VOV4.Êđê - Bi hgu\m hla\m brua\ duh mkra pla mjing  blei mnia jing leh hdra\ êlan nao hla\m ênuk gưl `u\ kma ara\ anei. Ti sa\ Quảng Tín, kdriêk Dak R’lấp, ]ar Daknông, anôk brua\ duh mkra ti alu\ wa\l mtru\t mđ^ leh brua\ bi mko\ hgu\m ho\ng mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma ]ia\ng pla mjing kphê doh, h’^t kja\p. Kha\dah mrâo po\k hluê nga\ ka bo\ 3 thu\n [ia\dah gru bi hmô bi mko\ hgu\m anei ba w^t leh du\m klei tu\ ja\k s^t êdi:

Anei jing thu\n tal 3, go\ sang ayo\ng Phan Văn Vũ, ti sa\ Quảng Tín, mâo klei kuôl ka\ ngă brua\ pla mjing kphê doh ho\ng knơ\ng brua\ Bốn Hiệp. klei bi mguôp ho\ng knơ\ng brua\, `u mâo nao hla\m klei mjua\t hriăm kơ hdră dlăng kriê wiê ênăk kơ ana kphê dơ\ng mơ\ng brua\ pla mjing, dlăng kriê krih êa jua, pruê hbâo, êa drao hlua\t. Êlâo dih, truh hlăm yan bhang go\ sang kreh krih mơ\ng 800 – 900 lit êa/phu\n/blư\ krih, [ia\dah ara\ anei kno\ng krih ma\ hla\m brô 400 – 500 lit êa/blư\/phu\n, kphê ăt đ^ jing siam. Amâo mâo djo\ kno\ng du\m ana\n, boh kphê djăp ênoh ]ua\n doh, phung duh mkra hrui blei yuôm mơh. Phan Văn Vũ brei thâo:

“ Du\m thu\n êlâo kâo pla kphê mâo boh kphê asa\r ]h^ amâo mâo yuôm ôh, [ia\dah ara\ anei mâo knơ\ng brua\ kphê doh, kăp blei jih, snăn ]h^ mnia yuôm h^n mơh. Êlâo dih ksa\ mơ\ng 80 – 90% hlo\ng pe\ jih [hut, bi ara\ anei ]ia\ng mâo boh kphê djăp ênoh ]ua\n snăn lui ksa\ mơ\ng 90 – 100% kơh dưi pe\ bi jih. Thu\n anei jăk êa hl^m hjan, kphê đ^ jing siam h^n mơh”.

Mse\ snăn mơh, Nguyễn Trọng Việt ti sa\ Quảng Tín ăt hgu\m ho\ng phung duh mkra ]ia\ng pla mjing kphê doh, dưi dưn lu klei tu\ dưn mse\ si mkăp mjeh jăk, mâo nao mjua\t hriăm brua\ dla\ng kriê wiê ênăk, pruê hbâo, krih êa drao, hrui pe\ lehana\n mkra mjing kia\ kriê asa\r kphê. Boh nik djăp go\ êsei mâo phung knua\ druh nao mtô hdră ba yua êa drao răng mgang mnơ\ng pla mjing, hdră krih êa ho\ng klei mkiêt mkriêm, hdra\ pruê hbâo bi djo\, bi hro\ klei ]ho\ djhan kơ wa\l hd^p mda. Nguyễn Trọng Việt la], bruya\ pla mjing kphê doh, amâo mâo djo\ kno\ng war kphê mboh đui] ôh, [ia\dah lo\ đru bi răng mgang klei suaih pral kơ mnuih ngă brua\:

“ Dlăng hla\m war kphê pô du\m thu\n êlâo ma\ brua\ ]h^ mnia boh mnga amâo mâo hơ^t, ara\ pla mjing kphê doh ênoh ]h^ mnia hơ^t, s^t yơh lo\ mđ^ ênoh hbâo, lehana\n êa drao răng mgang mnơ\ng pla mjing, [ia\dah amâo lo\ ba yua ôh êa drao hoá học kno\ng ba yua êa drao sinh học. Mâo klei mjua\t bi hriăm pla kphê doh, jing djo\ ho\ng klei mnuih pla mjing ]ia\ng, mâo tui hriăm lu klei jăk ba w^t yua kơ brua\ knua\”.

Ti kdriêk Dak Rlâp, hlăm du\m thu\n giăm anei brua\ pla mjing kphê doh djo\ ho\ng ênoh ]ua\n ala ta] êngao knư\ hruê knư\ mâo leh lu mnuih pla mjing ba yua. Ara\ anei kluôm kdriêk mâo leh hlăm brô 3 êbâo ha kphê mơ\ng êbeh 3 êbâo go\ êsei pla mjing hluê hdră êlan anei, ênoh anei đ^ leh êbeh kơ dua blư\ mka\ ho\ng thu\n 2014. Kphê mâo boh mnga hơ^t mơ\ng 4 – 4tôn mkrah/ha.

Trương Công Hiệp, Khua kia\ kriê knơ\ng brua\ Bốn Hiệp, sa\ Quảng Tín, kdriêk Dak Rlâp la], kyua mâo klei bi mguôp ho\ng du\m knơ\ng brua\, lehana\n mnuih pla mjing mâo brua\ sang ]ư\ êa đru mko\ mjing bi êpul, snăn ênha\ kphê pô pla hluê ngă djo\ ho\ng ênoh ]ua\n doh mơ\ng ala ta] êngao mâo po\k mlar. Leh kơ ana\n, đru mjing brei leh klei jăk găl kơ mnuih pla mjing mâo anôk ]h^ mnia hơ^t, mâo ]h^ ho\ng ênoh yuôm mơh, mđ^ klei tu\ dưn brua\ knua\ ma\, mđ^ ênoh mâo ba w^t kơ mnuih pla kphê:

“ Sa klei dleh dlan jing phu\n tal êlâo ka thâo b^t anôk ]h^, ara\ anei mâo klei myun leh, jih jang mnuih bi tui duah hdră êlan pla mjing kphê doh, snăn thu\n anei ma\ brua\ mâo klei tu\ dưn pro\ng. Knư\ hruê knư\ lu mnuih srăng tui tio\ sa hdră êlan ngă brua\ amâo srăng lo\ djo\ tuôm ho\ng mta jhat ôh, amâo srăng lo\ hmăi amâo mâo jăk kơ klei suaih pral ôh, mơ\ng ana\n pô srăng m^n yơh mnơ\ng jăk doh ăt jing yuôm bhăn h^n”.