VOV4.Êđê - Hŏng mta kñăm mđĭ kyar ktang ƀuôn prŏng Đà Lạt, čar Lâm Đồng hluê si êlan mđĭ kyar mtah, mkŏ mjing wăl ƀuôn prŏng mtah mrô 1 hlăm kluôm ala, hruê 3/9/2015, Khua knŭk kna ba mdah leh hdră mtrŭn 1528 kơ dŭm hdră êlan jăk hĭn mđĭ kyar ƀuôn prŏng Đà Lạt. Ƀiădah, leh 7 thŭn hluê ngă, boh tŭ dưn dưi ba wĭt mâo knŏng ƀiă. Ya ngă dưi mâo hdră êlan jăk hĭn, ƀiădah ƀuôn prŏng Đà Lạt amâo mâo dưi đĭ kyar ktang?

Hlue si hdră mtrŭn mtô 1528 thŭn 2015 mơ̆ng Khua Knŭk kna, klei bhiăn hdră êlan mdê hjăn mđĭ kyar Đà Lạt leh anăn krĭng riêng gah, čar Lâm Đồng, mâo 5 boh phŭn, kƀĭn kơ bruă čuăl mkă mbha krĭng anôk bruă, duh bi liê kơ lăn ala, đru mdul prăk jia lăn hŏng dŭm hdră bruă hiu čhưn ênguê phŭn, lăm lui prăk jia blei kdrăp mnơ̆ng pla mjing djam tam, mnga ba yua kdrăp mrâo, mđing dăp prăl bi liê mơ̆ng hdră êlan gưl dlông kơ dŭm hdră bruă nah gŭ yuôm bhăn mơ̆ng ƀuôn prŏng Đà Lạt.  Leh 7 thŭn hlue ngă klei bhiăn đru mdul, boh tŭ klă sĭt mơ̆ng Lâm Đồng dưi mâo jing ba Đà Lạt jing sa hlăm dŭm alŭ wăl ba anăp kluôm ala kơ klei mđĭ kyar bruă lŏ hma hlue si hdră mrâo mrang, hŏng dŭm mta mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma mdê hjăn mâo leh djăp anôk ba čhĭ hlăm kluôm ala leh anăn kơ ala tač êngao.

Nguyễn Văn Châu, K’iăng Khua Knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang Lâm Đồng brei thâo: “Čiăng kơ bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo đĭ kyar mdrăng hŏng dŭm ala čar hlăm krĭng wăl leh anăn dlông rŏng lăn snăn bruă blei dŭm kdrăp mnơ̆ng, kdrăp mrâo hlăm ala čar la dưi mkra mjing ôh jing sa klei čiăng êdi, čiăng snăk hŏng anôk bruă duh mkra. Hlăm wưng êgao, hlue ngă klei bhiăn mdê hjăn mđĭ kyar Đà lạt, dŭm anôk bruă duh mkra dưi dưn hdră êlan đru mdul kơ klei bi hrŏ prăk jia blei mơ̆ng ala tač êngao. Mơ̆ng anăn dưi mjing dŭm gru hmô ba yua kdrăp mrâo, ba yua bruă lŏ hma thâo mĭn, mnuih ƀuôn sang dưi hiu dlăng tui hriăm klei thâo, thâo ƀuh klei tŭ dưn leh anăn duh bi liê. Bruă duh bi liê anăn ba leh klei tŭ dưn kơ bruă duh mkra klă sĭt kơ anôk bruă duh mkra leh anăn mnuih ƀuôn sang.”

 Năng hơưi jing klei bhiăn hdră êlan mdê hjăn kơ ƀuôn prŏng Đà Lạt mrâo knŏng kruăk knăl kơ bruă mdĭ kyar lŏ hma hlue si hdră mrâo mrang. Kyua lu mta phŭn mdê, dŭm boh phŭn mkăn hlăm klei bhiăn anei ka mâo čar Lâm Đồng mđĭ lar tŭ dưn ôh čiăng đru ƀuôn prŏng Đà Lạt đĭ kyar ktang.

Si tô hmô msĕ si bruă dưi brei phung duh bi liê mnia blei lăn ala hdră bruă čoăng rŭ mdơ̆ng sang dôk, hdră bruă sang dôk. Jih 21 hdră bruă hlăm anăn knăl hlue ngă hlue si klei bhiăn mdê hjăn ka djăp ai dưi iêô jak mjing klei êdah kdlưn hŏng anôk ba čhĭ lăn ala sang dôk ti ƀuôn prŏng Đà Lạt leh anăn krĭng riêng gah, kyua dŭm klei gun kpăk ka dưi bi leh anôk bruă nah gŭ čiăng ba čhĭ.

Kơ klei bhiăn mđing bi liê prăk mơ̆ng prăk knŭk kna gưl dlông (Mâo prăk ODA, prăk knŭk kna, dŭm hdră đru mâo hdră kñăm, prăk čan mnga hdjul) čiăng duh bi liê kơ dŭm hdră bruă phŭn, hdră bruă nah gŭ yuôm bhăn mơ̆ng ƀuôn prŏng Đà Lạt, hdră bruă êlan klông pioh kơ bruă mnia blei, bruă hŏng tač êngao, bi hgŭm krĭng… ăt msĕ mơh ka djăp klei tŭ dưn klă sĭt. Boh sĭt, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng hưn leh hŏng Phŭn bruă hdra kčah - duh bi liê, Phŭn bruă ngăn prăk akâo bi liê hlăm brô 19.650 êklai prăk čiăng hlue ngă 21 hdră bruă, hdră bruă phŭn mđĭ kyar Đà Lạt. Truh ară anei knŏng mâo 2 hdră bruă mâo gưl dlông mding dăp, 2 hdră bruă mâo klei bi mklă hdră êlan duh bi liê. Leh anăn ka mâo ôh hdră bruă dưi dưm hlăm anăn brei mđing tal êlâo iêô mthưr duh bi liê mơ̆ng Gưl dlông hlue si klei bhiăn mdê hjăn kơ Đà Lạt.

Jing mnuih siă suôr hŏng Đà lạt mơ̆ng dŭm thŭn leh mtlaih êngiê ala čar truh ară anei, Nguyễn Quốc Dũng, ti ƀuôn hgŭm mrô 8, lač, anôk bruă ƀuôn prŏng êmưt duh bi liê leh anăn kƀah klei mđrăm mbĭt, čuăl mkă amâo hmao hnơ̆ng đĭ kyar, ngă kơ Đà Lạt mâo lu klei êdu kƀah. Êdah kdlưn jing klei gun kpăk hlăm êlan klông hlăm yan hiu čhưn ênguê, êa lip lêč êngăp hlăm đa đa anôk sĭt adiê hjan lu, leh anăn klei bi rai dliê, rŭ mdơ̆ng soh hŏng hdră bhiăn mâo lu anôk. Ƀuôn prŏng Đà Lạt brei mjêč pŏk mlar anôk leh anăn lăm lui mtam bruă mkra mjing lŏ hma hlăm ƀuôn prŏng. “Đà Lạt mâo leh klei bhiăn mdê hjăn čiăng mđing tal êlâo ƀiădah knhal tuič mâo lu klei gun kpăk, klei gun kpăk anăn jing kyua klei bhiăn ka klă mngač. Sang ală kĭng snăn čŏng ngă, bi lăn čuăl mkă lŏ hma snăn hlăm ƀuôn prŏng, leh anăn klei êđăp ênang mkra mjing snăn ka dưi mđĭ ktang kriê dlăng ngă sĭt adiê hjan êngăp êa. Brei ngă mtam klei čuăl mkă, pŏk mlar ƀuôn prŏng snăn dưi msair mgaih djăp mta bruă”

Lač kơ bruă hlue ngă klei bhiăn hdră êlan mdê hjăn kơ Đà Lạt, Trần Văn Hiệp, Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng lač, khă gơ̆ alŭ wăl gĭr jih ai tiê ƀiădah tuôm lu hŏng klei dleh dlan, lu jing gun kpăk hŏng dŭm hdră kčah mơ̆ng hdră bhiăn: “Klei tŭ jing ka msĕ si klei čang hmăng ôh, hlăm anăn klei dleh dlan prŏng hĭn ăt jing klei bhiăn, leh anăn klei dleh dlan kơ klei đru. Hlăm Hdră mtrŭn lač klă jing klei mđing dăp prăk knŭk kna Gưl dlông čiăng hlue ngă dŭm hdră bruă phŭn mđĭ kyar ƀuôn prŏng Đà Lạt, leh anăn kčĕ klei duh bi liê čiăng hnưm pŏk ngă dŭm hdră bruă nah gŭ yuôm bhăn mâo bruă hŏng tač êngao, mlir krĭng. Si tô hmô êlan dơ̆ng êran pral snăn brei mđing tal êlâo, ƀiădah boh sĭt ăt jing hnơ̆ng dăp hdră bruă mơh”

Dưi thâo, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng mâo leh hră mơar hưn kơ bruă hlue ngă Hdră mtrŭn mrô 1528 leh anăn akâo kơ Khua knŭk kna ksiêm dlăng mkra mlih dŭm klei bhiăn, hdră êlan mdê hjăn hŏng Đà Lạt si bĕ ngă čiăng sa anăn hŏng dŭm hdră kčah mơ̆ng hdră bhiăn leh anăn djŏ guôp hŏng klei mđĭ kyar bruă duh mkra- ala ƀuôn ti alŭ wăl. Hlăm anăn, boh nik mđing kơ hdră êlab đru mdul mdê hjăn hŏng dŭm hdră bruă duh bi liê hlăm bruă hiu čhưn ênguê, mdei msăn, lăn ala, lŏ hma ba yua kdrăp mrâo ti ƀuôn prŏng Đà Lạt leh anăn krĭng riêng gah. Klei bhiăn hdră êlan đru mdul mâo leh mơ̆ng 7 thŭn êlâo ƀiădah hlue ngă amâo tŭ dưn, ară anei lŏ akâo mkra mlih, ka thâo ôh hbĭl Đà Lạt, Lâm Đồng dưi êdah kdlưn čiăng jing anôk ƀuôn prŏng wăl hdĭp mda mdê hjăn mrô sa kluôm ala leh anăn krĭng wăl msĕ si klei čang hmăng./.

Quang Sáng/ VOV TâyNguyên/ Pô mblang: H’ Zawut Byă