VOV4.Êđê - Krĭng Lăn Dăp Kngư ară anei hlăk hlê dôk hlăm yan hrui pĕ kphê. Dŭm kpur bi thu kphê hlăm dŭm wăl mnuih ƀuôn sang ngă kơ klei hdĭp mâo klei hmăi kjham kyua săp, ƀhul leh anăn ênai. Klei anei mâo leh hŏng lu thŭn ară anei, anôk bruă djŏ tuôm ngă leh klei ƀuh mkra, đŭ bi kmhal dŭm anôk kpur anăn, ƀiădah truh kơ yan pĕ kphê lŏ wĭt mâo.

Hlăm grăp blư̆ mŭt hlăm yan hrui pĕ kphê, klei hdĭp gŏ sang Trần Trọng Minh, ti să Hoà Khánh, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak leh anăn lu gŏ êsei riêng gah lŏ rŭng răng kyua anôk bi thu kphê giăm sang ngă bruă jih hruê mlan ngă mâo săp pui leh anăn ênai ngañ. Minh brei thâo, sang bi thu kphê ngă bruă 8 thŭn hŏng anei leh. Grăp blư̆ ngă bruă mâo nanao săp pui lu, đung hlăm krĭng wăl mnuih ƀuôn sang dôk. Mnuih ƀuôn sang mâo leh lu blư̆ lač, akâo kơ anôk bruă djŏ tuôm ƀiădah ăt ka dưi msir mgaih, đŭ bi kmhal ôh.“Jih sa mlan hŏng anei, anôk bi tu anei ngă bruă jih hruê mlam, amâo mâo mmông mdei ôh ngă čhŏ djah kơ wăl hdĭp mda ti krĭng wăl mnuih ƀuôn sang dôk. Mmăt ăt ngă bruă jih mlam mơh ngañ snăk.”

Ăt hlăm wang hmaĭ mơ̆ng sang bi thu kphê hlăm wăl mnuih ƀuôn sang dôk, ayŏng Trần Văn Thương, ti alŭ mnuih ƀuôn sang dôk Toàn Thắng, wăl krah Ea Pôč, kdriêk Čư̆ Mgar, brei thâo: Bruă mâo săp čhŏ, ƀruih, ƀhul, ênai ngañ kơ jih gŏ sang huă ƀơ̆ng amâo jăk, dôk amâo hơĭt, đih pĭt amâo ênang, phung hđeh mtŭk, hia nanao:“Tinei Knơ̆ng bruă Hồng tự mkra mjing kphê mđung săp hlăm wăl hdĭp mda hmaĭ kjham kơ mnuih ƀuôn sang. Mmăt hđeh, mnuih prŏng amâo thâo đih pĭt, dleh bi êwa. Thŭn dih ăt ngă hră mơar akâo kơ bruă sang čư̆ êa msir mgaih, bruă sang čư̆ êa ăt hriê brei mdei ngă bruă ƀiădah leh kơ anăn truh ară anei knơ̆ng bruă ăt lŏ dơ̆ng ngă bruă mơh.”

Dak Lak mâo ênhă kphê prŏng snăk, ênoh sang bi thu kphê ngă bruă jih yan hrui pĕ đĭ truh dŭm êbâo. Ti kdriêk Čư̆ Mgar, sa hlăm dŭm phŭn ti čar, ênoh ksiêm yap ka klă ênŭm, mâo leh 130 anôk, dưm ti dŭm krĭng mnuih ƀuôn sang dôk sơaĭ. Nguyễn Công Văn, K’iăng Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk Čư̆ Mgar brei thâo, dŭm sang bi thu kphê tinei khăng bruă hlăm bŏ 2 mlan, mbĭt hŏng wưng hrui pĕ kphê. Mơ̆ng bruă ksiêm dlăng boh sĭt, dŭm anôk bi thu kphê ăt ka duh bi liê djŏ hnơ̆ng ôh čiăng bi hrŏ klei čhŏ djhan wăl hdĭp mda.“Kdriêk ka mâo ôh hdră čuăl mkă wăl mkra mjing mnia blei êngao bruă lŏ hma čiăng kơ dŭm gŏ êsei mnuih ƀuôn sang dưi blei lăn mkra mjing anôk ƀhu kphê ti krĭng wăl anăn hluê si hdră kčah mơ̆ng hdră bhiăn. Khădah hlăm hdră hâo hưn mtô mbang, iêô jak brei ƀuăn rơ̆ng snăn êbeh 90% gŏ sang bi mlih sơaĭ klei mưng ngă. Jing êlâo dih diñu bi thu hŏng kam, hŏng tôk kphê čiăng bi hrŏ ênoh, bi ară anei diñu yua djuh čiăng bi thu, leh anăn mkra mđĭ êlan mđung săp pui snăn ñu dưi ƀiă. Ƀiădah klă sĭt amâo djŏ djăp gŏ êsei bi mlih sơaĭ ôh klei mưng ngă.”

Djŏ tuôm kơ anôk bi thu kphê mđung asăp, ƀruih ƀhul ti krĭng mnuih ƀuôn sang dôk, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk Krông Pač, čar Dak Lak đŭ bi kmhal leh Knơ̆ng bruă Phúc Hạnh ti să Ea Kêñ 1 êklăk 5 êtuh êbâo prăk. Anôk bruă djŏ tuôm kčah klei brei ngă, tơdah amâo dưi msir mgaih ôh boh klei ngă čhŏ djhan ƀruih ƀhŭl, Knơ̆ng bruă brei mkŏ mjing hdră mbĕ đuê anôk bi thu kphê kơ anôk djŏ guôp, amâodah mjưh mdei ngă bruă.

Ăt msĕ snăn mơh, ti Dak Nông, truh mmông anei, dŭm anôk ƀhu kphê mơ̆ng gŏ sang, anôk hrui blei boh mnga lŏ hma. Lu dŭm anôk bi thu kphê dôk hlăm krĭng mnuih ƀuôn sang, anăn hmaĭ truh kơ klei hdĭp mda lu mnuih ƀuôn sang, boh nik čhŏ dhjan hlăm wăl hdĭp mda kyua ƀruih ƀhul.

 Ti krĭng wăl să Thuận An, kdriêk Da Mil, lu anôk bi thu kphê ngă bruă nanao, mđung asăp luôm kluôm krĭng mnuih ƀuôn sang dôk, ngă čhŏ djhan wăl hdĭp msa. Săp pui đung truh êlan dơ̆ng prŏng mrô 14, hmaĭ truh kơ klei êdeh êdâo êrô êbat hlăm ktuê êlan. Kahan ksiêm kdriêk Dak Mil ksiêm dlăng, ƀuh anôk hrui blei boh mnga lŏ hma Lợi Hoa ti să Dak Lao mâo 2 anôk bi thu kphê mtah, mđung săp ƀhŭl hlăm wăl hdĭp mda. Hluê si klei akâo mơ̆ng anôk bruă djŏ tuôm, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Dak Nông bi mklă đŭ bi kmhal anôk bruă blei boh mnga lŏ hma Hoa Lợi 52 êklăk prăk.

Tui si klei ksiêm yap mơ̆ng Adŭ bruă ngăn dŏ wăl hdĭp mda kdriêk Dak Mil, ti kdriêk mâo hlăm brô 350 anôk bi thu dôk ngă bruă, kƀĭn lu ti dŭm să Dak Săk, Đức Mạnh, Thuận An, Dak Lao, Đức Minh.

Ară anei kphê Dak Lak leh anăn Dak Nông dôk mŭt hlăm wưng ksă, ăt jing mmông dŭm anôk bi thu kphê ngă bruă jih hnơ̆ng. Mnuih ƀuôn sang alŭ wăl dôk čang guôn dŭm anôk bruă djŏ tuôm ti čar mđĭ ktang ksiêm dlăng, đŭ bi kmhal dŭm anôk bi thu ngă čhŏ djhan wăl hdĭp mda leh anăn ngañ, hnưm mâo hdră kčah djŏ guôp čiăng msir mgaih bi jih dŭm anôk ngă čhŏ djhan wăl hdĭp mda mơ̆ng dŭm anôk bi thu kphê anei.

Hluê si Knơ̆ng bruă ngăn dŏ wăl hdĭp mda Dak Nông, bruă đŭ bi kmhal dŭm anôk bi thu kphê ngă soh hlăm klei dưi mơ̆ng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa dŭm kdriêk. Knơ̆ng bruă khăng mâo hră mơar mtă kơ Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa dŭm kdriêk ksiêm dlăng, mtă kơ mnuih ƀuôn sang amâo ngă čhŏ djhan wăl hdĭp mda hŏng krĭng wăl riêng gah. Dŭm anôk bi thu kphê lu jing mơ̆ng dŭm gŏ êsei mnuih ƀuôn sang leh anăn khua dŭm anôk bruă hrui blei kphê čŏng ngă bruă, khăgơ̆ lač leh lu blư̆ ƀiădah mnuih ƀuôn sang ăt lŏ ngă soh mơh.