Hdră pla ktơr mâo klei tu\ pro\ng.
Thứ năm, 00:00, 28/08/2014

                

 

     Kreh kriăng ma\ brua\ knua\, g^r ktir hriăm êmuh, ba yua klei kreh knhâo hlăm pla mjing, Y- Nap ti Bon Ol, sa\ Dak Ndrô, kdriêk Krông Knô, ]ar Dak Nông mjing leh kr^ng ]ư\ boh tâo sah kba jing đang ktơr siam, mâo ba w^t du\m êtuh êklăk prăk hlăm grăp thu\n:

       Y- Nap ya\l dliê, [uh kr^ng la\n kp^ng c\ư\ thu krô, mâo kno\ng hlang c\a\t ana\n amâo mâo pô c\ia\ng nga\ ôh, ana\n `u dê ba c\uh he\ huai mdoh bhung bhang leh ana\n ba pla ktơr. La\n jhat, ana\n `u g^r jik rơ\k, leh ana\n ma\ c\an 10 êkla\k pra\k mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn blei hbâo pruê dưm kơ ktơr. Kno\ng hla\m sa yan pla `u dưi tloh tla leh pra\k c\an, leh ana\n adôk êbeh mơh [ia\, `u lo\ yua ba pla ktơr yan tal 2. Mâo klei tu\, nnao sna\n gra\p thu\n, `u kmla\n ai lo\ dơ\ng ma\ c\an pra\k, brei he\ êlâo pra\k blei mjeh, hbâo pruê, êa drao bi mdjiê hlua\t…. po\k pro\ng anôk ba pla ktơr. Truh kơ ara\ anei go\ sang `u mâo leh truh 10 ha la\n, [ia\ kla\ s^t kno\ng dưi pla mjing ma\ hla\m brô mkrah wah kyua jing c\ư\ boh tâo s’a\i. Y- Nap ya\l dliê kơ hdra\ pla ktơr mơ\ng pô:“ Kr^ng wa\l c\ư\ pui [uôn C|uah anôk ana\n mâo lu boh tâo sna\k, đa mâo anôk boh tâo la\l amâo dưi thâo ba pla mjing mnơ\ng ôh. La\n ana\n tơ mse\ si đưm êlâo adih ma\ giê sam muôr kjuk pla sna\n ka\n dưi thâo kju\k pla lei, [ia\ bi yua phung tia k[ê` tia brei giê ho\ng msei kơh dưi kju\k mâo [a\ng pioh pla. Leh pla s^t gơ\ c\a\t đ^, tơ drei amâo mâo kriê dlang s^t êm^t, ba dưm hbâo, krih êa drao bo mdjiê rơ\k sna\n amâo mâo [ơ\ng ôh. Hla\m sa yan bi krih mâo 2 gưl êa drao bi mdjiê rơ\k hlang. Hbâo mse\ mơh, gra\p gưl bi dưm hla\m 1 ha [ia\ êdi jih 500kg hbâo, sa yan hla\m 2 bliư\ mse\ si ana\n, nga\ sna\n kơh dưi mâo [ơ\ng”.

      Y- Nap po\k du\m po\k hra\  leh an\n m^n t^ng thu\n mrâo êgao, yan adiê [ia\ êa hjan amâo mâo ga\l djo\ ôh, sna\n `u a\t hrui mâo 520 kdhô ktơr, ho\ng ênoh c\h^ t^ng mdu\m mâo 4.000 pra\k hla\m sa kg. Leh ana\n pra\k hrui mơ\ng k`ul, mơ\ng êtak mtah… sna\n ênoh mâo hrui w^t mơ\ng go\ sang `u a\t truh gia\m 400 êkla\k pra\k mơh. Y- Nap brei thâo:“ Bi c\ih he\ kla\ gra\p hruê mlan c\ia\ng mơ\ng ana\n thâo t^ng dla\ng. Si tôhmô pla kyâo ti kngư c\ư\ a\t mse\ mơh pla ktơr, hbei blang, êtak êbai a\t bi c\ih kla\ hla\m hra\ s’a\i, mơ\ng hruê mlan rah pla tơl truh kơ hruê hrui êmiêt, leh ana\n hla\m sa thu\n hrui êmiêt mâo du\m bliư\, gra\p bliư\ hrui mâo du\m tôn, c\h^ du\m mâo ênoh, mâo du\m pra\k…. Knhal jih thu\n bi m[^n yơh jih jang sna\n kơh pô dưi thâo kla\ si nga\. Dla\ng mb^t gơ\ jing hla\m sa thu\n sna\n pra\k pô hrui mâo ba w^t gơ\ mâo [ia\ mơh”.

     Kyua klei kdlưn h^n mơ\ng boh mnga, kyuana\n leh sa wưng ba pla, ktơr djuê mrâo mâo leh truh 90% ênha pla ktơr hla\m kluôm ala. Ti Lăn Dap Kngư, ana ktơr ăt mâo anôk yuôm bhăn hlăm jih jang mnơ\ng pla. {ia\dah ]ia\ng pla ktơr mâo boh mnga đ^, mnuih [uôn sang brei mâo mơh klei duh bi liê bi djo\ guôp. Hoàng Lữ Giang, knua\ druh brua\ kỹ thuật mơ\ng Knơ\ng brua\ Syngenta Việt Nam, brei thâo kơ hdră pla ktơr snei:“Mkra lăn bi jăk kai [hu he\ lehana\n pruê sa sao hla\m brô 50kg ]u\r [hơ\k pioh mkhư\ djăp mta hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă adôk mơ\ng yăn êlâo. Êlâo kơ pla hlăm grăp yăn, drei bi mâo hdră ruah mjeh bi guôp ho\ng yăn adiê lăn ala ti ana\n. Tal tlâo, jing drei prăp êmiêt sa ênoh hbâo pruê bi djo\, mbha pruê hla\m du\m blư\ bi năng. Lehana\n lo\ dơ\ng mâo hdră ba yua êa drao răng mgang mnơ\ng pla mjing, ]ia\ng mkhư\ gang klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă”.

 

     - Kơ brua\ mkra lăn:

          Diih hrui hwai he\ bi jih djah djâo, asei ana ktơr mơ\ng yan êlâo, ]aih bi [h^ lăn amâodah ]aih ho\ng măi bi êbhu] lăn. Ti du\m hma lăn kl^ng, drei amâo mâo guôn kai ]aih, kno\ng hwai ma\ bi doh djah djâo, rơ\k rung, dôk guôm hjan, lăn msah hlo\ng klei [a\ng pla mtam.

 

     - Hdră ruah mjeh:

          Blei ba mjeh mơ\ng du\m anôk mâo k’hưm, đăm duah blei ôh mjeh hla\m du\m anôk ]h^ mnia amâo mâo thâo b^t phu\n agha, amâo mâo ba yua ôh mjeh ktơr amâo mâo ana\n knăl kla\ mnga]. Êlâo kơ pla diih yua du\m mta êa drao Rovral (ho\ng hnơ\ng 2g êa drao kơ 10kg asa\r mjeh);Thiram 85 Wp amâodah TMD85 BTN (Ho\ng hnơ\ng 3g êa drao kơ 1kg asa\r mjeh); bi lu\k tar hlăm asa\r mjeh, mkhư\ mdjiê mta mmao jhat.

 

     - Hdră pla:

          Yua wa\ng kai, amâodah [uôr ho\ng wa\ng [a\ng êlam 10cm, prue# anei kbưi ho\ng pruê adih 70cm; phu\n anei kbưi ho\ng phu\n adih 25cm. Ho\ng anôk lăn kl^ng amâodah mâo lu êga boh tâo drei ]oh [a\ng ho\ng wa\ng kuôk [a\ng anei kbưi ho\ng [a\ng adih 70cm, tăp klei [a\ng hlo\n pla ti ana\n. Diih hdơr êlâo kơ pla diih su\n hbâo bru\ eh mnơ\ng rông, amâodah hbâo vi sinh hla\m grăp [a\ng leh klei, dơr he\ ho\ng lăn leh kơ năn kơh mple\ asa\r mjeh, lehana\n lo\ tlu\m mjeh ho\ng lăn kpal hlăm brô 3 – 5cm. Leh pla mâo 5 hruê lo\ dơ\ng ksiêm dlăng ]ia\ng pla trôk hlăm du\m anôk amâo mâo ]a\t, ]ia\ng rơ\ng mâo ênu\m phu\n ktơr hlăm đang.

 

     - Dlăng kriê wiê ênăk ktơr:

          Diih ksul lăn, lehana\n mguôp ho\ng klei jik rơ\k 2 blư\ hlăm du\m gưl lo\ pruê thiăm hbâo. Hnơ\ng hbâo lo\ pruê thiăm kơ 1 ha ktơr ba yua 300kg Urê, 100kg lân, 100kg kali mbha ngă 2 gưl pruê thiăm. Pruê gưl tal êlâo leh pla 15 hruê. Pruê gưl tal 2 leh ktơr mâo 9 – 10po\k hla, (leh pla hlăm brô 40 hruê). Êjai pruê hbâo, diih dơr ho\ng lăn, lehana\n ksul mbu\ phu\n ]ia\ng kơ ana ktơr đăm êbuh.

     Diih bi ksiêm dlăng jê` jê` đang ktơr ]ia\ng pral thâo [uh klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă kơ ktơr. Yua êa drao Padan 4H amâodah Basudin 10H, Bam 5H, ]ia\ng gang mkhư\ klei hlua\t [ơ\ng ana, leh ana\n [ơ\ng boh ktơr, ho\ng hdră mple\ mơ\ng 3-4 asa\r êa drao hlăm m’a\ kuôt hla ktơr , 20 hruê leh pla. Kơ brua\ răng mgang klei mnơ\ng ngă kơ ktơr, Trương Văn Ngọc, knua\ druh kỹ thuật knơ\ng brua\ răng mgang mnơ\ng pla mjing An Giang, kah mbha klei thâo  snei: “Ho\ng du\m mta êa drao mâo djăp kơ klei ]ia\ng gang mkhư\ hlua\t [ơ\ng ana, lehana\n gang mkhư\ djăp mta mmao jhat ngă kơ boh ktơr, ana\n jing mâo dua mta êa drao Vitaco lehana\n êa drao Amistatop. Dua mta êa drao anei dưi yua mb^t tu\ mơh, krih hlăm ana ktơr mâo 35 hruê leh pla, jing wưng ana ktơr hlăk dơ\ng tuôm ho\ng lu mta hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă.

    Leh tôk boh ktơr k`e\, asa\r krô, lông plah asa\r, tơdah ti phu\n asa\r [uh ju\ jing ktơr khua jo\k leh man yơh drei đăk. Koh he\ [ro\ng anak ktơr, lôk tôk [hu boh hlăm đang hlăm brô 1 hruê kăm, truh ti mmông pleh asa\r srăng ênưih.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC