VOV4.Êđê - Leh êbeh 3 thu\n, ]ar Kontum ngă leh hdră brua\ pla mjing kphê hdrô kr^ng êa\r jing mjeh Catimor hlăm du\m kdriêk Đăk Glei, Tu Mro\ng, lehana\n Kon Plong, truh kơ arra\ anei lu war kphê hlăk dơ\ng mboh leh, đru kơ mnuih djuê [ia\ dơ\ng mâo hnơ\ng hrui w^t h’^t. Mơ\ng boh tu\ dưn anei, ara\ anei mâo lu go\ êsei mnuih [uôn sang ]ia\ng lông pla mơh mta kphê anei. Bùi Văn Sơn, Knua\ druh adu\ brua\ lo\ hma kdriêk Kon Plong ]ke\ kơ hdră pla mjing Catimor kr^ng êa\t ]ia\ng kơ ana kphê đ^ jing, mboh jơr mơh.
- Ara\ anei lu mnuih pla mjing ti Tu M’rong, lehana\n Đăk Glei ]ia\ng pla mjing ana sâm Ngọc Linh, dưi mơ\ ih đru k]e\ brei kơ mnuih [uôn sang hdră ruah mjeh sâm anei?
. Hoàng Công Chất: Tal êlâo brei drei thâo bi nik si jing ana sâm s^t, ti jing phu\n ana sâm. Ruah mjeh mơ\ng phu\n ana ana\n, mâo klei dưi hd^p ktang. Asa\r mjeh sâm djăp ênoh ]ua\n snăn mâo êa hrah, lehana\n mâo gru k]o\ ju\ ti ako\ snăn man yơh pe\. Drei pe\ boh ana\n, leh kơ năn lo\ ruah asa\r bi djăp ênoh ]ua\n, lehana\n răng kriê bi jăk mơh, jing dưm dlông pra, hlăm lip lehana\n [hu hlăm êwa bi thu asa\r. Leh sa hruê kăm ba dhông he\ tôk asa\r lehana\n ma\ asa\r hlăm lam. Lui bi thu hlăm brô sa hruê êlâo kơ nao pla. Lehana\n pla hlăm lăn êbhu] mkra leh bi jăk, pla bi prue# amâodah pla hlăm mbuôn.
- Tơdah ba pla ana sâm hlăm đang ya mta brua\ mnuih pla mjing năng mđing?
. Hoàng Công Chất: Tal êlâo brei mđing kơ hnơ\ng adiê hla\m anôk ]ia\ng pla ana\n, lehana\n si jing dliê hlăm ana\n. Kyuadah ana sâm Ngọc Linh kno\ng hd^p hlăm gu\ êyui kmrơ\ng, mâo djăp hnơ\ng bi êyui. Jăk h^n pla hlăm dliê mâo lu ana kyâo bi êyui ho\ng boh mnga] man djăp. Bi tơdah anôk kreh mâo hdu\l k’ua\ lehana\n hjan pliêr srăng ngă bru\ ana sâm.
- Hlăm klei dlăng kriê wiê ênăk ya wưng jing yuôm bhăn lehana\n ya mta brua\ brei mâo klei mđing?
. Hoàng Công Chất: Kơ brua\ dlăng kriê wiê ênăk, brei mđing tal êlâo jing wưng mrâo pla. Êjai drei bu] rơ\k amâodah ya mta mnơ\ng drei bu] giăm ho\ng phu\n ana sâm mrâo pla, jing brei mâo klei răng lehana\n mdje\, kyua ana điêt, lehana\n asa\r mjeh điêt. Êjai dlăng kriê wiê ênăk ana sâm mdei hlăm yan puih, tơdah drei amâo mâo mđing ôh êjai bu] rơ\k, hu^dah tăm hlo\ng bu] he\ mb^t ho\ng phu\n ana sâm. Wưng yuôm bhăn mkăn jing wưng bi mnga, răng bi luh ôh mnga srăng hmăi amâo mâo jăk kơ hnơ\ng boh lehana\n asa\r mâo mgi dih.
- }ia\ng lo\ mâo mjeh jăk pioh lo\ po\k mlar anôk pla mjing, snăn mơ\ng klei dơ\ng prăp êmiêt kơ klei hrui pe\ boh, lehana\n ya wưng jing jăk?
Hoàng Công Chất: }ia\ng mâo djăp mjeh pioh lo\ pla mjing, jing dlăng kơ ana sâm mâo leh thu\n mơ\ng 7 – 12 thu\n, mmông anei phu\n ana hlăk mâo ai ktang, mboh siam lehana\n asa\r mâo ai ]ah mta jăk hd^p siam.
- Si bi t^ng hlăm brua\ hrui pe\ ]ia\ng mâo klei tu\ dưn jăk h^n?
. Hoàng Công Chất: }ia\ng mâo sa yan hrui êmiêt boh hbei sâm bi jăk, wưngjăk h^n ho\ng ana sâm jing mơ\ng 10 thu\n kơ dlông, mmông ana\n kơh djăp dưi mklin mta saponil hla\m hbei. Bi ho\ng ana sâm mrâo pla 5;7 thu\n jing ăt adôk mda ka djăp hnơ\ng man bu] ôh.
-Ara\ anei mnuih [uôn sang hlăm kr^ng Tu Mơ Rông lehana\n Đăk Glei ]ia\ng blei mjeh sâm Ngọc Linh snăn ti êpul êya mâo k’hưm hlăm brua\ anei?
. Hoàng Công Chất: }ar Kontum kno\ng mâo ma\ dua anôk pla sâm Ngọc Linh, jing knơ\ng brua\ dliê kyâo Đăk Tô, dôk ngă brua\ mjut mjing mđ^ lar ana mjeh sâm Ngọc Linh mơ\ng hlăk thu\n 1993 truh kơ ara\ anei. Ma\ phu\n agha mjeh sâm mơ\ng mjeh dliê. Mơ\ng thu\n 2006 kơ anei, mâo Knơ\ng brua\ Ngọc Linh Kontum. Snăn kno\ng dua anôk anei yơh ara\ anei dôk mjut mjing mjeh jing jăk h^n, boh nik, lo\ m`a\ knơ\ng brua\ dliê kyâo Đăk Tô, lehana\n knơ\ng brua\ sâm Ngọc Linh Kontum.
- Sna\n he\, mni la] jăk kơ ih lu ho\!
H'Nga pô ]ih hlo\ng ăk
Viết bình luận