VOV4.Êđê - }ia\ng mnuih [uôn sang leh ana\n [^ng găp drei lo\ mâo klei thâo h^n kơ m’mao, thâo kơ du\m hdră ngă, klei thâo ]ia\ng êdi hla\m bruă pla m’mao mâo klei tu\ jing, hmei mâo klei blu\ hrăm ho\ng Nguyễn Trọng Hoà, pô kriê dlăng Anôk pla m’mao doh Tây Nguyên ti [uôn Kon Sơ Lam 2, phường Trường Chinh, [uôn pro\ng Kon Tum, ]ar Kon Tum.

- Mâo lu snăk mnuih ara\ anei ]ia\ng pla mmao. Ih mâo mơ\ si klei ]ia\ng mta\ ho\ng brua\ pla mmao anei?

. Nguyễn Trọng Hoà: Tui si kâo brua\ pla mmao amâo mâo klei dleh ôh, lehana\n jih jang mnuih mâo klei khăp ho\ng brua\ anei srăng dưi sơăi ngă. Ara\ anei ho\ng klei mđ^ kyar mâo leh klei kreh knhâo, lehana\n mâo leh hdră mjut mjing ho\ng mô tế bào mmao, snăn mâo dưn yua ngă leh hlăm tar lăn ]ar Việt Nam. Mnuih [uôn sang mâo klei m^n ]ia\ng pla mmao snăn brua\ yuôm bhăn h^n jing pô bi mâo anôk ]h^. Leh mâo anôk kăp blei hơ^t snăn mmông ana\n dơ\ng ma\ brua\ pla mjing pro\ng lehana\n kjăp.

- Mâo đa đa mnuih pla mjing dơ\ng tru\n kơ brua\ pla mmao di`u dôk bi hyưt. Di`u bi m^n hlăm anôk di`u amâo mâo klei guôp ôh ho\ng brua\ pla mjing mmao. Snăn si klei ih ]ia\ng mta\ djo\ ho\ng klei m^n di`u ana\n?

. Nguyễn Trọng Hoà: Ho\ng hdră pla mjing mmao ara\ anei jing pla hla\m sang kr^p, amâo mâo đei djo\ tuôm ho\ng ho\ng adiê ti êngao, klei kơ lăn amâodah ya mta brua\ mkăn. Jing mnuih pla mjing brei mâo klei ksiêm he\ bi nik, bi thâo săng, bi thâo kla\ klei bhiăn hd^p, klei đ^ jing mơ\ng mmao mơ\ng ana\n ]ia\ng mâo hdră mlih mkra bi djo\ hnơ\ng h’uh h’ăp bi năng. Klei tal dua, jing brei drei mđing h^n ana\n jing anôk kăp blei hlăm wa\l pô, ksiêm duah klei anei, lehana\n mđing lăng ya mta mmao mnuih blei yua khăp h^n, du\m di`u ]ia\ng, lehana\n ya mta mmao adôk k[ah pioh drei pla bi mâo djăp. Klei tal 3, jing drei mâo klei thâo bi mguôp ngă brua\. Bi mguôp ho\ng mnuih pla mjing leh êlâo, ]ia\ng kơ drei lo\ tui hriăm, mâo klei bi đru hla\m hdră pla mjing mmao jăk h^n. Bi mguôp ho\ng du\m kr^ng pla mjing mmao anôk mkăn, ho\ng du\m anôk ]h^ mnia mkăn, ]ia\ng kơ drei dưi ba mơh mmao drei hiu ]h^ kbưi h^n lehana\n mâo lu anôk kăp blei h^n.

- }ia\ng dưi mâo sa anôk pla mjing mmao jăk si mnuih pla mjing srăng prăp êmiêt?

. Nguyễn Trọng Hoà: Dơ\ng k]ưm kơ brua\ pla mjing mmao, brei bi mâo anôk pioh pla mmao. Anôk pla mjing thâodah jing anôk mưn, amâodah anôk mâo leh êlâo jing jăk h^n. Tal dua, bi mâo sa ênoh prăk. Ênoh prăk anei tui hluê ho\ng hnơ\ng pô ]ia\ng pla mjing điêt amâodah pro\ng, tui hluê ho\ng anôk kăp blei ]ia\ng lu amâodah [ia\, snăn bi t^ng kơ brua\ duh bi liê. Brei mâo sa anôk mkăp mjeh jăk mâo leh k’hưm pioh kơ pô pla mjing. Bi mâo hdră ma\ brua\ kjăp, thâo. Hdră ma\ brua\ ana\n tui hriăm hlăm hra\ m’ar, hmư\ hlăm đ^ng mu`, dlăng hlăm internet, amâodah iêu êmuh kơ dhar brua\ thơ\ng kơ brua\ pla mmao, ]ia\ng mâo klei k]e\ đru.

- Ti Kontum mnuih [uôn sang mâo klei m^n ]ia\ng pla mjing mmao, snăn ti anôk nao duah mjeh mmao, pioh pô ba w^t pla?

. Nguyễn Trọng Hoà: Hlăm [uôn pro\ng Kontum mnuih pla mjing dưi nao bi tuôm hlăm du\m anôk mtô bi hriăm brua\ lo\ hma, amâodah anôk ba yua klei kreh knhâo kơ brua\ pla mjing ]ia\ng mâo klei k]e\ đru, amâodah lo\ ktrâo brei anôk mkăp mjeh mmao năng đăo knang hla\m [uôn pro\ng Kontum.

- Dưi thâo anôk ih ngă brua\ jing anôk mâo leh lu mnuih nao băng blei mjeh mmao. Dưi mơ\ ih yăl dliê brei ho\ng mnuih pla mjing ya mta mmao ih dôk pla ara\ anei?

. Nguyễn Trọng Hoà: Anôk kâo pla mmao ara\ anei mâo ana\n pia Anôk pla mmao doh Tây Nguyên, dôk ti êlan Trần Văn Hai bi kuh ho\ng êlan Nơ Trang Long. Anei jing anôk pla mmao pioh [ơ\ng, lehana\n mmao pioh ngă êa drao dưi yap jing pro\ng h^n [uôn pro\ng Kontum. Ara\ anei hlăk hlê dôk ]h^ mnia mâo 4 mta mmao. Ana\n jing mmao adrăng, mmao êngoh, mmao knga kkuih, lehana\n mmao ^t. Du\m mta mmao anei jing mmao kreh ]h^ mnia lehana\n jing guôp snăk ho\ng adiê ti Kontum, lehana\n hmei hlăk mđ^ kyar brua\ ]ia\ng kơ mâo lu mmao h^n, djo\ guôp ho\ng yan adiê Kontum.

- Ho\ng anôk brua\ ih tơdah mâo mnuih [uôn sang ]ia\ng hriê blei mjeh pioh pla, snăn ih mâo mơ\ klei m^n ]ia\ng đru k]e\ brei kơ di`u?

. Nguyễn Trọng Hoà: Êlâo h^n hmei đru ksiêm dlăng anôk ]ia\ng pla mjing mmao ana\n, mơ\ng ma\ êa krih, djăp hno\ng doh mơ\, lehana\n k]e\ brei kơ di`u ya mta mmao pla mjing êlâo bi djo\ guôp. Tal dua, jing bi kla\ ya mta mmao kơ mnuih [uôn sang pla, hmei đru mtô bi hriăm brei hdră dlăng kriê wiê ênăk bi jing mâo ba w^t lu mmao pioh ]h^. Hmei srăng đru duah brei mơh anôk kăp blei mmao kơ mnuih [uôn sang êjai mrâo k]ưm phu\n ngă brua\. Năng ai hmei hmei srăng hrui blei jih mmao yuôm bhăn mse\ si mmao ^t. Ho\ng djăp mta mmao mtah hmei srăng lo\ hưn mthâo brei ho\ng đa đa anôk kăp blei halưm wưng tal êlâo mnuih pla mjing ka jua\t.

- La] jăk kơ ih lu, kyua hriê leh hla\m klei bi blu\ hrăm anei!

                                            Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.