tiêu. Ara\ anei, ăt mâo leh mơh du\m mta hbâo leh mkra mjing jing hbâo sinh học đru bi dlông kmru\ mnga, jing mta hmăi djo\ kơ boh mnga, kơ hnơ\ng tiêu srăng mâo mgi dih.

-Akâo kơ Thạc sĩ brei thâo, si klei bhiăn pruê hbâo kơ ana tiêu, k`ăm ]ia\ng đuôm adiê, lehana\n kăn jăk luh adiê rei?

  . Thạc sĩ Mai Minh Tuấn: Ana tiêu ]ia\ng hlăm brô 350kg đạm, 120kg lân lehana\n 300 kg kali hlăm sa thu\n. Brei diih mbha pruê hlăm 5 blư\ srăng jăk h^n. Mâo 2 blư\ drei pruê hluê hnơ\ng snei 2 – 1 – 1 lehana\n 3 blư\ pruê ho\ng hnơ\ng 2 – 1 – 2 amâodah 2 – 1 – 3. Ako\ yăn hjan, êlâo kơ ]uh blang mnga, lehana\n hlăm wưng ]uh blang mnga, snăn drei yua hdră pruê ho\ng hnơ\ng snei 2 – 1 -1. Ako\, krah lehana\n knhal jih yăn hjan, drei pruê hluê ho\ng hnơ\ng 2 – 1 – 2, amâodah 2 – 1 – 3.

Brei diih mđing tơdah ba yua du\m mta hbâo vi sinh mâo mta acid amin ]ia\ng bi ksua\ kmru\ mnga, snăn kno\ng krih êjai mnga hlăk hlê ]uh blang. Leh rue# kmru\ mnga kbia\, knuh mnga dơ\ng blang drei amâo lo\ dưi krih ôh êa hbâo mâo acid amin.

- La] jăk kơ Thạc sĩ !

                                           Y-Khem Niê, H’Nga Êban pô mblang, răk dlăng.