Akŏ mlan 3, ti să Đông, kdriêk Kbang, čar Gia Lai mâo sa klei truh čuh pui hwai mdoh đang kbâo ngă pui ƀơ̆ng leh 5ha kbâo dơ̆ng hrui koh. Nguyễn Đăng Chung – Khua anôk bruă sang čư̆ êa să Đông – brei thâo leh mâo klei anei, bruă sang čư̆ êa să brei leh Sang maĭ ƀêñ hra An Khê mđing hrui blei ênoh kbâo pui ƀơ̆ng kơ mnuih ƀuôn sang, mơ̆ng anăn bi hrŏ ƀiă klei luič liê. Mta phŭn klei truh anei mâo bi mklă, leh hrui koh đang kbâo gŏ sang, Hồ Văn Vĩnh ti alŭ 2, să Đông, mkra mơh êlan jah ktir gang pui, lehanăn hwai mdoh đang kbâo pô. Khă snăn, êjai mmông čuh tir gang pui kơ kbâo anăn, Vĩnh amâo yŏng mđing ngă pui hlô̆ ƀơ̆ng truh kơ đang kbâo giăm anăn mơ̆ng gŏ sang Đinh Tấn Đức lehanăn Nguyễn Ngọc Công, ngă giăm 5ha kbâo mơ̆ng dua gŏ sang anei pui ƀơ̆ng.

Ti anăp klei anei, dŭm hruê giăm anei, ƀĭng ngă lŏ hma dôk mjêč hrui koh kbâo, Trần Văn Tuấn, ti să Nghĩa An, kdriêk Kbang, čar Gia Lai brei thâo: Kbâo thŭn anei mâo ênoh, kbâo jing, ƀiădah mnuih ƀuôn sang dôk huĭ hyưt kơ klei pui ƀơ̆ng kbâo kyua adiê dôk thu krô ktang.

 “Gŏ sang ƀĭng ngă lŏ hma ară anei dôk hlăm brô 3.200 ha ton kbâo dơ̆ng. Hlăm wưng adiê thu krô mđiă ktang snăn dŭm krĭng adiê mđiă ktang thu krô brei mâo hdră kčah ngă bruă, brei hrui koh êlâo, bi dŭm krĭng h’ăp ƀiă, drei dưi hrui koh êdei kơnăn ƀiă dưi mơh”.

Hruê 6-3 leh êgao, mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn Kruối Chai, să Yang Bắc, kdriêk Đak Pơ, čar Gia Lai, ƀuh kbâo hlăm đang pui ƀơ̆ng ñu nao hưn leh hŏng mnuih ƀuôn sang nao mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng. Mbĭt anăn, hưn hŏng anôk bruă sang čư̆ êa alŭ wăl lehanăn êpul kahan ƀuôn mơ̆ng să ba nao leh êpul nao đru, mkhư̆ amâo brei pui hlô̆ ƀơ̆ng truh kơ ênhă kbâo giăm anăn. Khă snăn, kyua adiê thu krô, mđiă ktang, amâo djăp ênŭm kdrăp yua truih mdjiê, pui ƀơ̆ng leh 4,5 ha kbâo mprăp hrui koh. Anei jing ênhă kbâo mơ̆ng 3gŏ sang ti alŭ An Quý, să Phú An, kdriêk Đak Pơ. Hluê si klei bi mklă tal êlâo, năng ai mta phŭn ngă truh klei pui ƀơ̆ng anei jing kyua mnuih ƀuôn sang čuh pui. Êlâo anăn, akŏ mlan 3, ti ƀuôn Kruối Chai ăt mâo klei pui ƀơ̆ng kbâo ngă luič liê 2,8 ha kbâo dơ̆ng hrui koh mơ̆ng mnuih ƀuôn sang. Anôk bruă sang čư̆ êa să Yang Bắc mă leh bruă hŏng sang maĭ ƀêñ hra An Khê čiăng pral hrui koh ênhă kbâo pui ƀơ̆ng kñăm bi hrŏ klei luič liê kơ mnuih ƀuôn sang.

Giăm 1 mlan hŏng anei, ti dŭm alŭ wăl nah Ngŏ Gia Lai kreh mâo klei pui ƀơ̆ng kbâo. Mâo giăm 20 ha kbâo pui ƀơ̆ng ti dŭm kdriêk Kông Chro, Đăk Pơ, Kbang lehanăn wăl krah An Khê. Trần Văn Đấu, K’iăng khua adŭ bruă Lŏ hma lehanăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang kdriêk Kông Chro brei thâo, yan kbâo thŭn anei, kdriêk mâo giăm 10 êbâo ha kbâo. Ară anei, êgao mkrah wah ênhă anăn dưi hrui koh. Yan adiê dôk mđiă ktang ngă kơ ênhă kbâo adôk tlă anăp hŏng klei pui ƀơ̆ng jing lu snăk.

 “Mtô mblang kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ klei thâo săng hlăm hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng kbâo, amâo dưi ba mnơ̆ng ênưih pui ƀơ̆ng hlăm đang kbâo. Mbĭt anăn brei hluê ngă kjăp dŭm hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng, mkra tir êlan pui hlô̆ ƀơ̆ng truh kơ đang kbâo mkăn”.

Krĭng pla kbâo nah Ngŏ čar Gia Lai mâo ênhă 30 êbâo ha. Truh kơ ară anei, ƀĭng ngă lŏ hma hrui leh hlăm brô 65% ênhă kbâo mơ̆ng kluôm krĭng lehanăn tĭng srăng jih yan hrui êmiêt hlăm mlan 4 kơ anăp. Nguyễn Hoàng Phước, K’iăng khua sang maĭ ƀêñ hra An Khê brei thâo, êpul mkŏ mjing leh lu klei bi kƀĭn hŏng dŭm alŭ wăl, gŏ sang pla kbâo, pral pŏk ngă hdră msir gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê hlăm wưng adiê mđiă thu krô.

 “Tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng dliê, sang maĭ mbĭt hŏng bruă sang čư̆ êa alŭ wăl, ƀĭng ngă lŏ hma mđing hrui koh kbâo pral čiăng mdiăng kbâo ba wĭt ti sang maĭ hlăm wưng hnưm hĭn. Amâo čang hmăng truh klei amâo jăk snăn hmei hrui blei kbâo pui ƀơ̆ng ênưih hĭn mkă hŏng kbâo jăk jing 100 êbâo prăk/ton. Ăt mjing klei găl đru kơ mnuih ƀuôn sang, prăk mnga kơ mnuih pla kbâo ti ênhă kbâo pui ƀơ̆ng ăt h’ĭt mơ̆ng 25 – 30 êklăk prăk/ha mkă hŏng hnơ̆ng kah knar 78 ton/ha.

Thŭn êlâo, ti alŭ wăl čar Gia Lai mâo giăm 100 klei pui ƀơ̆ng kbâo hŏng ênhă êbeh 300 ha, hmăi truh kơ hnư hrui wĭt mơ̆ng êbeh 200 gŏ sang. Kyua anăn, Knơ̆ng bruă Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang brei Anôk bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai gĭt gai Kahan ksiêm čar mđĭ hdră mtô mblang kơ bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng kbâo ti alŭ wăl čar, ksiêm bi mklă mta phŭn klei truh, msir mghaih ktang phung mâo klei mĭn čiăng bi rai./.