Hla\m wưng êgao mâo êbeh 23 ha đang ksu mnuih [uôn sang koh druôm lui. Ênha\ đang ksu anei mơ\ng 20 go\ sang, k[^n lu ti sa\ Sa Nhơn leh ana\n sa\ H’Moong. Lu đang ksu ba koh lui mâo ma\ leh kta\k gia\m 20 thu\n. Kơ phu\n agha nga\ truh klei koh lui he\ ana ksu, Nguyễn Va\n Cường, Khua êpul brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma sa\ Sa Nhơn brei thâo: “ Lac\ kpa\ gơ\ jing thu\n riêk ma\ kta\k ksu ka jih ôh, [ia\ lu mnuih [uôn sang ti anei riêk ma\ kta\k ksu amâo djo\ ho\ng hdra\ ana\n nga\ kơ lu ana ksu krô ana leh ana\n amâo lo\ mâo ôh kta\k. Đa êlâo adih klei hd^p dôk dleh knap, amâo mâo klei kriê dla\ng, amâo dưm hbâo pruê. Đa du\m ana ksu ana\n gơ\ amâo lo\ mâo kta\k ôh, mâo [ia\ đuic\ amâo dja\p pra\k pioh tla ai riêk ma\ kta\k ana\n ara\ng gơ\ bi koh lui he\”.

     Kuya ênoh ksu tru\n đei, ana\n đa du\m go\ êsei ti sa\ Nhân Đạo, kdriêk Dak R’Lâp, c\ar Dak Nông, a\t bi jak koh lui he\ ana ksu c\ia\ng ba pla tiêu, mta ana hla\k mâo ênoh ara\ anei. Nguyễn Điểu, dôk ti alu\ I, sa\ Nhân Đạo, lac\ mblang kơ klei ya nga\ go\ sang koh lui he\ gia\m 600 [e\ ana ksu hla\k mâo ba w^t pra\k ka\k, leh ana\n sra\ng lo\ dơ\ng koh lui 600 [e\ dơ\ng: “ Ara\ anei ênoh c\h^ kta\k ksu tru\n đei, hla\m sa hruê hrui mâo 12 kg kta\k ksu sna\n ba c\h^ mâo kno\ng hla\m brô 200 êbâo pra\k đuic\, bi mơn mnuih riêk ma\ kta\k luc\ liê truh leh 150 êbâo pra\k sna\n gơ\ amâo dja\p pra\k pioh yua kơ brua\ ôh, ana\n kâo koh lui he\ `u ana ksu c\ia\ng bia pla tiêu mguôp ho\ng kphê c\ia\ng kơ pra\k hrui w^t `u đ^ h^n. Lui dla\ng la\ng ênoh ênil si nga\ thâo `u lo\ đ^ he\ lui tlaih lo\ koh ôh, bi tơ gơ\ nnao snei kâo sra\ng lo\ dơ\ng koh yơh”.

     Đỗ Tấn Hòa, Khua dla\ng Êpul brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma sa\ Nhân Đạo lac\ snei: ti tui tio\ nao ênoh ênil hla\m sang c\ơ mnia sna\n sra\ng lo\ mâo klei koh – pla, pla – koh, mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma sra\ng lo\ dơ\ng luc\ liê lu h^n. C|ia\ng dưi mâo 1 ha đang ksu riêk ma\ kta\k, mnuih [uôn sang bi luc\ truh 7 thu\n kriê dla\ng. Tơ koh he\ pioh ba pla tiêu, mnuih [uôn sang sra\ng lo\ dôk guôn 3 thu\n dơ\ng kơh mâo [ơ\ng boh. Truh kơ mmông ana\n, si gah thâo, thâo ênoh tiêu adôk mâo ênoh mse\ si ara\ anei he\ amâo dah h’a\i? Đỗ Tấn Hòa lac\:“ Ênoh ênil amâo dưi thâo êlâo ôh, hruê anei `u đ^ mgi `u tru\n, tơ tui tio\ nao ênoh sna\n pô sra\ng amâo mâo klei tu\ ôh. Mâo leh mnuih [uôn sang drei koh lui ana ksu, [ia\ klei ana\n mnuih [uôn sang drei đa\m bi hluê nga\ ôh, klei ana\n jing amâo djo\ ôh”. 

     Sa\ Nhân Đạo ara\ anei mâo êbeh 1.000 ha đang ksu, 1/3 ênha\ aneio riêk maư kta\k leh. Lu đang ksu bi koh lui ara\ anei jing ana ksu ba pla mplua\ ho\ng kphê. Ho\ng klei mnuih [uôn sang koh lui ana ksu kyua ênoh c\h^ ksu tru\n đei, knu\k kna alu\ wa\l nao leh kơ gra\p boh sang mtô mblang iêo lac\ leh ana\n mta\ kơ mnuih [uôn sang đa\m bi kluh pla tiêu ôh. Phạm Thanh Nhựt, Khua knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ Nhân Đạo brei thâo:“ Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa hmư\ leh klei mnuih [uôn sang bi koh lui ana ksu, ana\n hmei nao truh kơ gra\p go\ êsei ana\n leh ân\n hla\m du\m klei bi k[^n hmei a\t bi mguôp lac\ kơ klei anei, mtô mblang iêo lac\ mnuih [uôn sang jing đa\m bi tui tio\ ôh ênoh ênil”. 

      Ti anôk bi k[^n brua\ pla ksu thu\n 20014 mrâo anei, Khua Phu\n brua\ lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma Cao Đức Phát tu\ lac\: mrâo êgao mâo klei mnuih [uôn sang bi mlih đang ksu ba pla mnơ\ng mka\n, [ia\ hla\m ênoh 3.800 ha đang ksu koh lui hla\m thu\n anei sna\n mâo kno\ng 19% ênha\ koh lui jing kyua amâo mâo ba w^t mnga, adôk jing du\m đang sku koh lui jing bi t^ng tla he\ kyua mơ\ng ang^n êbu\ nga\ joh êbuh, mduôn khua leh c\ia\ng lo\ w^t ba pla … Hluê si khua Phu\n brua\ Cao Đức Phát, ênha\ đang ksu hla\k wưng dôk kriê dla\ng ka truh thu\n ma\ kta\k ôh, đa hla\k riêk ma\ kta\k [ia\ kyua pla amâo djo\ anôk, amâo djo\ hdra\ … ana\n nga\ kơ hnơ\ng mâo kta\k ksu amâo đ^ ôh, hla\k êjai du\m mta ana mka\n mâo boh mnga đ^ h^n, [ia\ bi koh lui he\.

      La] kơ klei mnuih [uôn sang bi koh druôm ana ksu, pioh pla tiêu, Triệu Việt Tiến, k’ia\ng khua anôk brua\ lo\ hma dliê kyâo, mnơ\ng hlăm êa ]ar Dak Nông la], hlăm kr^ng Dak Rlâp, Tuy Đức hlăm ]ar Dak Nông ara\ anei mâo klei đa đa đang ksu amâo mâo jăk jing. Kyuadah hla\m du\m thu\n êlâo, mnuih [uôn sang bi tio\ êran pla ksu, amâo mâo ksiêm dlăng nik ôh klei kơ lăn ala, yăn adiê ti ana\n guôp amâodah hơăi, lehana\n ba pla mjeh kăn jăk. Triệu Văn Tiến La]:

         . Triệu Va\n Tiến: Đang ksu pla mâo 7 thu\n leh [ia\dah ktăk mâo ma\ kno\ng [ia\, mâo đa đa đang amâo mâo ktăk ôh, s^t nik snăn srăng druôm yơh, klei anei bi kla\, ka mâo ôh klei ksiêm t^ng êlâo ]ia\ng hro\ng ruah ana ksu bi djo\ guôp. Dah snăn mghaih msir du\m war ana\n tui si klei mnuih [uôn sang thâo yơh lo\ mlih pla mnơ\ng mkăn, bi tơdah lo\ w^t pla ksu mơh, snăn nao duah mnuih kăp k]e\ đru kơ brua\ ruah mjeh, pla ti ana\n ]ia\ng mâo klei tu\ dưn.

       - Mse\ si ih mrâo mblang, đang ksu kyua tăm ba pla he\ mjeh amâo mâo jăk snăn bi koh druôm he\ yơh. Bi hlăm đang ksu hlăk mâo ktăk lu, [ia\dah ênoh ]h^ le\ tru\n, mnuih pla mjing amâo mâo mnga ôh, si ngă năng mơ\ koh druôm he\ ana ksu ana\n pioh lo\ pla mnơ\ng mkăn?

           . Triệu Va\n Tiến: Ara\ anei du\m đang ksu hlăk mâo ktăk ksu jăk, [ia\dah tuôm he\ ho\ng ênoh ]h^ tru\n hro\, mnuih [uôn sang lo\ ]ia\ng bi druôm jih mơh đang ksu, m^n ]ia\ng pla mnơ\ng mkăn mâo ênoh h^n, kâo m^n đăm ngă ôh klei mse\ snăn, kyuadah ara\ng hlăk hlê mđ^ kyar đang ksu, ya yuôm pô koh druôm he\. Bi kphê amâo dah tiêu snăn kâo m^n gơ\ ăt mâo ênoh ênil đ^ tru\n mse\ snăn mơh, ara\ ]ia\ng bi pla yơh kyua mâo ênoh, [ia\dah 1 – 2 thu\n êdei `u lo\ tru\n. Tiêu jing mnơ\ng dleh pla, `u mâo he\ mnơ\ng ngă amâo lo\ thâo b^t mjing ôh. Ăt ana ksu mơh jing mnơ\ng ênưih pla, lehana\n `u mâo hnơ\ng hrui w^t hơ^t mơh.

       - Tơdah ênoh ]h^ ksu tru\n, snăn si klei mnuih [uôn sang bi mghaih msir ]ia\ng bi hro\ klei lu] liê?

            . Triệu Va\n Tiến: Drei ăt duh bi liê, dlăng kriê wiê ênăk djo\ klei bhiăn ho\ng ana ksu, đăm ôh kyua tru\n ênoh amâo lo\ ]ia\ng dlăng kriê wiê ênăk đang ksu, amâo lo\ ]ia\ng răng mgang, leh truh ti mmông lo\ mâo ênoh đang ksu pô leh ram s^t nik mmông ana\n amâo srăng lo\ mâo klei tu\ dưn ôh. Kyuana\n brei t^ng bi nik kơ klei anei. Jăk h^n drei mâo nanao hdră dlăng kriê wiê ênăk mse\ si aguah tlam, lo\ dơ\ng duh kơ đang ksu pô bi jăk, dôk guôn ênoh ênil lo\ dơ\ng đ^.

       - Lac\ ja\k kơ ih ho\!