Hlăm du\m hdră dlăng kriê wiê ênăk brua\ duh mkra pla mjing ara\ anei brua\ kia\ kriê rơ\k rung jing sa hlăm du\m brua\ yuôm bhăn. Boh nik ho\ng klei hd^p mda ti Lăn Dap Kngư jing lăn ]ư kbuôn, yăn adiê kno\ng mbha êdah kla\ dua yăn đu] hjan lehana\n bhang, snăn klei răng kriê rơ\k rung amâo lo\ djo\ kno\ng jing klei yuôm bhăn đu] ôh, đru mđ^ hnơ\ng boh mnga mnơ\ng pla mjing, [ia\dah `u lo\ krơ\ng kơ klei klưh hroh lăn ala hla\m lăn kngư, lehana\n lo\ dơ\ng mghai msir brua\ knua\ ma\, bi djo\ ho\ng yăn mâo klei tu\ dưn:

      Y’Gu Niê dôk ti [uôn U, wa\l krah êa Tl^ng kdriêk C|ư\ Jut, c\ar Dak Nông, ara\ anei hla\k dôk kriê dla\ng êbeh 1 ha đang kphê. Y’Gu brei thâo: yan hjan gra\p thu\n `u lo\ wia\r wia\r kơ brua\ jik rơ\k leh ana\n dưm hbâo kơ kphê. Liê lu ai nga\ brua\ êdi jing jik ma\ rơ\k kyua yua ma\i jah rơ\k hla\m đang kphê jing dleh êdi. Gia\m anei, `u ba yua êa drao bi mdjiê rơ\k. Kha\ sna\n, `u amâo thâo kla\ ôh mta êa drao ana\n dưi bi mdjiê ya mta rơ\k leh ana\n si klei tu\ `u. Klei Y’Gu dôk bi m^n jing ba yua êa drao bi mdjiê rơ\k thâo mâo klei nga\ hma\i djo\ mơ\ he\ kơ kphê pô amâo dah h’a\i:“ Êa drao krih bi mdjiê rơ\k kâo ka\n lo\ hdơr lei nơ\ng be\ êa drao, kno\ng hdơr jing êa drao 2,4D bi mtlai ho\ng êa pioh krih. Krih mâo 7 – 10 hruê rơ\k sra\ng djiê” .        

     Bi ho\ng Mê Thanh Khoa dôk ti êpul 8, phường Khánh Xuân, [uôn pro\ng {uônmathuôt, c\ar Dak lak brei thâo: leh 2 thu\n ba yua êa drao bi mdjiê rơ\k, `u [uh mâo klei tu\ ti ana\p jing klei kơ mnuih nga\ brua\:“  Êlâo adih amâo yua ôh êa drao bi mdjiê rơ\k kyua mâo lu klei duah bi lac\ jing yua êa drao sra\ng nga\ jhat kơ la\n. Ara\ anei, kâo ba yua leh mâo 2 3 thu\n ho\ng anei [uh mâo klei tu\ tal 1 jing kơ ai nga\ brua\. Tơ sa sao ba krih êa drao kno\ng luc\ hla\m 1 aguah đuic\, k[^n mb^t ho\ng pra\k blei êa drao du\m pluh êbâo pra\k dơ\ng. Bi tơ jik rơ\k ho\ng wa\ng hla\m sa sao mse\ si yan hjan anei bi luc\ mơ\ng  5 – 6 ai nga\ brua\ [ia\ ênoh mưn ara\ng jik rơ\k ara\ anei liê jih mơ\ng 500 – 600 êbâo pra\k mơh”. 

     Brua\ ba yua êa drao pioh bi mdjê rơ\k jing hdra\ mâo lu mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma ti kr^ng Dap Kngư hla\k ba yua ara\ anei. Kha\ sna\n, ya klei c\ia\ng ba yua êa drao bi mdjiê rơ\k hlo\ng djiê mtam, ya klei c\ia\ng ba yua êa drao bi mdjiê rơ\k hram kma hla\m phu\n agha leh ana\n klei bhia\n hma\i djo\ mơ\ng du\m mta êa drao anei si nga\ jing klei mâo lu mnuih [uôn sang dôk mđing c\ia\ng thâo. Du\m klei c\ia\ng êmuh mơ\ng mnuih [uôn sang, hmei ba m’^t leh kơ Thạc sĩ Đào Hữu Hiền, Khua Adu\ brua\ bi hria\m hdra\ mnêc\ nga\ brua\ leh ana\n kdra\p yua mrâo mrang leh ana\n mtru\t mjhar brua\ lo\ hma, Knơ\ng brua\ Khoa học Kỹ Thuật brua\ lo\ hma, dliê kmrơ\ng Tây Nguyên leh ana\n mâo leh klei w^t lac\.

     Brua\ mkhư\ rơ\k rung tui si Thạc sĩ Đào Hữu Hiền, Khua adu\ brua\ ba yua hdră ma\ brua\ mrâo mrang, lehana\n mtô bi hriăm brua\ lo\ hma, hlăm Knơ\ng brua\ ksiêm hriăm kơ brua\ lo\ hma pla mjing lehana\n dliê kyâo Tây Nguyên, jing yuôm bhăn snăk ]ia\ng kơ rơ\k đăm gư\ ôh mnơ\ng pla mjing, đăm bi mia\ ôh mnơ\ng tu\ jăk mơ\ng lăn ho\ng mnơ\ng pla mjing. Brua\ mkhư\ rơ\k rung dưi ba yua hlăm jih dua hdră jik jah ho\ng wa\ng kga\, lehana\n krih ho\ng êa drao mdjiê rơ\k. {ia\dah êjai ]ia\ng mkhư\ rơ\k rung hlăm đang war mnơ\ng pla mjing, brei diih bi knăl kơ dua mta rơ\k mơ\ng năn ]ia\ng mâo hdră mkhư\ mdjiê bi djo\ guôp:“ Du\m mta rơ\k hd^p lehana\n đ^ jing pral hlăm yăn hjan, hlăm năn mâo du\m mta rơ\k bi hla pro\ng, hla điêt arua\t, rơ\ng bi đ^ng, rơ\k tu\ng. Anei jing mta rơ\k hd^p sui, tơdah amâo mâo mkhư\ bi jih ôh srăng ba klei amâo mâo jăk. Ara\ anei mâo lu hdră mkhư\ rơ\k rung, jik ho\ng wa\ng, jah ho\ng măi, paih ho\ng êdeh kai, yua hdră anei jing pral, [ia\dah klei awa\t `u, leh doh yơh rơ\k, leh hjan truh rơ\k lo\ dơ\ng hd^p. Anei jing sa klei ktro\ mơh, lu] liê lu hruê ai ma\ brua\. Mb^t ho\ng brua\ jik ho\ng wa\ng, amâodah paih ho\ng êdeh mse\ si ara\ anei, lu anôk pla mjing yua lu êa drao mdjiê rơ\k, boh nik ho\ng du\m mta rơ\k hd^p ktang”.

     Mơ\ng du\m klei mnuih pla mjing adôk bư\ ban kơ brua\ ba yua ti êa drao mdjiê rơ\k ]ia\ng kơ mâo klei tu\ dưn, Thạc sĩ Đào Hữu Hiền ăt brei thâo, ara\ anei hlăm anôk mnia mblei mâo dua mta êa drao mdjiê rơ\k, ana\n jing êa drao krih djo\ ti asei, lehana\n êa drao kma đue# nao hlăm djăp anôk. Êa drao djo\ hla\m asei rơ\k ngă kơ rơ\k hlo\ng djiê krô kdrê] ana, lehana\n hla, Bi êa drao kma hla\m djăp anôk leh drei krih ana rơ\k hrip djo\ hlo\ng kma mu\t hlăm djăp anôk truh hlăm agha lehana\n boh hbei rơ\k. Kyuana\n ho\ng du\mmta rơ\k mâo ana kngăm hlăm gu\ lăn mse\ si rơ\k hlang, rơ\k hla điêt arua\t, rơ\k bi hbei snăn ba yua êa drao kma nao hlăm djăp anôk:“ Hmei hlăk lông ba yua hlăm đang boh [ơr, mâo sa mta êa drao mdjiê rơ\k jing Grap sap. Êa drao anei mâo mơ\ng mta gryphosate, êjai krih ba ana\p bi tar hlăm rơ\k, djo\ hlăm rơ\k rơ\k hlo\ng djiê. Du\m adôk, leh kơ năn drei krih mklăk ho\ng ana\p ang^n ho\ng du\m mta rơ\k hd^p ktang snăn mtlaih êa drao hluê ho\ng hnơ\ng mơ\ng 4lit – 6lit/ha. Bi ho\ng du\m mta rơ\k amâo mâo djo\ jing djuê rơ\k hd^p ktang ôh, snăn drei mtlai êa drao ho\ng hnơ\ng êdu h^n tu\ mơh”.

     Êjai yua êa drao mdjiê rơ\k, boh nik ho\ng mta êa drao kma nao hla\m djăp anôk, thạc sĩ Hiền mta\ brei diih hdơr krih hlăm aguah ưm, êjai rơ\k thu amâo mâo msah ôh, ]ia\ng mđ^ hnơ\ng êa drao kma đuôm hlăm hla rơ\k. Krih êa drao rơ\k, tơdah rơ\k mâo leh mơ\ng 40 – 50cm kyuadah anei jing wưng rơ\k hlăk hlê đ^ jing ktang, êa drao srăng mkhư\ klei rơ\k đ^ jing, gang mkhư\ klei rơ\k mia\ mnơ\ng tu\ jăk hlăm lăn ho\ng mnơ\ng pla mjing.

     Thạc sĩ Đào Hữu Hiền ăt mta\ kơ mnuih pla mjing đăm yua lu đei ôh êa drao mdjiê rơ\k, [ia\dah brei bi mguôp ho\ng lu hdră mkăn đa hlăm klei dlăng kriê wiê ênăk, mse\ si ba yua hbâo pruê bi djo\ guôp, ]ia\ng dưi mkhư\ rơ\k rung, t^ng mka\ hnơ\ng pla bi djo\ guôp, pla plua\ ana [ia\ hruê, du\m mta mnơ\ng pla dưi luôm ti gu\, mse\ si êtak đru mkhư\ klei đue# hu\l êa, krơ\ng hnơ\ng hroh đue# lăn, lehana\n lo\ đru mjing, bi êbhu] lăn.

            Y-Khem; H’Nga mblang, răk dlăng.