VOV4. Êđê - Akâo kơ Tiến sĩ Tôn Nữ Tuấn Nam, mblang brei si klei hlua\ [ơ\ng mnơ\ng ngă, lehana\n si hdra\ răng mgang kơ kphê hlăm wưng bi mnga, bi adiê, lehana\n ăt jing hlăm wưng yăn bhang không mơh?

Hlăm yăn bhang không mâo du\m mta klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă brei mâo klei mđing. Tal êlâo: jing k[oh [ơ\ng adhan: Kreh [uh pral êdi mơ\ng mlan 11, 12 mâo leh. Tơdah amâo mâo klei mđing răng snăn k[oh [ơ\ng adhan ana\n srăng [ơ\ng ngă joh jih adhan phu\n pioh kơ mboh. Lehana\n ho\ng mta k[oh anei ara\ anei ka mâo êa drao mkhư\ `u ôh, kyuana\n drei bi nao ]ua\ jê` jê` war kphê, khăt he\ bi jih du\m adhan mâo klei k[oh [ơ\ng, hdơr khăt ho\ng ktrei amâo mâo dưi duah đăk ho\ng kngan ôh. Lu mnuih [uôn sang drei [uh adhan k[oh [ơ\ng snăn hlo\ng gut đăk ho\ng kngan mtam, snăn mmông ana\ boh k[oh ăt adôk đuôm gu\ adhan, lehana\n 2;3 hruê êdei `u k]eh lo\ mu\t [ơ\ng adhan mkăn, lehana\n 2;3 hruê êdei `u lo\ mboh k]eh mđei [oh [ơ\ng adhan mkăn, kyuana\n brei drei khăt, lehana\n khăt kdu\n pha\ tluôm êlam hlăm brô 2 – 3cm. Leh khăt dui` ba ]uh jih.

Êngao kơ klei k[oh [ơ\ng adhan, hlăm wưng anei lo\ mâo mmao bi kbu\n hrah hla\m adhan kphê, snăn si hdră răng mgang klei mmao kbu\n hrah anei ngă?

Sa mta mnơ\ng nga\ mkăn lo\ mâo hla\m yăn bhang ana\n jing mmao kbu\n hrah hlăm adhan boh. Klei amâo mâo jăk mơ\ng mta mmao anei jing `u amâo mâo ngă kơ adhan, amâodah boh kphê hlo\ng luh krô mmông ana\n mtam ôh, [ia\dah `u `u nga\ kơ adhan kphê êwang [rư\ [rư\ lehana\n djiê. Mnuih pla kphê khăng pia adhan djăp ram, amâodah djăl khua. Lehana\n mơ\ng du\m anôk bi kd^t kbu\n mmao anei yơh ngă kpăk kơ klei ba mnơ\ng tu\ jăk amâo mâo truh djăp ôh kơ boh, boh srăng luh hla\m yăn hjan. Lehana\n du\m mta mnơ\ng ngă lu adiê hla\m yăn hjan phu\n agha jing kbia hriê mơ\ng mmao kbu\n hrah anei yơh pô ngă hla\m yăn không êlâo. Brei diih ksiêm dlăng, tơdah [uh mâo sa tal mmao bi mlâo êa hrah mda snăn hlo\ng krih êa drao mtam, krih du\m mta êa drao mơ\ng mta đồng jing boocdo. Ara\ anei lo\ mâo leh mơh du\m mta êa drao mkăn ana\n jing CHAM PION, CHAM DP…

Mâo sa mta mnơ\ng kreh ngă lu êdi hlăm yăn bhang ana\n jing eh kan bi suôp, akâo kơ ih đru mtô mta\ brei kơ [^ng pla kphê thâo hdră mkhư\ gang `u?

Boh s^t eh kan bi suôp mâo leh mơ\ng yăn hjan, [ia\dah truh yăn bhang không `u đ^ lê]. Yăn bhang mơh mâo he\ sa dua gưl hjan klah snăn `u đ^ lê] pral snăk. Brei diih mđing, hlei war kphê mâo leh eh kan mơ\ng yăn êlâo, snăn brei mâo klei răng khăt mkra adhan bi hnưm, lehana\n krih êa drao mtam mơ\ng hlăk kphê ka bi mnga ôh, kyuadah tơ mâo leh eh kan `ur mu\t gu\ k[u\t mnga, mnga ]uh blang srăng guôm gang he\ `u krih êa drao amâo lo\ mâo klei tu\ dưn ôh. Tơdah truh adiê pro\ng mse\ mơh gang guôm jih klei ]ia\ng krih êa drao srăng dleh. Êa drao ]h^ hla\m anôk ]h^ êa drao mnơ\ng pla mjing mâo mse\ si: Srenecron, lehana\n Macsan, B58. Leh hdră krih jing yuôm bhăn snăk, brei krih snei: krih bi tar hlăm kmru\ mnga, mkru\ boh, đămôh kno\ng krih bi msah hla. Krih 2 blư\ bi kpleh mơ\ng 7 – 8 hruê krih sa blư\ srăng mâo klei tu\ dưn.

                                                                        BTV: Y-Khem.